महाराष्ट्राच्या ग्रामीण संस्कृतीत श्रावण अमावस्येला विशेष महत्त्व आहे. याच दिवशी काही भागांत पिठोरी अमावस्या, तर अनेक ठिकाणी बैलपोळा साजरा केला जातो.
Picture Credit: Pinterest
पिठोरी अमावस्या ही मुख्यतः मुलांचे आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि सुख-समृद्धीसाठी केली जाणारी पूजा-व्रताची परंपरा आहे. मातांकडून श्रद्धेने या दिवशी विशेष पूजा केली जाते.
Picture Credit: Pinterest
बैलपोळा हा शेतकऱ्यांच्या जीवनातील महत्त्वाचा सण आहे. वर्षभर शेतीच्या कामात साथ देणाऱ्या बैलांप्रती कृतज्ञता आणि आदर व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो.
Picture Credit: Pinterest
दोन्ही परंपरा श्रावण अमावस्येशी जोडलेल्या आहेत. त्यामुळे महाराष्ट्रातील काही भागांत हा दिवस कुटुंब, शेती, पशुधन आणि निसर्गाशी संबंधित विविध परंपरांनी साजरा केला जातो.
Picture Credit: Pinterest
Picture Credit: Pinterest
पोळ्याच्या दिवशी बैलांना शेतीच्या कामापासून विश्रांती दिली जाते. त्यांना स्वच्छ अंघोळ घालून सजवले जाते आणि प्रेमाने त्यांची पूजा केली जाते.
Picture Credit: Pinterest
बैलांच्या शिंगांना रंग लावले जातात. गळ्यात घुंगरू, फुलांच्या माळा आणि अंगावर सजावटीची झूल घालून त्यांना आकर्षक पद्धतीने सजवले जाते.
Picture Credit: Pinterest
सजवलेल्या बैलांची हळद-कुंकू, फुले आणि नैवेद्य अर्पण करून पूजा केली जाते. अनेक गावांमध्ये सजवलेल्या बैलांची मिरवणूकही काढली जाते.
Picture Credit: Pinterest
पिठोरी अमावस्येला माता आपल्या मुलांच्या आरोग्य आणि सुखी आयुष्यासाठी प्रार्थना करतात. त्यामुळे या परंपरेत मातृत्व, कुटुंब आणि संततीच्या कल्याणाला विशेष स्थान आहे.