फ्रिज, एसी किंवा इतर इलेक्ट्रिकल उपकरण खरेदी करताना त्यावरचं स्टार रेटिंग तुम्ही पाहता का? 3-Star आणि 5-Star उपकरणं दिसायला सारखी असली, तरी त्यांच्या ऊर्जावापरामध्ये फरक असू शकतो. हा फरक समजून घेतल्यास योग्य उपकरण निवडणं सोपं होईल.
भारतात उपकरणांची ऊर्जा कार्यक्षमता दाखवण्यासाठी Bureau of Energy Efficiency (BEE) स्टार लेबल वापरते. सर्वसाधारणपणे, एकाच प्रकारच्या आणि तुलनायोग्य उपकरणांमध्ये जास्त स्टार रेटिंग म्हणजे अधिक ऊर्जा कार्यक्षमता. मात्र, नेमकी तुलना उपकरणाचा प्रकार आणि त्याच्या लेबलवरील माहिती पाहूनच करावी.
समान परिस्थितीत वापरल्यास 5-Star उपकरण 3-Star पर्यायापेक्षा कमी वीज वापरू शकतं. मात्र, बचत किती होईल हे उपकरणाचा प्रकार, क्षमता, मॉडेल आणि वापरावर अवलंबून असतं. त्यामुळे केवळ स्टार रेटिंग पाहून ठरावीक टक्के बचत होईल असं सांगता येत नाही.
Picture Credit: pinterest
एसीचा वीजवापर त्याची क्षमता, वापरण्याचे तास, खोलीचं तापमान आणि सेट केलेलं तापमान यावर ठरतो. समान क्षमतेच्या आणि तुलनायोग्य मॉडेल्समध्ये 5-Star एसी अधिक ऊर्जा कार्यक्षम असू शकतो. रोज अनेक तास एसी वापरणाऱ्या घरात हा फरक महत्त्वाचा ठरू शकतो.
Picture Credit: pinterest
फ्रिज साधारणपणे दिवसभर वीज वापरत असल्यामुळे त्याची ऊर्जा कार्यक्षमता लक्षात घेणं गरजेचं आहे. खरेदी करताना स्टार रेटिंगसोबत वार्षिक वीजवापर किती युनिट आहे, हे लेबलवर तपासा. त्यामुळे दोन मॉडेल्सची तुलना अधिक स्पष्टपणे करता येईल.
Picture Credit: pinterest
असं नाही! 3-Star उपकरणाची सुरुवातीची किंमत कमी असू शकते. जर उपकरणाचा वापर मर्यादित असेल, तर महागड्या मॉडेलसाठी जास्त पैसे देणं फायदेशीर ठरेलच असं नाही. खरेदीची किंमत आणि पुढील वीजखर्च दोन्ही विचारात घेणं महत्त्वाचं आहे.
Picture Credit: pinterest
यासाठी दोन्ही उपकरणांचा वार्षिक वीजवापर पाहा. उदाहरणार्थ, एका मॉडेलचा वापर वर्षाला 300 युनिट आणि दुसऱ्याचा 400 युनिट असेल, तर फरक 100 युनिटचा आहे. प्रति युनिट ₹8 दर गृहीत धरल्यास वार्षिक फरक ₹800 होईल. हा फक्त गणित समजावण्यासाठी घेतलेला काल्पनिक दाखला आहे.
Picture Credit: pinterest
उपकरणाची क्षमता, वार्षिक वीजवापर, खरेदीची किंमत, वॉरंटी आणि तुमच्या घरातील वापर तपासा. BEE लेबलवरील माहिती वाचून एकाच प्रकारच्या आणि समान क्षमतेच्या मॉडेल्सची तुलना करा. लक्षात ठेवा, वेगवेगळ्या प्रकारच्या उपकरणांची स्टार रेटिंग थेट एकमेकांशी तुलना करता येत नाही.
Picture Credit: pinterest
उपकरणाचा रोज आणि दीर्घकाळ वापर होणार असेल, तर अधिक ऊर्जा कार्यक्षम मॉडेलमुळे दीर्घकाळात बचत होऊ शकते. पण अंतिम निर्णय घेताना सुरुवातीची किंमत आणि अपेक्षित वीजबचत यांचा हिशोब करा. योग्य निवड म्हणजे फक्त जास्त स्टार नव्हे, तर तुमच्या वापरासाठी योग्य उपकरण!