मोबाईलला नेटवर्क नसले तरी चालणार! सॅटेलाइट कनेक्टिव्हिटी कशी काम करते?

Science Technology

13 Nov 2026

Author:  प्रज्ञा घोगळे - निकम

डोंगर, जंगल किंवा समुद्रात मोबाईल नेटवर्क मिळत नाही? आता सॅटेलाइटच्या मदतीने अशा भागातही संपर्क साधणे शक्य होणार आहे. Satellite Smartphone Connectivity ही टेक्नॉलॉजी मोबाईल कनेक्टिव्हिटीचा अनुभव बदलू शकते.

नेटवर्क नसतानाही संपर्क शक्य!

या तंत्रज्ञानाला Direct-to-Device (D2D) असेही म्हणतात. यात मोबाईल टॉवरऐवजी स्मार्टफोन थेट पृथ्वीभोवती फिरणाऱ्या सॅटेलाइटशी जोडला जातो. त्यामुळे पारंपरिक नेटवर्क नसलेल्या भागातही संपर्काची सुविधा मिळू शकते.

काय आहे Satellite Connectivity?

स्मार्टफोनमधून सिग्नल थेट सॅटेलाइटकडे पाठवला जातो. सॅटेलाइट हा सिग्नल जमिनीवरील Gateway Station पर्यंत पोहोचवतो. त्यानंतर तो संबंधित टेलिकॉम नेटवर्कमार्फत समोरच्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचतो.

कसे काम करते हे तंत्रज्ञान?

Picture Credit: Pinterest

पारंपरिक नेटवर्कसाठी मोबाईल टॉवर आवश्यक असतात. मात्र Direct-to-Device तंत्रज्ञानात सॅटेलाइट आकाशातील टॉवरप्रमाणे काम करतो. त्यामुळे दुर्गम आणि नेटवर्क पोहोचत नसलेल्या भागांमध्ये कनेक्टिव्हिटी मिळण्याची शक्यता वाढते.

मोबाईल टॉवरची गरजच नाही!

Picture Credit: Pinterest

सॅटेलाइट कनेक्टिव्हिटीच्या मदतीने काही समर्थित स्मार्टफोनवर नेटवर्क नसतानाही मेसेज पाठवणे आणि लोकेशन शेअर करणे शक्य आहे. भविष्यात या तंत्रज्ञानातून व्हॉइस कॉल आणि इंटरनेट डेटाची सुविधाही विस्तारू शकते.

मेसेज आणि लोकेशन शेअरिंग

Picture Credit: Pinterest

डोंगरात ट्रेकिंग करताना, समुद्रात प्रवास करताना किंवा नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी मोबाईल नेटवर्क बंद पडू शकते. अशा वेळी सॅटेलाइट कनेक्टिव्हिटीमुळे मदतीचा संदेश पाठवणे अधिक सोपे होऊ शकते.

आपत्कालीन परिस्थितीत उपयोग

Picture Credit: Pinterest

नाही! सॅटेलाइट कनेक्टिव्हिटीसाठी फोनमध्ये आवश्यक हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर सपोर्ट असणे गरजेचे आहे. तसेच टेलिकॉम ऑपरेटर आणि सॅटेलाइट सेवा पुरवठादाराचा सपोर्टही आवश्यक असतो.

प्रत्येक स्मार्टफोनमध्ये मिळणार का?

Picture Credit: Pinterest

भारतात Direct-to-Device सॅटेलाइट सेवांसाठी नियामक प्रक्रिया सुरू आहे. नोव्हेंबर 2026 मध्ये TRAI ने अशा सेवांना परवानगी देण्याबाबत शिफारशी केल्या आहेत.

भारतात कधी सुरू होणार?

Picture Credit: Pinterest

Satellite Smartphone Connectivity मुळे नेटवर्क नसलेल्या भागातही संपर्क साधण्याचे नवे मार्ग खुले होऊ शकतात. भविष्यात मोबाईल टॉवर आणि सॅटेलाइट यांचे एकत्रित नेटवर्क कनेक्टिव्हिटी अधिक व्यापक बनवू शकते.

नेटवर्कच्या पलीकडचे भविष्य!

Picture Credit: Pinterest