लॉकडाऊनमुळे नवजात बालकांच्या रोगप्रतिकारक शक्तीमध्ये वाढ

 मुंबई व लगतच्या शहरांमध्ये म्हणजेच नवी मुंबई, ठाणे, मीरा रोड, वसई विरार, पालघर येथे डिसेंबर- जानेवारी महिन्यात प्रसूती झालेल्या बालकांची रोगप्रतिकारक क्षमता वाढणार असल्याचे मत स्त्रीरोग तज्ज्ञ डॉ. दीपा काला यांनी व्यक्त केले आहे. आत्तापर्यंतच्या लॉकडाऊनमध्ये जन्मलेल्या नवजात बालकांची रोगप्रतिकारक शक्ती चांगली असल्याचे आणि माता घरी स्तनपानाला वेळ देऊ शकत असल्याने ती वाढल्याचेही त्यांनी नमूद केले.

आज मुंबई व लगतच्या शहरांमध्ये अनेक गर्भवती माता नोकऱ्या व छोटे उद्योग करीत असतात  त्यामुळे प्रसूती झाल्यानंतर अनेक मातांना आपल्या बाळाला तीन महिनेच अंगावरचे दूध पाजता येते कारण खाजगी क्षेत्रात काम करणाऱ्या अथवा कंत्राटी पद्धतीवर काम करणाऱ्या महिलांना ६ ते ८ महिन्याची रजा मिळत नाही व त्यामुळे अनेक नवजात मुलांना वर्षाच्या आतमध्येच दुसरा आहार सुरु केला जातो. कोरोना संक्रमणाच्या काळात मार्च महिन्यापासून ते आता ऑगस्टपर्यंत लॉकडाऊन असल्यामुळे डिसेंबर ते मार्च महिन्यात प्रसूती झालेल्या नवजात बालकांना याचा फायदा झाला असून सलग सहा महिने त्याना अंगावरचे दूध मिळाले आहे. जागतिक स्तनपान सप्ताह निमित्त  डॉ . दीपा काला यांच्या मार्गदर्शनाखाली  डॉक्टर व नर्सेससाठी आज एक वेबिनार आयोजित करण्यात आले होते.

जागतिक स्तनपान सप्ताहामध्ये तेरणा हॉस्पिटलमध्ये प्रसूत झालेल्या महिलांना स्तनपानाचे महत्व डॉक्टरांनी समजावून सांगितले. नेरुळ येथील तेरणा स्पेशालिटी हॉस्पिटल व रिसर्च सेन्टरमध्ये मार्च ते जुलै महिन्यात साठ हून अधिक महिला प्रसूत झाल्या असून आई व बाळांची प्रकृती उत्तम आहे. कोरोनाचा संसर्ग होऊ नये यासाठी वॉर्डमध्ये संगणकाच्या माध्यमातून  म्हणजेच चित्रफित दाखवून मार्गदर्शन केले.

या वेबिनारमध्ये बोलताना डॉ. दीपा काला म्हणाल्या, कोरोनामुळे सर्वांचेच नुकसान झाले आहे परंतु जशी नाण्याला दुसरी बाजू असते त्याचप्रकारे या कोरोनाकाळात लॉकडाऊन झाल्यामुळे प्रसूत झालेल्या मातांना (विशेष करून नोकरी करीत असलेल्या) योग्य रीतीने स्तनपान करता आले. कारण आईच्या दुधाची बरोबरी कोणत्याच आहाराशी करता येत नाही. आईच्या दुधात लोह, कॅल्शियम, फॉस्फरस, हार्मोन्स, संप्रेरके असतात व त्यामुळे वेगवेगळ्या संसर्गजन्य आजारापासून त्यांचा बचाव होतो. आईच्या दुधात असलेले काही विशिष्ट घटक हे मेंदूच्या विकासासाठी महत्वाचे असतात. आपण कोरोना येण्याआधीचा काळ अभ्यासला असेल तर अनेक मातांना तीन ते चार महिन्याच्या वर आपल्या बाळाला दूध पाजता आले नाही. परंतु लॉकडाऊन काळात अनेक प्रसूत महिला या घरी होत्या, काहीजणी वर्क फ्रॉम होम करीत होत्या त्यामुळे नवजात बाळांची आबाळ झाली नाही. बाळाला साधारणपणे एक ते दीड वर्षापर्यंत स्तनपान करणे फार गरजेचे असते परंतु शहरांमध्ये हा कालावधी तीन ते सहा महिने असतो कारण अनेक महिला या नोकरी करीत असतात. 

१ ऑगस्ट ते ७ ऑगस्ट हा आठवडा जागतिक ब्रेस्टफीडिंग वीक म्हणजेच जागतिक स्तनपान सप्ताह म्हणून साजरा केला जातो. या आठवड्यामध्ये स्तनपानाचे महत्व जोपासण्यासाठी अनेक कार्यक्रम घेतले जातात परंतु यावर्षी कोरोना संकटामुळे असे कार्यक्रम होऊ शकले नाही परंतु अनेक सरकारी व खाजगी हॉस्पिटलमध्ये मोठ्या स्क्रीनच्या माध्यमातून तसेच वेबिनार व फेसबुक संवादातून अनेक प्रसूत मातांना मार्गदर्शन करण्यात आले.