‘ड्राय डॉक’ मुंबईत,  पाण्यावर उभा केला दुरुस्ती तळ

‘ड्राय डॉक’ मुंबईत, पाण्यावर उभा केला दुरुस्ती तळ

नौदलाची विमानवाहू नौका दुरूस्त करण्यासाठी समुद्रातील सर्वात मोठा ''ड्राय डॉक'' (दुरुस्ती तळ) मुंबईतील नौदल गोदीत हिंदुस्थान कन्स्ट्रक्शन कंपनीने उभा केला आहे. समुद्राच्या पाण्यावर तब्बल ५.६८ कोटी घन मीटरचे हे बांधकाम अभियांत्रिकी क्षेत्रातील एक मैलाचा दगड ठरले आहे. भारतीय नौदलातील एकमेव विमानवाहू नौका पश्चिम कमांडमध्ये आहे. कारवार येथे या नौकेचा तळ आहे. पण नौका दुरूस्त करायची असल्यास कोचिनच्या जहाज बांधणी कारखान्यात पाठवावी लागते. हे काम नौदल गोदीत व्हावे यासाठी पश्चिम कमांड मुख्यालयात हा ''ड्राय डॉक'' बांधण्यात आला आहे. तेथे विस्तारासाठी जमीन उपलब्ध नसल्याने हा तळ समुद्रावर बांधण्यात आला. या तळाला निवडक पत्रकारांनी भेट दिली. त्यावेळी या तेथील अनेक पैलू समोर आले. नौदलासह देशभरात जिथे-जिथे असे नौका दुरुस्तीचे डॉक आहेत, तिथे तीन बाजूने जमीन व एका बाजूने समुद्र आहे. समुद्रातून नौका आत आली, की दरवाजे बंद केले जातात व पाणी काढून नौकेचे दुरुस्ती होते. पण या तळाला एका बाजूने जमीन व तीन बाजूने समुद्र आहे. समुद्राच्या तळाशी विशिष्ट प्रकारचे काँक्रीट टाकून हा डॉक उभा करण्यात आला. भर समुद्रात दोन बाजूने विशिष्ट प्रकारच्या काँक्रीटचे ठोकळे जोडून यासाठी भिंत उभी करण्यात आली. त्यानंतर हा २८१ मीटर लांब, ४५ मीटर रुंद व १६ मीटर खोल असा तळ उभा झाला. दुरुस्तीला आलेल्या बोटीला वीजपुरवठा करणारी यंत्रणा, पाणी बाहेर काढणारे मोठमोठे पंप, अग्निशमन यंत्रणा, यंत्रसामग्री ठेवण्याची जागा, क्रेन हलविण्यासाठी लागणारी यंत्रणा या तळाला बसविण्यात आलेल्या कृत्रिम भिंतींच्या आत आहे. यामुळेच हा तळ मैलाचा दगड असून तो उभारण्यासाठी तब्बल नऊ वर्षे लागली.