लहान युतीची ‘मोठी’ गोष्ट ; उत्तर प्रदेशात भाजपा फॉर्म्युलाचा विरोधक करताहेत वापर

लखनौ : उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीला अद्याप सव्वा वर्षाचा काला‌धी शिल्लक असला तरी राजकीय पक्षांनी आपापली राजकीय समीकरणे आणि आघाडी तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. राज्यातील प्रमुख विरोधी पक्ष केवळ भाजपाच्या युतीच्या सूत्रावर फिरताना दिसत आहेत.

लखनौ : उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीला अद्याप सव्वा वर्षाचा काला‌धी शिल्लक असला तरी राजकीय पक्षांनी आपापली राजकीय समीकरणे आणि आघाडी तयार करण्यास सुरुवात केली आहे. राज्यातील प्रमुख विरोधी पक्ष केवळ भाजपाच्या युतीच्या सूत्रावर फिरताना दिसत आहेत. एकमेकांशी हातमिळवणी करण्याऐवजी सपा-बसपा आणि काँग्रेस छोट्या पक्षांशी हातमिळवणी करत आहेत. या रणनीतीच्या अंतर्गत मागील निवडणुकीत भाजपाने यूपीची राजकीय लढाई लढविली होती. मात्र आता विरोधी पक्ष कोणते राजकीय समीकरण करणार हे दिसून येणार आहे.

-सपाची केमेस्ट्री

सपाचे प्रमुख अखिलेश यादव आता बड्या पक्षांऐवजी छोट्या पक्षांशी हातमिळवणी करण्याच्या फॉर्म्युला फॉलो करत आहेत. अखिलेश यादव यांनी २०२२ मध्ये बसपा आणि काँग्रेस या पक्षांऐवजी लहान पक्षांसह एकत्र निवडणुका लढविण्याचा मनोदय जाहीर केला आहे. नुकत्याच झालेल्या पोटनिवडणुकीत चौधरी अजितसिंग यांच्या पक्षाने राष्ट्रीय लोक दलासाठी जागा सोडली होती ते पाहू जाता भविष्यात ते अजितसिंग यांच्याशी आघाडी करण्याची शक्यता आहे.

-लहान पक्षांवर काँग्रेसची नजर

पश्चिम उत्तर प्रदेशातील उदयोन्मुख दलित नेते चंद्रशेखर आझाद यांनी यांच्या भीम आर्मीने आझाद समाज पार्टीच्या (कांशीराम) बॅनरखाली पोटनिवडणुकीत राजकीय प्रवेश केला. बुलंदशहरमधील आझाद समाज पक्षाच्या उमेदवारांच्या मताच्या जोरावर चंद्रशेखर यांना दलित समाजातील प्रवेश अधिक बळकट करण्यात यश आले आहे. चंद्रशेखर यांचे प्रियंका गांधींशी चांगले संबंध आहेत. अशा परिस्थितीत भीम आर्मी काँग्रेसबरोबर निवडणूक रिंगणात उतरण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

-बसपाचा बिहार फॉर्म्युला

बिहार विधानसभा निवडणुकीत मायावतींनी उपेंद्र कुशवाहा यांच्या राष्ट्रीय लोक समता पक्षाच्या युती सहभाग घेतला होता. असदुद्दीन ओवेसी यांच्या एआयएमआयएम आणि ओम प्रकाश राजभर यांच्या सुहेलदेव भारतीय समाज पक्षाचाही या युतीत समावेश होता. या आघाडीने बिहारमध्ये ६ जागा जिंकल्या आहेत, त्यापैकी ५ एआयएमआयएम आणि एक बसपाला मिळाली आहे.

भाजपाच्या यशाचा फॉर्म्युला

-२००२ पासून लहान पक्षांशी युती राजकारणाची सुरूवात झाल्यापासून जातींना वाचवण्याचा जोरदार प्रयत्न केला जात होता, परंतु त्याचा सर्वात प्रभावी परिणाम २०१७ च्या विधानसभा निवडणुकीत दिसून आला. त्यावेळी भाजपाने राजकीय वनवास संपुष्टात आणण्यासाठी अनुप्रिया पटेल यांचा अपना दल (एस) आणि ओम प्रकाश राजभर यांच्या सुहेलदेव भारतीय समाज पक्षाशी युती केली.

– उत्तर प्रदेशातील मागास प्रवर्गातील प्रबळ कुर्मी समाजातील खासदार अनुपिया पटेल या पक्षाचे अध्यक्ष आहेत. तर सर्वात मागासलेल्या राजभर समाजाचे नेते ओमप्रकाश राजभर सुहेलदेव भारतीय समाज पक्षाचे नेतृत्व करतात.
-२०१७ च्या विधानसभा निवडणुकीत भाजपाने सुभासपाला ८ आणि अपना दलाला ११ जागा तर स्वत: ३८४ जागा लढवल्या. भाजपने ३१२ तर राजभरने ४ जागा आणि अपना दलने (एस) ९ जागांवर विजय मिळविला होता.तथापि, ओम प्रकाश राजभर यांनी नंतर मागासलेल्यांच्या हक्काचा प्रश्न उपस्थित करत भाजपापासून फाककत घेतली. तरीही भाजप आणि अपना दल (एस) अजूनही एकत्र आहेत.