मुंबईकरांच्या टेन्शनमध्ये वाढ, ७ टक्क्यांहून अधिक जणांचं बीपी हाय, काय आहेत कारणं?

या कार्यक्रमाअंतर्गत, सामुदायिक आरोग्य स्वयंसेवक (CHV) च्या टीम घरोघरी भेट देतील आणि 30 पेक्षा जास्त लोकांचे रक्तदाब आणि साखरेची पातळी तपासतील.

    मुंबई: मेंदू, हृदय, किडनी आणि इतर आजारांचा धोका वाढवणाऱ्या उच्च रक्तदाबाची (High blood pressure) लवकर तपासणी करण्यासाठी लोकसंख्या-व्यापी स्क्रीनिंग कार्यक्रम शहरात सुरू झाला आहे. या  कार्यक्रमाअंतर्गत, सामुदायिक आरोग्य स्वयंसेवक (CHV) च्या टीम घरोघरी भेट देतील आणि 30 पेक्षा जास्त लोकांचे रक्तदाब आणि साखरेची पातळी तपासतील.

    आजारांचा प्रादुर्भाव रोखण्यास मदत

    या रोगांचा प्रादुर्भाव रोगांचा प्रादुर्भाव किती प्रमाणात झाला आहे याच मूल्यमापन उद्देशाने हा कार्यक्रम 4 जानेवारीपासून सुरू करण्यात आला आहे. या अंतर्गत गेल्या तीन बुधवारी, 32,042 व्यक्तींची उच्च रक्तदाबाची तपासणी करण्यात आली. यापैकी, 7% किंवा 2,247 मध्ये 140/90 पेक्षा जास्त पातळी आढळून आली आणि त्यांना पुढील मूल्यमापनासाठी नागरी रुग्णालयात पाठवण्यात आले.

    तसेच, 4,436  अशा लोकांचीही तपासणी करण्यात आली ज्यांना त्यांच्या उच्च रक्तदाबाची आधीच माहिती होती. तपासणी केलेल्यांपैकी सुमारे 21% लोकांचे रक्तदाब अनियमित होते. पुढील महिन्यात, रक्तातील साखरेची तपासणीही करण्यात येईल. याबाबत अधिक माहिती देताना बीएमसीच्या कार्यकारी आरोग्य अधिकारी डॉ. मंगला गोमारे यांनी सांगितले की, डब्ल्यूएचओच्या सहाय्याने केलेल्या STEP सर्वेक्षणात गेल्या वर्षी काही चिंताजनक निष्कर्ष दिसून आले होते. 18 ते 69 वयोगटातील सुमारे 18% मुंबईकरांमध्ये उपवासाच्या वेळी रक्तातील ग्लुकोजचे प्रमाण वाढलेले आढळले.

    रक्तदाब तपासण्यासाठी स्वतंत्र सर्वेक्षणात जवळपास 11% प्रमाण दिसून आले आहे. “या सर्वांमुळे उच्च रक्तदाब आणि मधुमेहाचे दुहेरी धोके लवकर ओळखण्यासाठी तातडीची पावले उचलण्याची गरज आहे,” गोमारे म्हणाले, इस्केमिक हृदयविकार, हृदयविकाराचा झटका आणि मधुमेह यांचा एकत्रितपणे मुंबईतील मृत्यूंपैकी वार्षिक 40% मृत्यू होतो.

     3,000 हून अधिक CHV आणि 600 आशा वर्कर यांना प्रशिक्षण

    हा कार्यक्रम प्रामुख्याने सामुदायिक आरोग्य स्वयंसेवक (CHVs) आणि मान्यताप्राप्त सामाजिक आरोग्य कार्यकर्ते (ASHAs) द्वारे करण्यात येत आहे.  ज्यांना रक्तदाब पातळी कशी घ्यावी याचे प्रशिक्षण दिले जाते. डॉ. दक्षा शाह, संयुक्त कार्यकारी आरोग्य अधिकारी यांनी सांगितले की, यासाठी 3,000 हून अधिक CHV आणि जवळपास 600 आशा वर्कर यांना प्रशिक्षण देण्यात आले.

    हा कार्यक्रम सुरुवातीला झोपडपट्टी भागांपुरता मर्यादित असेल, परंतु प्रतिसाद पाहता, इतरही भागात हा कार्यक्रम राबवला जाईल, डॉ. गोमारे म्हणाले की ते रुग्णांना प्राथमिक आरोग्य केंद्रांशी जोडतील, जेथे रुग्णांचा मागोवा घेण्याची जबाबदारी आणि ते उपचार घेत आहेत की नाही यावर लक्ष ठेवले जाईल.असंसर्गजन्य रोगांमुळे तीन दशकांहून अधिक काळ संसर्गजन्य रोगांचे प्रमुख मारेकरी बनले आहेत.