…म्हणून कोल्हापूर सराफ पेठा सोमवारी राहणार बंद

    कोल्हापूर : आम्ही हॉलमार्किंगचे स्वागत करतो पण HUID नाही (हॉलमार्किंग युनिक आयडी). HUID ही एक ‘विध्वंसक प्रक्रिया’ आहे. जी सध्याची अनिवार्य हॉलमार्किंग प्रक्रिया दागिन्यांची कोणतीही सुरक्षा देत नाही. नोंदणी रद्द करणे, दंडात्मक तरतुदी, शोध आणि जप्तीचा घटक शेवटी उद्योगात ‘निरीक्षक राज’ आणेल. टोकन संप हा HUID च्या मनमानी अंमलबजावणीविरोधात आमचा शांततापूर्ण निषेध आहे, जो अव्यवहार्य आणि अमलात आणण्याजोगा नाही.

    HUID ग्राहकांच्या हिताच्या विरोधात आहे आणि व्यवसाय सुलभ करण्याच्या तत्त्वाच्या विरोधात आहे. HUID अवजड आहे आणि यामुळे ग्राहक आणि MSME ज्वेलर्सना त्रास होईल. जमिनीच्या कायद्यानुसार हे बेकायदेशीर आहे. कारण ही प्रक्रिया डेटा गोपनीयता आणि वैयक्तिक नागरिकांच्या गोपनीयतेमध्ये हस्तक्षेप करते. ज्वेलर्सना वाटते की, बीआयएसमध्ये नोंदणी करून त्यांनी नुकसान आणि उपजीविकेच्या नुकसानीच्या दृष्टीने त्यांच्या मृत्यू वॉरंटवर स्वाक्षरी केली आहे, असे मत कोल्हापूर जिल्हा सराफ संघाचे अध्यक्ष भरत ओसवाल व कोल्हापूर सराफ व्यापारी संघाचे अध्यक्ष कुलदीप गायकवाड यांनी आज येथे आयोजित केलेल्या पत्रकार परिषदेत व्यक्त केले.

    ते म्हणाले, 16 जून 2021 पासून 256 जिल्ह्यांमध्ये हॉलमार्किंग अनिवार्य केले गेले आहे आणि देशातत दरवर्षी सुमारे 10-12 कोटी तुकडे तयार केले जातात असा अंदाज आहे. याव्यतिरिक्त, जवळजवळ 6 – 7 कोटींचा विद्यमान स्टॉक. तुकड्यांना अद्याप हॉलमार्क करणे बाकी आहे. यामुळे एका वर्षात हॉलमार्क होणाऱ्या तुकड्यांची एकूण संख्या जवळजवळ 16 – 18 कोटींपर्यंत जाते. तुकडे, हॉलमार्किंग केंद्रांची सध्याची गती/ क्षमता सुमारे 2 लाख तुकडे/ दिवस आहे. या वेगाने या वर्षाचे उत्पादन चिन्हांकित करण्यासाठी जवळजवळ 800 – 900 दिवस किंवा 3 – 4 वर्षांच्या समतुल्य वेळ लागेल. सध्या नवीन मार्किंग सिस्टिम अर्थात HUID ला उत्पादनांना हॉलमार्क करण्यासाठी जवळपास 5 ते 10 दिवस लागत आहेत, परिणामी संपूर्ण अडथळा निर्माण झाला आहे आणि उद्योग ठप्प आहे. पुढे, निर्मात्याच्या उच्च टर्नअराउंड कालावधीमुळे रोजगार कमी होईल आणि ROI खराब होईल, परिणामी ग्राहकांना दागिन्यांची किंमत वाढेल. विद्यमान हॉलमार्किंग प्रक्रियेतील विलंबामुळे टन दागिने रिकामे पडले आहेत आणि बीआयएस समस्या सोडवण्याऐवजी आमच्या चिंतेला आग लावत आहे.

