पोटदुखीच्या मुक्तीसाठी योगासने

आपले शरीर पृथ्वी, पाणी, वायू, आकाश आणि अग्नि या पाच मूलभूत घटकांनी बनलेले आहे. यापैकी कोणत्याही घटकांचा अतिरेक तुमच्या शरीराच्या सामान्य कार्यावर परिणाम करू शकतो.

    आजकालच्या व्यस्त जीवनात पोट फुगणे आणि गॅस बनणे ही एक सामान्य समस्या आहे. यामुळे पोट, छाती किंवा डोक्यात अस्वस्थता आणि वेदना होऊ शकतात. त्याचा तुमच्या दैनंदिन कामांवरही परिणाम होऊ शकतो.

    योगानुसार, आपले शरीर पृथ्वी, पाणी, वायू, आकाश आणि अग्नि या पाच मूलभूत घटकांनी बनलेले आहे. यापैकी कोणत्याही घटकांचा अतिरेक तुमच्या शरीराच्या सामान्य कार्यावर परिणाम करू शकतो. पचनसंस्थेतील अतिरिक्त वायूमुळे सूज येऊ शकते.

    वायू तयार होणे ही एक नैसर्गिक घटना आहे; परंतु जर तो बराच काळ पोटात अडकून राहिला तर त्यामुळे सूज येऊ शकते. ज्यामुळे वारंवार burping, फुशारकी, पोटदुखी, पोटात खडखडाट होण्यासारख्या समस्या असू शकतात.

    गॅस आणि ब्लोटिंगपासून आराम मिळवण्यासाठी काही उपाय…
    १) चालणे
    फुगल्यासारखे वाटताच फिरायला जा. आपल्या पचनसंस्थेत अडकलेला वायू बाहेर टाकण्यासाठी चालणे ही सर्वोत्तम क्रिया आहे. वेगाने चाला आणि प्रत्येक दहा पावलांनी तीन वेळा पोट आत आणि बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करा. पोटाच्या हालचालीमुळे अडकलेला वायू बाहेर पडू शकतो.
    चालणे हा एक आदर्श व्यायाम आहे ज्यासाठी प्रशिक्षकाची आवश्यकता नाही म्हणून चालत रहा!
    २) हस्तपादंगुस्थासन
    हे आसन आतड्यांमध्ये अडकलेला वायू त्वरित बाहेर काढण्यास मदत करते.
    १. चटईवर सरळ झोपा.
    २. श्वास घेताना दोन्ही हात हळूवारपणे ३ सेकंदांसाठी वर करा आणि ३ सेकंदांसाठी श्वास सोडताना दोन्ही पाय जमिनीवरून सरळ करा.
    ३. आपला श्वास रोखून धरा आणि तेथे सहा सेकंद धरा.
    ४. नंतर ३ सेकंद श्वास घेताना हळूहळू तुमचे पाय खाली करा, श्वास सोडा आणि आराम करा.
    या आसनात ओटीपोटाचा दाब प्रभावीपणे गॅस सोडतो आणि फुगण्यापासून आराम मिळतो.
    ३) लिंबाचा रस
    लिंबाचे अनेक औषधी फायदे आहेत. असाच एक फायदा गॅस्ट्रिक समस्यांच्या उपचारात होतो. लिंबू तुमच्या शरीरातील अल्कलाइन फॉस्फेटस संतुलित करते, ज्यामुळे आम्लता आणि गॅसनिर्मिती कमी होते. हे योग्य पचन आणि कचरा काढून टाकण्यास देखील प्रोत्साहन देते. कचरा काढून टाकल्याने गॅस निर्मितीही थांबते.
    लिंबाचा रस तुमच्या गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल ट्रॅक्टमध्ये तरंगणारे विषारी पदार्थ सोडण्यास मदत करतो, अपचनाच्या गंभीर लक्षणांपासून आराम देतो आणि त्यामुळे ढेकर येणे आणि सूज येण्याचा धोका कमी होतो. ब्लोटिंग आणि इतर पचन समस्यांपासून दूर राहण्यासाठी दररोज एक ग्लास लिंबाचा रस प्या.
    ४) पवन मुक्तासन
    पवन म्हणजे वायू आणि मुक्त म्हणजे स्वातंत्र्य. या आसनाचेच नाव म्हणजे वायू सोडणारे आसन. हे आसन करताना शरीरातून वायू बाहेर पडत असल्याचे जाणवते.

    १. चटईवर झोपा
    २. दीर्घ श्वास घ्या आणि श्वास सोडताना दोन्ही पाय तुमच्या छातीकडे वाकवा.
    ३. तुमचे पाय तुमच्या छातीजवळ ठेवा आणि तुमच्या सोयीनुसार काही सेकंद तिथेच रहा.
    ४. हळूहळू ही मुद्रा सोडा.
    शरीरात अडकलेला वायू बाहेर काढण्यासाठी हे एक अद्भुत आसन आहे.
    ५) मकरासन
    हे आरामदायी आसन आहे, जे लवकर वायू सोडण्यास मदत करू शकते.

    १. पोटावर झोपा.
    २. आपले डोके आपल्या हातावर ठेवा
    ३. आणि पाय आरामात वेगळे ठेवा.
    पोट जमिनीकडे आकुंचन पावत असल्याचे जाणवते. तुमच्या पोटावरील हा हलका दाब वायू लवकर बाहेर पडण्यास मदत करतो, ज्यामुळे तुम्हाला कमी फुगल्यासारखे वाटते.
    जर तुम्ही पोट फुगण्याच्या समस्येने त्रस्त असाल तर फक्त या तंत्रांचा अवलंब करा आणि सर्व प्रकारच्या जठरासंबंधी विकारांपासून मुक्त व्हा. निरोगी पाचन तंत्र म्हणजे तुम्ही निरोगी आहात.
    जिभेची चव ‘पृथ्वीवरच्या स्वर्गाची’ अनुभूती देऊ शकते, पण तुमची आतडी निरोगी असेल तरच तुम्हाला अन्नाचा आस्वाद घेता येईल हे विसरू नका.
    निरोगी आणि ताजे रहा!

    – डॉ. हंसा माँ योगेंद्र