फटाक्यांच्या रंगांचा Periodic Table शी काय संबंध? प्रत्येक रंगामागे आहे खास मूलद्रव्य!

Science Technology

05 Nov 2026

Author:  प्रज्ञा घोगळे - निकम

फटाक्यांमध्ये काही विशिष्ट धातूंची रासायनिक संयुगे वापरली जातात. उष्णता मिळाल्यावर ही संयुगे प्रकाश उत्सर्जित करतात आणि आकाशात वेगवेगळे रंग दिसतात.

रंग तयार कसे होतात?

Picture Credit:pinterest

फटाक्यांमधील लाल रंगासाठी Strontium या मूलद्रव्याचा वापर केला जातो. त्याच्या संयुगांमुळे आकाशात आकर्षक लालसर प्रकाश दिसतो.

लाल रंगाचे रहस्य

Picture Credit:pinterest

हिरव्या रंगासाठी Barium या मूलद्रव्याचा वापर होतो. त्याच्या संयुगांमधून बाहेर पडणारा प्रकाश हिरव्या रंगाची छटा निर्माण करतो.

हिरव्या रंगामागील विज्ञान

Picture Credit:pinterest

निळ्या रंगासाठी Copper म्हणजेच तांब्याच्या संयुगांचा वापर केला जातो. योग्य तापमानात ही संयुगे निळा प्रकाश निर्माण करतात.

निळा रंग कसा तयार होतो?

Picture Credit:pinterest

फटाक्यांमध्ये Sodium या मूलद्रव्याच्या संयुगांचा वापर केल्यास तेजस्वी पिवळा रंग दिसतो. अगदी कमी प्रमाणातील सोडियमही तीव्र पिवळा प्रकाश देऊ शकतो.

पिवळ्या रंगाचे रहस्य

Picture Credit:pinterest

जांभळ्या रंगासाठी अनेकदा Strontium आणि Copper यांच्या रंगांचा एकत्रित परिणाम साधला जातो. त्यामुळे लाल आणि निळ्या छटांचा मिलाफ दिसतो.

जांभळा रंग कसा मिळतो?

Picture Credit:pinterest

फटाक्यांमधील सोनेरी आणि चंदेरी चमक निर्माण करण्यासाठी Aluminium, Magnesium आणि Titanium यांसारख्या धातूंचा वापर केला जातो.

सोनेरी आणि चंदेरी चमक कुठून येते?

Picture Credit:pinterest

Periodic Table मधील मूलद्रव्यांमुळे फटाक्यांना वेगवेगळे रंग मिळतात. म्हणजेच दिवाळीच्या आकाशातील रंगीबेरंगी रोषणाईमागे आहे रसायनशास्त्राची कमाल! फटाके नेहमी सुरक्षित अंतरावरूनच पाहा.

Periodic Table आणि दिवाळीचा संबंध!

Picture Credit:pinterest