गाडी चालवताना ‘ही’ कागदपत्रे ठेवावी सोबत; नाहीतर बसू शकतो दंडाचा फटका

गाडी चालवताना नक्की कोण कोणती कागदपत्रे सोबत ठेवावी याबाबत आज जाणून घेणार आहोत.

    रस्त्यावर गाडी चालवताना अनेक गोष्टींचे भान असणे गरजेचे आहे. स्वतःच्या सुरक्षितेबरोबर इतरांची देखील काळजी घेणे आवश्यक असते. तसेच वाहतुकीचे नियम पाळणे आणि त्याचबरोबर सोबत महत्त्वाची कागदपत्रे ठेवणे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे. गाडी चालवताना योग्य ती कागदपत्रे सोबत नसली की वाहतुक पोलीस तुमच्यावर दंड देखील आकारु शकतात. त्यामुळे गाडी चालवताना नक्की कोण कोणती कागदपत्रे सोबत ठेवावी याबाबत आज जाणून घेणार आहोत.

    चालक परवाना (ड्रायव्हिंग लायसन्स)

    मोटार वाहन कायदा 1988 आणि केंद्रीय मोटर नियम 1989 नुसार, रस्त्यावर वाहन चालवणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीकडे वैध ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे आवश्यक आहे. हा महत्त्वाचा दस्तऐवज तुमची ओळख, राष्ट्रीयत्व, वय आणि अधिकचा पुरावा म्हणून वापरला जातो. तुम्ही देशाच्या दुसऱ्या राज्यात किंवा शहरात गेलात तरीही तुमचे ड्रायव्हिंग लायसन्स वैध असते. तसेच कोणताही अपघात झाल्यास तुमच्याकडे ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे बंधनकारक आहे. याशिवाय तुमचा मोटार विमाचा देखील दावा नाकारला जाऊ शकतो.

    नोंदणी प्रमाणपत्र (Registration Certificate)

    कार चालवताना, कार खरेदीदाराच्या नावावर नोंदणीकृत असल्याचा पुरावा असणे अत्यंत आवश्यक आहे. नोंदणी प्रमाणपत्र किंवा आरसी पुरावा म्हणून काम करते आणि ट्रॅफिक इन्स्पेक्टरला कार संबंधित आरटीओकडे नोंदणीकृत असल्याची पडताळणी करण्याची परवानगी देते. कार किंवा बाईकचा विमा दावा करताना आरसी हे एक महत्त्वाचे आहे. आरसीमध्ये वाहन नोंदणी क्रमांक, मालकाचा पत्ता, कारचे उत्पादन प्रकार आणि कार, कारचे उत्पादन वर्ष, नोंदणीची तारीख आणि कालबाह्यता तारीख, चेसिस क्रमांक, इंजिन क्रमांक इत्यादी माहिती असते.

    तृतीय पक्ष विमा (Third Party Insurance)

    1988 च्या मोटार वाहन कायद्यानुसार, जर तुम्ही तुमची कार भारतीय रस्त्यावर चालवत असाल तर तुमच्यासाठी कार विमा पॉलिसी असणे अनिवार्य आहे. ही अनिवार्य पॉलिसी तुम्हाला थर्ड पार्टी इन्शुरन्स कव्हरेज देते, म्हणजे तृतीय पक्षाची व्यक्ती, वाहन किंवा मालमत्तेचे नुकसान झाल्यास आर्थिक संरक्षण देत असते.

    प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (PUC)

    PUC प्रमाणपत्र हे तुमच्या वाहनाच्या कार्बन उत्सर्जन पातळीची पुष्टी करणारे दस्तऐवज आहे. वाढत्या प्रदूषणामुळे आणि हवामान बदलाच्या वाढत्या प्रभावामुळे, ज्याचा काही प्रमाणात वाहनांच्या उत्सर्जनावर परिणाम होतो, वाहनांसाठी PUC प्रमाणपत्र सादर केले जाते. PUC प्रमाणपत्र हा पुरावा आहे की तुमची कार विहित मर्यादेत कार्बन उत्सर्जित करते आणि कायद्याने अनिवार्य केलेल्या इतर उत्सर्जन मानकांचे पालन करते. जर एखाद्या ट्रॅफिक इन्स्पेक्टरने तुम्हाला थांबवले आणि तुम्ही वैध PUC प्रमाणपत्राशिवाय गाडी चालवत आहात असे आढळल्यास, तुम्हाला 10,000 रुपयांपर्यंत दंड किंवा 6 महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास किंवा दोन्ही होऊ शकतात.

    ओळख दस्तऐवज

    वाहन चालवताना आधार कार्ड किंवा पॅन कार्ड यांसारखी ओळख दस्तऐवज कायद्याने अनिवार्य केले नसले तरी ते विविध परिस्थितींमध्ये उपयुक्त ठरू शकतात. यासाठी तुम्ही डिजीलॉकर आणि mParivahan ॲप सारखे डिजिटल दस्तऐवज स्टोरेज प्लॅटफॉर्म वापरू शकता.