सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
आज शुक्रवार, 3 ऑक्टोबरला धर्मातील एक अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचे पापकुंश एकादशीचे व्रत पाळले जाणार आहे. असे मानले जाते की हे व्रत केल्याने जीवनातील सर्व अनावधानाने झालेल्या पापांपासून सुटका होते आणि मोक्ष मिळतो. या दिवशी भगवान विष्णूच्या पद्मनाभ रूपाची पूजा केली जाते. हे व्रत करण्यामागे एक कथा क्रूर शिकारीची आहे ज्याने आयुष्यभर पाप केले, परंतु एकादशीच्या प्रभावामुळे त्यालाही स्वर्गात स्थान मिळाले.
पौराणिक कथेनुसार, क्रोधन नावाचा एक क्रूर शिकारी विंध्य पर्वतावर राहत होता. तो अत्यंत हिंसक, चोर आणि अनीतिमान होता. आयुष्यभर तो लुटमार करत असे, निष्पाप प्राणी आणि पक्ष्यांना मारत असे आणि वाईट कृत्यांमध्ये गुंतत असे. क्रोधनला पाहून आजूबाजूचे लोक घाबरले.
क्रोधनला जीवनाच्या शेवटच्या टप्प्यामध्ये येताच त्याला त्याच्या कृतीचे परिणाम आठवू लागले. जेव्हा यमाचे भयंकर दूत त्याला घेऊन जाण्यासाठी आले तेव्हा तो भीतीने थरथर कापू लागला. त्याला स्पष्टपणे दिसले की त्याच्या पापांमुळे त्याला नरकाच्या भयंकर यातना सहन कराव्या लागतील. घाबरून, क्रोधन पळून गेला आणि महर्षी अंगिराच्या आश्रमात गेला. ऋषींना पाहून तो त्यांच्या पाया पडला आणि ओरडला, “हे ऋषी! मी आयुष्यभर पापांशिवाय काहीही केले नाही, असंख्य प्राण्यांना मारले आहे.” आता माझा अंत जवळ आला आहे, आणि मला नरकाची भीती वाटते. कृपया मला माझे सर्व पाप धुवून मोक्ष मिळवण्याचा मार्ग सांगा.”
शिकारीचा पश्चात्ताप पाहून दयाळू महर्षी अंगिरा यांना त्याची दया आली. त्यांनी त्याला त्याचा जीव वाचवण्याचा मार्ग दाखवला. महर्षी म्हणाले, “हे क्रोधन! जर तुला पापांपासून मुक्त व्हायचे असेल, तर अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षामधील पापंकुश एकादशीचे व्रत विधीनुसार कर.” हे व्रत पापाच्या हत्तीला लगाम लावण्यासारखे आहे ते अत्यंत फायदेशीर आहे. हे व्रत केल्याने तुमचे सर्व पाप नष्ट होतील आणि तुम्हाला वैकुंठ धाम मिळेल.
ऋषींनी सांगितल्याप्रमाणे शिकारी क्रोधनने पापंकुश एकादशीचे व्रत पूर्ण भक्ती आणि श्रद्धेने पाळले. त्याच दिवशी त्याने भगवान विष्णूच्या पद्मनाभ रूपाची पूजा केली, उपवासाची कथा ऐकली आणि रात्रभर जागरण केले. या उपवासाच्या परिणामामुळे त्याची सर्व पापे नष्ट झाली.
ज्यावेळी क्रोधनचे शेवटचे दिवस जवळ आले त्यावेळी यमदूत त्याला घेऊन जाण्यासाठी आले नाहीत, तर भगवान विष्णूचे दूत सोन्याचा रथ घेऊन आले आणि आदराने त्याला वैकुंठ धामला घेऊन गेले. याप्रकारे पापंकुश एकादशीच्या व्रताने क्रूर शिकारीसाठीही भाग्याचे दरवाजे उघडले आणि त्याला शेवटच्या क्षणी मोक्ष मिळाला.
एकादशीचे व्रत करणे खूप फायदेशीर मानले जाते. जो कोणी या दिवशी खऱ्या मनाने भगवान विष्णूची पूजा करतो आणि उपवास करतो त्याची सर्व पापांपासून सुटका होते. त्यासोबतच सुख, समृद्धी आणि चांगले आरोग्य देखील मिळते. या दिवशी उपवास केल्याने व्यक्तीला शेवटच्या क्षणी मोक्ष मिळतो आणि स्वर्गात स्थान मिळते, अशी मान्यता आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