    दरम्यान, ज्वेलर्सनी हॉलमार्किंगचे स्वागत केले आहे आणि नोंदणीत वाढ 34,000 वरून 88,000 ज्वेलर्स जवळजवळ 250% वर गेली आहे, जे ग्राहकांप्रती ज्वेलर्सची बांधिलकी दर्शवते. तथापि, हॉलमार्किंग केंद्रे कमी करण्यात आली आहेत, कारण 83 केंद्रे एकतर निलंबित किंवा रद्द करण्यात आली आहेत.

    नवीन हॉलमार्किंग प्रक्रियेत (HUID) दागिने कापणे, वितळवणे आणि स्क्रॅप करणे समाविष्ट आहे, जे विकण्याचा हेतू आहे. दागिन्यांचे नुकसान झाल्यावर हॉलमार्किंगची संपूर्ण प्रक्रिया पराभूत होते. पुढे, ही प्रक्रिया त्वरित ग्राहक अनुकूल सेवा काढून टाकते, जी या क्षेत्राची सर्वात मोठी यूएसपी आहे. दागिन्यांमधून ज्वेलरचे नाव काढून टाकणे, ग्राहकांना ज्वेलरची ओळख नसताना विकण्याची किंवा देवाणघेवाण करण्याची इच्छा असेल तेव्हा त्यांच्या हितासाठी हानिकारक ठरेल.

    दागिन्यांनी प्रस्तावित केल्याप्रमाणे हॉलमार्किंग पॉइंट ऑफ सेलवर आधारित असावे, तर स्टोरेज, डिस्प्ले, ट्रांझिट, एक्झिप्ट टू सेल, मॅन्युफॅक्चरिंग इत्यादी सर्व ऍप्लिकेशन बीआयएस ऍक्ट आणि रेग्युलेशनमधून काढून टाकावेत.

    हॉलमार्किंगच्या नवीन मार्किंग प्रक्रियेत (एचयूआयडी) अपरिवर्तनीय अनुपालनामुळे केवळ ग्राहकच प्राप्त होत नाहीत तर जी अँड जे उद्योगाच्या उपजीविकेवरील 5 कोटी अवलंबिता धोक्यात येतील.

    ज्वेलरवर दंडात्मक आणि गुन्हेगारी परिणाम, ज्यांनी दागिने तयार केले नाहीत किंवा हॉलमार्क केले नाहीत आणि ते व्यापाऱ्यासारखे विकले नाहीत, अखेरीस ‘इन्स्पेक्टर राज’ च्या भीतीने व्यवसाय बंद होतील जे आधीच सुरू झाले आहे. दिवाणी गुन्ह्यासाठी नोंदणी रद्द करण्याच्या कठोर तरतुदी या व्यापारावर लादल्या जातात, जिथे फक्त बीआयएस अधिकाऱ्याच्या धक्क्याने, लाखो कर्मचारी, कारागीर आणि त्यांच्यावर अवलंबून असलेल्यांच्या उपजीविकेचे नुकसान होते.

    भारतीय दागिने हा एक कला प्रकार आहे आणि ते एकसंध नाहीत म्हणून उद्योगाने मानक वाढवण्याची शिफारस केली आहे. उदाहरणार्थ, 22kt – 916 ते 918 साठी. ग्राहकांना दर्जेदार दागिने देण्याची ही उद्योगाची वचनबद्धता आहे.

    बीआयएस कायदा तयार करताना हॉलमार्किंगवरील नीती आयोगाच्या अहवालाला बेंचमार्क मानण्याची ज्वेलरी उद्योगाची सतत मागणी असूनही विचारात घेतले गेले नाही. त्याचा विरोध करण्यासाठी येत्या सोमवारी (ता. २३) देशव्यापी बंदमध्ये पश्चिम महाराष्ट्रासह जिल्हाही सहभागी होत आहे, असेही ते म्हणाले.