महात्मा गांधी हे आवडते राष्ट्रीय नायक; ८९% विद्यार्थ्यांना भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याबद्दल अधिक जाणून घेण्याची आहे इच्छा

राष्ट्रपित्यांपासून सुरुवात करून, ४१% मतांसह महात्मा गांधी हे सर्वात आवडते आणि प्रेरणादायी राष्ट्रीय प्रतीक म्हणून उदयास आले. गांधी, ज्यांचे बंड भारतीय इतिहासातील एक उल्लेखनीय अध्याय आहे, त्यांच्या अहिंसेचे तत्वज्ञान आणि कणखर नेतृत्वासाठी आदरणीय आहे.

  • ब्रेनली सर्व्हेतील निष्कर्ष

मुंबई : १५ ऑगस्ट (15 August) रोजी भारत लोकशाही प्रजासत्ताक (Democratic Republic of India) म्हणून ७५ वर्षांचा (75 Years) झाला आहे. आनंदाने भरलेल्या उत्सवांनी भरलेला, हा दिवस आपल्या स्वातंत्र्यसैनिकांना आणि त्यांच्या शूर बलिदानांना श्रद्धांजली म्हणून देखील चिन्हांकित करण्यात आला. ७५ व्या स्वातंत्र्य दिनाच्या महत्त्वपूर्ण प्रसंगी, ब्रेनली, भारतातील आघाडीच्या ऑनलाइन लर्निंग प्लॅटफॉर्मने, भारताच्या प्रतिष्ठित इतिहासाबद्दल आणि त्यांच्या राष्ट्रीय नायकांबद्दलच्या जागरूकतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी मध्यम आणि उच्च माध्यमिक विद्यार्थ्यांसोबत एक सर्वेक्षण केले जे आजही प्रेरणा देत आहेत.

सर्वात आवडते आणि प्रेरणादायी राष्ट्रीय प्रतीक

राष्ट्रपित्यांपासून सुरुवात करून, ४१% मतांसह महात्मा गांधी हे सर्वात आवडते आणि प्रेरणादायी राष्ट्रीय प्रतीक म्हणून उदयास आले. गांधी, ज्यांचे बंड भारतीय इतिहासातील एक उल्लेखनीय अध्याय आहे, त्यांच्या अहिंसेचे तत्वज्ञान आणि कणखर नेतृत्वासाठी आदरणीय आहे. विशेष म्हणजे पाठ्यपुस्तकांमध्ये मर्यादित उल्लेख असलेले भगत सिंग ३२ टक्के मतांसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहेत.

स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी ज्यांनी आपल्या प्राणाचीही आहुती दिली अशांची आठवण

५९% विद्यार्थ्यांनी स्वातंत्र्याचे ७५ वे वर्ष असल्याचा योग्य प्रतिसाद दिला. भारतासारख्या ऐतिहासिकदृष्ट्या प्रतिष्ठित राष्ट्रासाठी, पुढच्या पिढीला भारताच्या राष्ट्रीय वीरांची जाणीव करून देणे तसेच स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी ज्यांनी आपल्या प्राणाचीही आहुती दिली अशांची आठवण असणे महत्वाचे.  ५०% विद्यार्थ्यांनी अशा ज्ञानाचा प्राथमिक स्रोत शाळा असल्याचे पुष्टी केली, १७% विद्यार्थी ऑनलाइन संशोधन करतात. तथापि, केवळ १३% विद्यार्थ्यांनी सांगितले की ते आपल्या घरी  पालकांकडून ऐकत आणि शिकत आले आहेत.

नरसिम्हा जयकुमार, व्यवस्थापकीय संचालक, भारत, ब्रेनली, यांनी सर्वेक्षणाच्या निकालांवर भाष्य केले आणि ते म्हणाले, “स्वातंत्र्याची ७५ वर्षे हा आपल्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याची व्याख्या काही प्रतिष्ठित घटनांनी केली आहे आणि आम्ही, विशेषत: विद्यार्थी, हे प्रत्यक्षात आणण्यासाठी केलेल्या संघर्षाची नेहमी जाणीव ठेवली पाहिजे. ब्रेनलीचे सर्वेक्षण आजच्या विद्यार्थ्यांमध्ये स्वातंत्र्य दिनाची प्रासंगिकता आणि त्या सर्वांबद्दलची जाणीव करून देण्याचा एक प्रयत्न होता, आमचे सर्वेक्षण असे दर्शविते की विद्यार्थ्यांना आमच्या इतिहासाबद्दल अधिक जाणून घेण्यास स्वारस्य आहे परंतु माहिती वितरणात काही त्रुटी आहेत ज्या चांगल्या प्रकारे दूर करून माहिती करून देणे आवश्यक आहे.”

महात्मा गांधींची ‘करो या मरो’ ही भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याची व्याख्या करणारी लोकप्रिय घोषणा होती. ५०% पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांनी भारत छोडो आंदोलनाच्या बाजूने सहमती दर्शवली.

४७% विद्यार्थ्यांना सरदार वल्लभभाई पटेल यांना त्यांच्या साहस आणि निर्भयतेसाठी ‘भारताचे लोहपुरुष’ संबोधले जात असल्याची माहिती होती.

ब्रेनली सर्वेक्षणातील निष्कर्ष :

  • भारतातील महिला स्वातंत्र्यसैनिक आणि भारतीय संविधानाबद्दल मर्यादित जागरूकता देखील उघड केली.
  • मातांगणिक हाजराबद्दल फक्त २२% विद्यार्थ्यांना माहिती होती.
  • ज्यांच्या स्मरणार्थ कोलकाता येथे महिला क्रांतिकारकाचा पहिला पुतळा उभारण्यात आला.
  • ४०% पेक्षा कमी भारतीय नागरिकांसाठी न्याय हा ऑर्डर ऑफ फ्रीडममध्ये दिलेल्या मूलभूत अधिकारांबाबत योग्य आहे.
  • समता आणि बंधुता. पण ८९ टक्के लोकांनी सांगितले की त्यांना भारत आणि त्याच्या स्वातंत्र्य चळवळीबद्दल अधिक जाणून घेण्यात रस आहे.