बहिणीने भेट म्‍हणून आपले मूत्रपिंड दान करत धाकट्या भावाला दिले नवे जीवदान

रूग्‍णाचे आरोग्‍य खालावत जात होते आणि दीर्घकाळापर्यंत वाट पाहिल्‍यास त्‍याच्‍या जीवाला धोका निर्माण होण्‍याची शक्‍यता होती, ज्‍यामुळे प्रत्‍यारोपण करणे आवश्‍यक होते. अजयची बहीण सपनाने (वय ३८ वर्षे) त्‍याचे जीवन वाचवण्‍यासाठी पुढाकार घेतला.

    मुंबई : मुलुंड येथील फोर्टिस हॉस्पिटलमधील डॉक्‍टरांनी उल्‍हासनगर, ठाणे येथील २९ वर्षीय अजय जैस्‍वानीवर जिवित मूत्रपिंड प्रत्‍यारोपण यशस्‍वीरित्‍या केले. प्रेमळ बहिणीचा धाकटा भाऊ असलेला रूग्‍ण इम्‍युनोलॉजिकल आजाराने पीडित होता, ज्‍यामुळे त्‍याला ग्‍लोमेरूलोनेफ्रिटिस आजार होण्‍यासोबत त्‍याचे मूत्रपिंड निकामी झाले होते. अशा केसेस विशेषत: या वयोगटातील व्‍यक्‍तींमध्‍ये अंतिम टप्‍प्‍यामधील रेनल फेल्युअरच्‍या १२ टक्‍क्‍यांहून कमी प्रमाणात आढळून येतात.

    रूग्‍णाचे आरोग्‍य खालावत जात होते आणि दीर्घकाळापर्यंत वाट पाहिल्‍यास त्‍याच्‍या जीवाला धोका निर्माण होण्‍याची शक्‍यता होती, ज्‍यामुळे प्रत्‍यारोपण करणे आवश्‍यक होते. अजयची बहीण सपनाने (वय ३८ वर्षे) त्‍याचे जीवन वाचवण्‍यासाठी पुढाकार घेतला. रूग्‍णाच्या बहिणीचे मूत्रपिंड परिपूर्णपणे जुळत असल्‍याचे निदर्शनास आल्‍यानंतर मुलुंड येथील फोर्टिस हॉस्पिटलमधील कन्‍सल्टिंग नेफ्रोलॉजिस्‍ट व ट्रान्‍सप्‍लाण्‍ट फिजिशियन डॉ. हरेश दोदेजा व त्‍यांच्‍या टीमने यशस्‍वीरित्‍या प्रत्‍यारोपण शस्‍त्रक्रिया केली.

    अजय म्‍हणाला, ”मी माझे जीवन वाचवणारे फोर्टिस हॉस्पिटल येथील तज्ञांच्‍या टीमचे आभार मानतो. या काळादरम्‍यान माझ्या बहिणीने मला मोठा पाठिंबा दिला आहे. ती माझा आधारस्‍तंभ आहे आणि तिचा निर्धार व आत्‍मविश्‍वास पाहिल्‍यानंतर मला खात्री झाली की, मी या आव्‍हानावर मात करू शकतो. डॉक्‍टरांनी देखील आम्‍हाला खूप आधार दिला आणि दान व प्रत्‍यारोपण प्रक्रियेदरम्‍यान आमच्‍याशी समुपदेशन केले.”

    दीर्घकाळापासून अजयच्‍या मूत्रावाटे प्रथिने उत्‍सर्जित होत होती आणि २०१८ मध्‍ये त्‍याच्‍या डोळ्यांमध्‍ये सूज आली. ईएनटी स्‍पेशालिस्‍ट्ससोबत अनेक समुपदेशन केल्‍यानंतर त्‍याला कन्‍सल्‍टेशन व पुढील तपासणीसाठी डॉ. हरेश दोदेजा यांच्‍याकडे नेण्‍यात आले. तेथे त्याच्‍या स्थितीचे निदान झाले. तेव्‍हापासून अजय डॉ. दोदेजा यांच्‍याकडे उपचार घेत होता आणि पुढील तीन वर्षांमध्‍ये त्‍याची स्थिती बऱ्यापैकी सुधारली होती. पण हळूहळू त्‍याच्‍या मूत्रपिंडाचे कार्य खालावत गेले आणि त्‍याला डायलिसिसचा उपचार घेण्‍याची किंवा प्रत्‍यारोपण करण्‍याची गरज भासली. काही सत्रे डायलिसिस उपचार घेतल्‍यानंतर रूग्‍णाने मूत्रपिंड प्रत्‍यारोपण करण्‍याचे ठरवले.

    अधिक विचार न करता त्‍याच्‍या बहिणीने स्‍वइच्‍छेने तिचे मूत्रपिंड दान करण्‍याचे ठरवले आणि ती त्‍याच्‍यासाठी परिपूर्णरित्‍या जुळली. सर्व कागदपत्र व्‍यवहार केल्‍यानंतर जून २०२१ मध्‍ये प्रत्‍यारोपण शस्‍त्रक्रिया करण्‍यात आली. दातावर लेपेरोस्‍कोपिक डोनर नेफ्रेक्‍टोमी (मूत्रपिंड काढून घेणे) करण्‍यात आले आणि एका आठवड्यामध्‍ये ती बरी होऊन तिच्‍या नित्‍यक्रमावर परतली. प्राप्‍तकर्ता पूर्णपणे बरा झाला असून कामावर परतला आहे आणि घरातून काम करायला सुरूवात केली आहे.

    मुलुंड येथील फोर्टिस हॉस्पिटलमधील कन्‍सल्टिंग नेफ्रोलाजिस्‍ट व ट्रान्‍सप्‍लाण्‍ट फिजिशियन डॉ. हरेश दोदेजा म्‍हणाले, ”अशा तरूणांमध्‍ये किडनी फेल्युअर आजार होणे अकल्‍पनीय आहे, कारण डायलिसिस किंवा प्रत्‍यारोपण करावे लागणारे लोक मधुमेह व उच्‍च रक्‍तदाबाने, तसेच वृद्ध काळातील आजारांनी पीडित असतात. त्‍याची स्थिती खालावत जात होती, ज्‍यामुळे जिवित मूत्रपिंड प्रत्‍यारोपण हाच एकमेव उपाय उरला होता. मी भावंडांच्‍या या धैर्याला सलाम करतो. त्‍यांच्‍या या पुढाकारामधूनच आम्‍हाला अशा अवघड प्रसंगी प्रेरणा मिळते, कारण गंभीर रूग्‍णांसाठी योग्‍य दाता मिळणे हे अत्‍यंत कष्‍टप्रद असते. महामारीच्‍या प्रादुर्भावापासून अवयव दान करण्‍यामध्‍ये घट दिसण्‍यात आली आहे. लोकांनी अवयव दानाच्‍या थोर कार्याला पाठिंबा देण्‍याप्रती वचन घेण्‍याची हीच खरी वेळ आहे. तसेच हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, आरोग्‍यविषयक आजार अधिक काळ वाट पाहू शकत नाहीत. लोकांनी कोणतीही असामान्‍य लक्षणे निदर्शनास आल्‍यास लव‍कर तपासणी केली पाहिजे.”