माणसांऐवजी मशीन बांधणार घर! 3D Printed House तंत्रज्ञान कसे करते काम?

Science Technology

07 Nov 2026

Author:  प्रज्ञा घोगळे - निकम

3D Printed House म्हणजे मोठ्या आकाराच्या 3D Printer च्या मदतीने तयार केलेले घर. यामध्ये विशेष काँक्रीट किंवा सिमेंट मिश्रणाचा वापर करून घराच्या भिंती थरावर थर छापल्या जातात.

काय आहे 3D Printed House?

Picture Credit:pinterest

सर्वप्रथम कॉम्प्युटरवर घराचे 3D डिझाइन तयार केले जाते. त्यानंतर प्रिंटरला हे डिझाइन दिले जाते. मशीन ठरावीक मार्गाने काँक्रीटचे थर टाकत भिंती तयार करते.

घर कसे तयार केले जाते?

Picture Credit:pinterest

या तंत्रज्ञानात प्रिंटरचा नॉझल काँक्रीटचे मिश्रण बाहेर सोडतो. तो कॉम्प्युटरच्या डिझाइननुसार सतत पुढे सरकत भिंतींचे थर तयार करतो. त्यामुळे पारंपरिक बांधकामातील काही प्रक्रिया जलद होतात.

अवघ्या काही तासांत घर कसे उभे राहते?

Picture Credit:pinterest

हो, काही प्रकल्पांमध्ये घराच्या भिंती छापण्यासाठी सुमारे 24 तासांचा प्रिंटिंग वेळ लागला आहे. मात्र, याचा अर्थ संपूर्ण घर 24 तासांत राहण्यासाठी तयार होते असा नाही. छत, दरवाजे, खिडक्या, वायरिंग आणि प्लंबिंगसाठी वेगळा वेळ लागतो.

खरंच 24 तासांत घर तयार होते का?

Picture Credit:pinterest

भारतीय लष्कराने अहमदाबाद कॅन्टोन्मेंटमध्ये सैनिकांसाठी दोन मजली 3D Printed घर उभारले. 71 चौरस मीटर क्षेत्रफळाच्या या घराचे बांधकाम 12 आठवड्यांत पूर्ण झाले. या प्रकल्पात 3D Rapid Construction Technology वापरण्यात आली.

भारतातही उभारले गेले 3D Printed House!

Picture Credit:pinterest

– बांधकामाचा वेळ कमी होण्यास मदत – मजुरांवरील अवलंबित्व कमी होऊ शकते – बांधकामातील साहित्याचा अपव्यय कमी करण्याची क्षमता – वेगवेगळ्या आकारांचे आणि डिझाइनचे बांधकाम शक्य – आपत्तीग्रस्त भागात जलद बांधकामासाठी उपयुक्त

3D Printing चे फायदे काय?

Picture Credit:pinterest

3D Printed House तंत्रज्ञान अजून सर्वत्र उपलब्ध नाही. महागडी मशीन, विशेष काँक्रीट मिश्रण, तांत्रिक कौशल्य आणि बांधकामाचे नियम ही मोठी आव्हाने आहेत. तसेच छत, इलेक्ट्रिकल फिटिंग, प्लंबिंग आणि फिनिशिंगसाठी पारंपरिक पद्धतींची गरज कायम आहे.

या तंत्रज्ञानासमोर कोणती आव्हाने?

Picture Credit:pinterest

3D Printing मुळे भविष्यात कमी वेळेत घरे, शाळा आणि इतर इमारती उभारणे शक्य होऊ शकते. विशेषतः परवडणारी घरे आणि आपत्तीग्रस्त भागांसाठी हे तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरू शकते. मात्र, पारंपरिक बांधकामाची जागा ते किती वेगाने घेईल, हे खर्च आणि सुरक्षिततेवर अवलंबून असेल.

भविष्यात बांधकाम क्षेत्र बदलणार?

Picture Credit:pinterest