रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
25 वर्षात जकार्ता 16 फूट बुडाला; न्यूयॉर्कसह 'ही' मोठी शहरे लवकरच समुद्रात बुडणार ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
जकार्ता : हवामान बदलाचा परिणाम आता जगभरात स्पष्टपणे जाणवू लागला आहे. एकीकडे वाढते तापमान, दुष्काळ आणि अवकाळी पावसाने जनजीवन विस्कळीत केले आहे, तर दुसरीकडे शहरेही याच्या गंभीर परिणामांना सामोरे जात आहेत. पाण्याची पातळी झपाट्याने वाढत असल्याने अनेक मोठी शहरे बुडण्याच्या मार्गावर आहेत. त्यात इंडोनेशियाची राजधानी जकार्ता हे जगातील सर्वात वेगाने बुडणारे शहर ठरले आहे, ज्याने शास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ज्ञ आणि शासन व्यवस्थेसमोर गंभीर आव्हान निर्माण केले आहे.
जकार्ता हे जगातील सर्वात वेगाने बुडणारे शहर मानले जाते. गेल्या 25 वर्षांत जकार्ता सुमारे 16 फूट खाली बुडाले आहे. याचे प्रमुख कारण भूजलाचे अतिशोषण आहे. पिण्याच्या पाण्यासाठी भूगर्भातील पाण्याचा अतिवापर केला जातो, ज्यामुळे जमीन खचते आहे. याशिवाय, कोरड्या दलदलीवर बांधलेल्या इमारती, पायाभूत सुविधांची कमतरता आणि अव्यवस्थित शहरीकरणाने परिस्थिती अधिक गंभीर केली आहे. काही संशोधकांच्या मते, जर ही समस्या सोडवली नाही, तर 2050 पर्यंत जकार्ताचे काही भाग पूर्णपणे पाण्याखाली जातील.
( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
जकार्तासोबतच न्यूयॉर्क, मेक्सिको सिटी आणि बांगलादेशची राजधानी ढाका ही शहरेही बुडण्याच्या मार्गावर आहेत.
मेक्सिको सिटीमध्ये भूजलाचे अतिशोषण हे जमिनीच्या खचण्याचे मुख्य कारण आहे. जेव्हा भूगर्भातील पाणी काढले जाते, तेव्हा वाळू, दगड किंवा चिकणमातीमधील पाण्याने व्यापलेली जागा रिकामी होते, त्यामुळे जमीन खाली बसते.
जागतिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : काय आहे इलॉन मस्कचा ‘मार्स प्लॅन’? 9 महिन्यांचा प्रवास 90 दिवसांत कसा करायचा जाणून घ्या
बांगलादेशची राजधानी ढाका येथे जमिनीच्या खचण्याचा दर 18.29 मिमी प्रति वर्ष आहे. येथील घनदाट लोकसंख्या, पुराचे वाढते प्रमाण आणि अव्यवस्थित शहरीकरण यामुळे परिस्थिती अधिक बिघडत आहे.
न्यूयॉर्क शहरातील जमिनीच्या खचण्यामागे भूतकाळातील ग्लेशियर वितळणे जबाबदार आहे. सुमारे 24,000 वर्षांपूर्वी न्यू इंग्लंडमधील भाग बर्फाने झाकलेला होता. बर्फाच्या भारामुळे जमीन खचली होती आणि तेव्हापासून बर्फ वितळण्यामुळे ती हळूहळू कमी होत आहे.
जागतिक बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : जगाला पुन्हा महायुद्धाचा धोका! सीरियात तुर्की समर्थित बंडखोरांविरुद्ध रशियानेही केला प्रवेश
या समस्येचा सामना करण्यासाठी जागतिक स्तरावर त्वरित उपाययोजना करणे आवश्यक आहे. भूजलाचे शाश्वत व्यवस्थापन, हरित तंत्रज्ञानाचा वापर, आणि शहरी नियोजन सुधारणा यांसारख्या उपायांचा अवलंब करावा लागेल. जलवायू बदलांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी औद्योगिक कार्बन उत्सर्जन कमी करणे, नूतनीकरणक्षम ऊर्जेचा वापर वाढवणे, आणि वृक्षलागवड हा मार्ग पर्यावरणाच्या दृष्टीने फायदेशीर ठरेल.
जगभरातील शहरे बुडण्याच्या मार्गावर असल्याचा हा इशारा आहे की मानवाने निसर्गाशी ताळमेळ साधून जगणे आवश्यक आहे. जकार्ता, न्यूयॉर्क, मेक्सिको सिटी आणि ढाकासारखी शहरे बुडण्याची शक्यता ही एक मोठी जागरूकता निर्माण करणारी बाब आहे. निसर्गाच्या या इशाऱ्याला गांभीर्याने घेऊन त्वरित पावले उचलली नाहीत, तर भविष्यात मानवजातीला मोठ्या संकटांना सामोरे जावे लागेल.
