मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
इंडोनेशियामध्ये ज्वालामुखीचा उद्रेक, नऊ जणांचा मृत्यू; सात किलोमीटर क्षेत्र 'नो मॅन्स लँड' ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
इंडोनेशियाच्या पूर्वेकडील लेव्होटोबी लाकी-लाकी ज्वालामुखीचा उद्रेक झाला आहे. लाव्हाचा इतका मोठा ढग निर्माण झाला आहे की आजूबाजूची अनेक गावे रिकामी करावी लागली आहेत. इंडोनेशियातील फ्लोरेस बेटावर ज्वालामुखीचा उद्रेक होऊन नऊ जणांचा मृत्यू झाला आहे. ज्वालामुखीच्या उद्रेकामुळे, गुरुवारपासून राख दररोज 2,000 मीटर (6,500 फूट) उंचीवर जात आहे. इंडोनेशियाच्या आपत्ती व्यवस्थापन संस्थेने सोमवारी ही माहिती दिली. गेल्या आठवड्यात झालेल्या ज्वालामुखीच्या उद्रेकानंतर अधिकाऱ्यांनी सोमवारी लेव्होटोबी लाकी लाकी पर्वतासाठी धोक्याची पातळी आणि जोखीम क्षेत्राचा आकार वाढवला.
ज्वालामुखीचा उद्रेक वाढल्याने देशाच्या ज्वालामुखी विज्ञान संस्थेने सतर्कतेची पातळी सर्वोच्च पातळीवर वाढवली आणि सोमवारी मध्यरात्रीनंतर प्रतिबंधित क्षेत्राची त्रिज्या दुप्पट करून सात किलोमीटर (4.3 मैल) केली.
राख शेकडो मीटर हवेत पसरली
माउंट लेवोटोबी लाकी लाकी येथील अधिकारी, फिरमन योसेफ यांनी सांगितले की, सोमवारी मध्यरात्रीनंतर झालेल्या उद्रेकाने हवेत 2,000 मीटर उंच राख सोडली आणि गरम राखेने जवळच्या गावाला वेढले, एका कॉन्व्हेंटसह अनेक घरे जळून खाक झाली किमान नऊ लोक मरण पावले. सेंटर फॉर व्होल्कॅनोलॉजी अँड जिओलॉजिकल हॅझार्ड मिटिगेशन (पीव्हीएमबीजी) चे प्रवक्ते हादी विजया म्हणाले: “विस्फोटामुळे वीजपुरवठा खंडित झाला, त्यानंतर मुसळधार पाऊस आणि विजांचा कडकडाट झाला, त्यामुळे रहिवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले.” अधिकाऱ्यांनी ज्वालामुखीचा दर्जा चौथा स्तरावर वाढवला आहे, जो सर्वोच्च सतर्कतेचा स्तर आहे.
( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
हादी म्हणाले की, ज्वालामुखीतील लावा आणि खडकांचा विवरापासून सुमारे चार किलोमीटर (दोन मैल) जवळच्या वसाहतींवर परिणाम झाला. घरे जाळली आणि नुकसान झाले. हादी म्हणाले, “आज सकाळी आम्ही रहिवाशांना खड्ड्यापासून सुमारे 20 किलोमीटर (13 मैल) अंतरावर असलेल्या इतर गावांमध्ये हलवण्यास सुरुवात केली.”इंडोनेशिया ‘पॅसिफिक रिंग ऑफ फायर’ वर वसलेले आहे, तीव्र भूकंपीय क्रियाकलापांचे क्षेत्र जेथे अनेक टेक्टोनिक प्लेट्स एकमेकांना भेटतात.
हे देखील वाचा : इराण आणि इस्रायलमधील तणावामुळे होणार मोठे युद्ध? पुढील 24 तास अत्यंत महत्त्वाचे
रिंग ऑफ फायर
इंडोनेशियामध्ये ज्वालामुखीचे उद्रेक वारंवार होतात, कारण हा देश ‘रिंग ऑफ फायर’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सक्रिय ज्वालामुखीय पट्ट्यात येतो. येथे मोठ्या प्रमाणावर ज्वालामुखी सक्रिय असतात, आणि त्यामुळे मोठे उद्रेक होणे नेहमीच धोकादायक ठरते. ज्वालामुखीच्या उद्रेकामुळे लाखो टन राख, धूर आणि लाव्हा हवेत उडतो, ज्यामुळे आसपासच्या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणावर धोकादायक स्थिती निर्माण होते. लोकांना तातडीने सुरक्षित स्थळी हलवले जाते, कारण या उद्रेकामुळे निर्माण होणारा गरम लाव्हा आणि धुरामुळे अनेकांना श्वास घेण्यास त्रास होतो.
हे देखील वाचा : काही तासांत अमेरिकेत घेतला जाणार सर्वात मोठा निर्णय; भारतासह उर्वरित जगावर काय परिणाम होणार?
याशिवाय, ज्वालामुखीच्या उद्रेकामुळे जमिनीची धूप होते, आणि पिकांचेही मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. हवेत उडणाऱ्या राखेमुळे हवाई सेवा विस्कळीत होते आणि अनेक ठिकाणी जीवनमानावर विपरित परिणाम होतो. ज्वालामुखीचा उद्रेक झाल्यानंतर पुनर्वसन कार्याला मोठा वेळ लागतो, आणि तातडीची मदत व आपत्ती व्यवस्थापन हे कार्य अत्यावश्यक ठरते. इंडोनेशियामध्ये सतर्कतेसाठी विविध उपाययोजना आणि यंत्रणा कार्यरत असतात, जेणेकरून आपत्तीच्या वेळी त्वरित कार्यवाही करता येईल. इंडोनेशियातील ज्वालामुखीच्या या विध्वंसक उग्रतेमुळे मानवाला निसर्गाच्या प्रचंड शक्तीची जाणीव होते.
