सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
आता पिनशिवाय करता येईल UPI पेमेंट! NPCI लवकरच आणत आहे एक नवीन फीचर (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
UPI Marathi News: नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) मध्ये एक मोठे अपडेट आणण्याची तयारी करत आहे. यामुळे वापरकर्ते प्रत्येक वेळी पिन प्रविष्ट करण्याऐवजी चेहरा ओळखणे आणि फिंगरप्रिंट सारख्या बायोमेट्रिक्सचा वापर करून व्यवहार प्रमाणित करू शकतील, तज्ञांनी याची पुष्टी केली आहे.
या नवीन वैशिष्ट्याचे सध्या पुनरावलोकन केले जात आहे आणि ते लागू करण्यासाठी नियामक मंजुरीची आवश्यकता असेल. तज्ञांचे म्हणणे आहे की यामुळे UPI ची सुरक्षा आणखी मजबूत होईल कारण पिन चोरी आणि फसवणूक होण्याची शक्यता जास्त आहे. येत्या २०२५ च्या ग्लोबल फिनटेक फेस्टमध्ये हे प्रदर्शित केले जाऊ शकते. हे अपडेट लागू केल्यानंतर, वापरकर्ते पिन न टाकता व्यवहारांसाठी चेहऱ्याची ओळख आणि त्यांचे फिंगरप्रिंट वापरू शकतील.
कर्मचाऱ्यांचे पगार वाढणार नाहीत! ‘या’ कंपनीने नवीन कर्मचारी भरतीवरही घातली बंदी, जाणून घ्या
सूत्रांनी पुष्टी केली आहे की नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाने या वैशिष्ट्याची माहिती UPI इकोसिस्टम सहभागींसोबत शेअर केली आहे जेणेकरून अंमलबजावणीपूर्वी पुनरावलोकन, अभिप्राय आणि तयारी सुनिश्चित करता येईल. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया एका वर्षाहून अधिक काळ यावर काम करत आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार या वैशिष्ट्यावर अजूनही काम सुरू आहे. ही अतिरिक्त सुरक्षा प्रदान करण्याची बाब आहे जी OTP पेक्षा चांगली आहे. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI), नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया स्टीअरिंग कमिटी आणि संपूर्ण इकोसिस्टमकडून हिरवा कंदील मिळाल्यानंतर ते लागू केले जाऊ शकते.’
पहिल्या टप्प्यात, प्रमाणीकरण यंत्रणा वापरकर्त्याच्या डिव्हाइसवर आधीच साठवलेल्या बायोमेट्रिक डेटावर अवलंबून असेल. सिस्टम बायोमेट्रिक डेटावर आधारित एन्क्रिप्टेड की तयार करेल, जी अंतिम पडताळणीसाठी प्रेषक बँकेकडे (वापरकर्त्याची बँक) पाठवली जाईल. UPI साठी नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाची कॉमन लायब्ररी ही एन्क्रिप्शन प्रक्रिया सुरक्षित करेल.
एका सूत्राने सांगितले की, “ते डिव्हाइसमध्ये साठवलेल्या खाजगी कीसारखे असेल. त्यात काही मूल्य एन्क्रिप्ट केले जाईल आणि एक सार्वजनिक की तयार केली जाईल जी पडताळणीसाठी प्रेषक बँकेकडे पाठवता येईल. एकदा की पडताळणी झाली की, व्यवहार पूर्ण होईल.” प्रेषक बँकेतून, म्हणजेच ज्या बँकेत वापरकर्त्याचे खाते आहे, त्यातून व्यवहाराची रक्कम डेबिट केली जाईल.
उद्योग सूत्रांनी सांगितले की हे वैशिष्ट्य पारंपारिक वन-टाइम पासवर्ड (OTP) किंवा पिनपेक्षा अनेक प्रकारे अधिक सुरक्षित असेल. पिनला पर्याय म्हणून बायोमेट्रिक प्रमाणीकरण वाढीव सुरक्षा प्रदान करेल अशी अपेक्षा आहे. बायोमेट्रिक्सद्वारे केलेल्या व्यवहारांना सुरुवातीच्या टप्प्यात अतिरिक्त सुरक्षिततेसाठी किंमत मर्यादा असण्याची शक्यता आहे. फोनपे, गुगल पे, पेटीएम, भीमा सारख्या इतर अॅप्ससाठी बायोमेट्रिक-आधारित अधिकृतता स्वतंत्रपणे सेट करावी लागेल की नाही हे पाहणे बाकी आहे.
