सोमवार, 7 सप्टेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
MPSC paper leak 2026 : महाराष्ट्र लोक सेवा आयोगाच्या (MPSC) ड्रग इन्स्पेक्टर भरती परीक्षेतील पेपर लीक प्रकरणाने जोर पकडला आहे. या घोटाळ्याचा तपास करणाऱ्या क्राईम ब्रँचला प्रकरणाचा ओघ बदलणारा डिजिटल पुरावा हाती लागला आहे. मुख्य आरोपी ऋतुजा पाटील हिने गुन्ह्याचे पुरावे नष्ट करण्यासाठी आपला मोबाईल फोन उल्हास नदीत फेकून दिला होता. मात्र, सह-आरोपी लोकेश ऊर्फ गौरव पाटील याच्या फोनने सर्व बिंग फोडले आहे.
क्राइम ब्रांचला गौरव पाटीलच्या मोबाईलमधून ऋतुजासोबत झालेली सुमारे २७० पानांची व्हॉट्सॲप चॅट सापडली आहे, जी या घोटाळ्यातील सर्वात मोठा पुरावा ठरली आहे. या २७० पानांच्या लांबच लांब चॅटवरून स्पष्ट होते की, २२ मार्च २०२६ रोजी झालेल्या परीक्षेच्या अगदी आधी प्रश्नपत्रिका आणि क्वेश्चन बँकेची देवाणघेवाण झाली होती. सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या लाखो प्रामाणिक तरुणांच्या भवितव्याशी खेळण्याची ही काही पहिलीच वेळ नाही. मात्र, यावेळी आरोपींची चलाखीच त्यांचा सर्वात मोठा पुरावा ठरली आहे.
चॅटमध्ये पैशांच्या व्यवहारापासून ते वॉन्टेड आरोपींच्या साखळीचा संपूर्ण तपशील नोंदवला गेला आहे. क्राईम ब्रँच आता या डिजिटल पुराव्याच्या आधारे पेपर लीकचे जाळे उघड करण्यात जुंपली आहे. तपास यंत्रणांच्या मते, २० मार्चच्या चॅटने ऋतुजाला एक क्वेश्चन बँक पाठवली होती. यामध्ये अनेक प्रश्न परीक्षेत येणार असल्याचा दावा तिने केला होता. विशेष म्हणजे, कोणाला संशय येऊ नये आणि उत्तरपत्रिका पूर्णपणे मॅच होऊ नये म्हणून चॅटमध्ये १० प्रश्न जाणीवपूर्वक चुकीचे सोडवण्याचा सल्ला देण्यात आला होता.
२२ मार्च रोजी परीक्षा संपताच ऋतुजाने चॅटवर स्पष्ट केले की, सांगितलेल्या प्रश्नांपैकी ७८ प्रश्न परीक्षेत आले होते. इतर १३ प्रश्नांसह एकूण ९१ प्रश्नांच्या सेटिंगचा खुलासा झाला आहे. फोन उल्हास नदीत फेकून दिल्याने आपण कायद्याच्या जाळ्यातून सुटू, असा विचार आरोपी ऋतुजा पाटील हिने केला होता. सायबर गुन्हेगार सहसा पुरावे नष्ट करण्यासाठी असेच करतात. मात्र, डिजिटल फॉरेन्सिक्सच्या युगात ही शक्कल कामी आली नाही. सह-आरोपी गौरवच्या फोनचा बॅकअप आणि चॅट हिस्ट्री रिकव्हर होताच फ्रॉडची टाईमलाईन तयार झाली.
चॅट तपासली असता या प्रकरणातील वॉन्टेड आरोपी मयूर ठाकरे याचे नाव समोर आले. तपासात असे समोर आले की, ऋतुजाच्या वडिलांनी मयूर ठाकरे यांना सक्ती दिली होती की, या पेपर लीकची कुणकुण घरातील सदस्यांनाही लागता कामा नये. याशिवाय, चॅटमध्ये पेपरचा सौदा करण्यासाठी ५ लाखांच्या रकमेची मागणी केल्याचा स्पष्ट उल्लेख आहे. दुसऱ्या दिवसापर्यंत ही रक्कम गोळा करण्याबाबतचे संभाषण चॅटमध्ये नोंदवले गेले आहे. क्राईम ब्रँच आता मयूर ठाकरेच्या शोधात छापेमारी करत आहे.
आजकाल पेपर लीक करणाऱ्या टोळ्या हाय-टेक मार्ग अवलंबतात, मात्र तपास यंत्रणा देखील फॉरेन्सिक्स टूल्सच्या मदतीने त्यांचा पर्दाफाश करत आहेत:
डिलीटेड चॅट रिकव्हरी: व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्रामवरून मेसेज डिलीट केल्यावर किंवा फोन नष्ट केल्यावरही क्लाउड बॅकअप, रिसिव्हरचा हँडसेट किंवा टेलिकॉम डेटावरून मेसेज रिकव्हर होतात.
IP आणि लोकेशन ट्रॅकिंग: पेपरचा फोटो केव्हा, कोणत्या वेळी आणि कोणत्या टॉवर लोकेशनवरून पाठवला गेला, याची अचूक वेळ यालयात सर्वात मोठा पुरावा ठरते.
