बाहेर धूळ, धूर आणि प्रदूषण वाढलं की घराच्या खिडक्या बंद ठेवल्या जातात. पण त्यामुळे घरातील हवा पूर्णपणे स्वच्छ राहतेच असं नाही. अशावेळी Air Purifier उपयोगी ठरू शकतो. हे उपकरण नेमकं कसं काम करतं?
Air Purifier हे खोलीतील हवा आत घेऊन फिल्टरमधून सोडणारं उपकरण आहे. त्यातील फिल्टरच्या प्रकारानुसार हवेतले धुळीचे कण, परागकण आणि इतर काही प्रदूषक कमी होऊ शकतात. मात्र, प्रत्येक Air Purifier सर्व प्रकारचे प्रदूषक दूर करू शकत नाही.
Air Purifier मधील फॅन खोलीतील हवा उपकरणात खेचतो. ही हवा फिल्टरमधून जाताना त्यातले काही प्रदूषक अडकतात. त्यानंतर फिल्टर झालेली हवा पुन्हा खोलीत सोडली जाते. खोलीच्या आकारानुसार योग्य क्षमता असलेलं उपकरण निवडणं महत्त्वाचं आहे.
Picture Credit: Pinterest
HEPA फिल्टर हा Air Purifier मधील महत्त्वाचा भाग आहे. योग्य दर्जाचा HEPA फिल्टर हवेत तरंगणारे अनेक सूक्ष्म कण, धूळ आणि परागकण पकडू शकतो. मात्र, तो कार्बन मोनॉक्साइडसारखे वायू काढून टाकण्यासाठी बनवलेला नसतो.
Picture Credit: Pinterest
काही Air Purifier मध्ये Activated Carbon Filter दिलेला असतो. तो विशिष्ट वायू आणि दुर्गंधी निर्माण करणारी काही रसायनं शोषून घेण्यास मदत करू शकतो. मात्र, वास कमी होण्याची क्षमता फिल्टरची गुणवत्ता, प्रमाण आणि प्रदूषकाच्या प्रकारावर अवलंबून असते.
खिडक्या बंद ठेवल्याने बाहेरून येणाऱ्या काही प्रदूषकांचं प्रमाण कमी होऊ शकतं. पण स्वयंपाकाचा धूर, धूळ, स्वच्छतेसाठी वापरलेली रसायनं आणि इतर स्रोतांमुळे घरातील हवाही प्रदूषित होऊ शकते. Air Purifier हा योग्य वायुवीजनाचा पर्याय नाही.
HEPA Filter: सूक्ष्म कण गाळण्याची क्षमता CADR: हवा स्वच्छ करण्याचा दर Room Size: खोलीच्या क्षेत्रफळासाठी योग्य क्षमता Filter Replacement: फिल्टर बदलण्याचा खर्च
Air Purifier चांगल्या स्थितीत ठेवण्यासाठी फिल्टरची नियमित तपासणी करा आणि उत्पादकाच्या सूचनांनुसार तो बदला. उपकरणाच्या हवा आत घेण्याच्या आणि बाहेर सोडण्याच्या जागा अडवू नका. धूम्रपान किंवा स्वयंपाकाचा धूर यांसारख्या प्रदूषणाच्या स्रोतांवर नियंत्रण ठेवणंही आवश्यक आहे.
बाहेरील प्रदूषण जास्त असलेल्या भागांत किंवा घरातील धुळीचे कण कमी करण्याची गरज असताना योग्य Air Purifier मदत करू शकतो. मात्र, तो सर्व प्रदूषक दूर करत नाही आणि आजारांपासून पूर्ण संरक्षण देत नाही. योग्य फिल्टर, पुरेशी क्षमता आणि नियमित देखभाल या तीन गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.