गांधीजी चरख्यावर कापसाच्या तंतूंना फिरवत त्यापासून सूत तयार करायचे. चरखा स्वावलंबन आणि खादीचं प्रतीक बनला.
Picture Credit: Pinterest
आधुनिक पद्धतीतही सुरुवात कापसापासूनच होते. मात्र पुढची प्रक्रिया हाताने नव्हे, तर मोठ्या यंत्रांद्वारे केली जाते.
Picture Credit: Pinterest
कापसामध्ये असलेली धूळ, बिया आणि इतर अशुद्धता मशीनच्या मदतीने वेगळी केली जाते. यामुळे पुढील प्रक्रिया सोपी होते.
Picture Credit: Pinterest
कापसाचे तंतू एकसारखे करण्यासाठी त्यांना कार्डिंग मशीनमधून नेलं जातं. इथे तंतू वेगळे होऊन एका दिशेने व्यवस्थित मांडले जातात.
Picture Credit: Pinterest
कार्डिंगनंतर कापसाचे तंतू मऊ, जाडसर पट्टीसारख्या स्वरूपात मिळतात. याला Sliver म्हणतात.
Picture Credit: Pinterest
अनेक Sliver एकत्र करून त्यांची जाडी समान केली जाते. त्यानंतर तंतूंना आणखी बारीक आणि मजबूत करण्यासाठी ड्रॉइंगची प्रक्रिया केली जाते.
Picture Credit: Pinterest
स्पिनिंग मशीन तंतूंना वेगाने फिरवत त्यांना आवश्यक ट्विस्ट देते. याच प्रक्रियेत सैल तंतू मजबूत सूत बनतात.
Picture Credit: Pinterest
चरख्यावर एक व्यक्ती मर्यादित प्रमाणात सूत कातू शकते. आधुनिक स्पिनिंग मिलमध्ये मात्र हजारो स्पिंडल्स एकाच वेळी काम करू शकतात.
Picture Credit: Pinterest
तयार सूत बॉबिन किंवा कोनवर गुंडाळलं जातं. त्यानंतर त्याचा वापर कापड विणण्यासाठी किंवा इतर Textile प्रक्रियांसाठी केला जातो.
Picture Credit: Pinterest