बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य सोशल मिडिया
मुंबई : देशातील सर्वात मोठी सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक असलेल्या स्टेट बँक ऑफ इंडियावर (SBI) सायबर हल्ला झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या हल्ल्यात 3,897 ग्राहकांच्या नोंदी डार्क वेबवर उघड झाल्याचे SBI ने स्पष्ट केले आहे. या डेटामध्ये ग्राहकांची वैयक्तिक माहिती तसेच कर्जाशी संबंधित तपशील असल्याचे प्राथमिक तपासात समोर आले आहे. त्यामुळे लीक झालेल्या माहितीचा वापर करून ग्राहकांना सायबर फसवणुकीचे लक्ष्य केले जाण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. या घटनेच्या चौकशीसाठी SBI ने स्वतंत्र सायबर सुरक्षा संस्थेची नियुक्ती केली आहे. या घटनेचा बँकेच्या मुख्य व्यवसायावर, आर्थिक कामकाजावर किंवा बँकिंग सेवा सुरू ठेवण्याच्या क्षमतेवर मोठा परिणाम होण्याची अपेक्षा नसल्याचे बँकेने म्हटले आहे.
प्राथमिक विश्लेषणानुसार, डार्क वेबवर उघड झालेल्या डेटामध्ये ग्राहकांची नावे, मोबाइल क्रमांक, जन्मतारखा, ई-मेल आयडी आणि निवासी पत्ते यांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे. याशिवाय ग्राहकांची ओळख पटवणारे काही क्रमांक, कर्जाच्या नोंदी आणि अर्जाशी संबंधित तपशीलही समोर आल्याचा दावा आहे. सायबर सुरक्षा घडामोडींवर लक्ष ठेवणाऱ्या ‘CyberPulse’ या ट्विटर अकाउंटनुसार, ‘Siriusim’ नावाच्या समूहाशी या हल्ल्याचा संबंध असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. हा प्रकार 16 ऑक्टोबर रोजी प्रथम समोर आल्याचेही या अकाउंटने म्हटले आहे. या डेटामध्ये 3.75 लाख CSV रकाने आणि 2,722 PDF दस्तऐवज असल्याचा दावा करण्यात आला आहे. मात्र, या आकड्यांचा नेमका अर्थ काय आणि त्यांचा 3,897 ग्राहकांच्या नोंदींशी संबंध कसा आहे, हे स्वतंत्रपणे स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
लीक झालेल्या वैयक्तिक माहितीच्या आधारे सायबर गुन्हेगार SBI अधिकारी असल्याचे भासवून ग्राहकांना फोन करू शकतात. KYC अपडेट, कर्ज मंजुरी, खात्यातील अडचण किंवा व्यवहाराची पडताळणी अशा कारणांचा आधार घेत OTP, पासवर्ड किंवा अन्य गोपनीय माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो. याशिवाय लीक झालेल्या तपशीलांचा वापर करून बनावट SMS, ई-मेल किंवा लिंक पाठवून ग्राहकांना फसवण्याचा प्रयत्न होऊ शकतो. मुंबईतील सायबर, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि डेटा संरक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञ वकील प्रशांत माळी यांनी ग्राहकांनी विशेष सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
ग्राहकांनी अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नये. कोणत्याही व्यक्तीला OTP, ATM PIN, पासवर्ड किंवा CVV देऊ नये. कर्ज, KYC किंवा बँक खात्याशी संबंधित संशयास्पद फोन आल्यास फोन करणाऱ्या व्यक्तीवर विश्वास न ठेवता SBI च्या अधिकृत माध्यमातून माहितीची खात्री करावी. अनोळखी ई-मेलमधील अटॅचमेंट उघडणेही टाळावे. खात्यात संशयास्पद व्यवहार आढळल्यास किंवा फसवणुकीचा प्रयत्न झाल्यास SBI च्या अधिकृत ग्राहकसेवा माध्यमांशी तातडीने संपर्क साधावा. आर्थिक सायबर फसवणूक झाल्यास 1930 या राष्ट्रीय हेल्पलाइनवर तक्रार नोंदवता येते. दरम्यान, डेटा लीक झाल्याचा दावा समोर आला असला तरी प्रत्येक संबंधित ग्राहकाच्या खात्यातून पैसे चोरीला गेले आहेत, असा त्याचा अर्थ होत नाही. मात्र, वैयक्तिक माहितीचा गैरवापर होऊ नये यासाठी SBI ग्राहकांनी सतर्क राहणे आवश्यक आहे.
Ans: SBI ने 3,897 ग्राहकांच्या नोंदी डार्क वेबवर उघड झाल्याचे स्पष्ट केले आहे.
Ans: नावे, मोबाइल क्रमांक, जन्मतारखा, ई-मेल आयडी, पत्ते, काही ओळख क्रमांक तसेच कर्ज आणि अर्जाशी संबंधित माहितीचा समावेश असल्याचा दावा आहे.
Ans: नाही. डेटा लीक झाल्याचा अर्थ संबंधित ग्राहकांच्या खात्यातून पैसे चोरीला गेले आहेत, असा होत नाही.
