शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026
शरीरासोबत मनाची सुद्धा घ्या काळजी! निरोगी आणि आनंदी आयुष्यासाठी मानसिक आरोग्य जपणे का आहे महत्त्वाचे
World Mental Health Day: दरवर्षी १० ऑक्टोबर रोजी जागतिक मानसिक आरोग्य दिन साजरा करण्यासाठी जग एकत्र येते. हा दिवस शारीरिक आरोग्याइतकेच मानसिक आरोग्यही महत्त्वाचे आहे, अशी आठवण करून देतो. या दिवसाचा उद्देश जागरूकता वाढवणे, मानसिक आरोग्याबद्दलचा गैरसमज दूर करणे आणि लोकांना कोणताही संकोच न बाळगता मदत घेण्यास प्रोत्साहित करणे हा आहे. या सतत धावपळीच्या जगात, जिथे तणाव, चिंता आणि नैराश्य मोठ्या प्रमाणात वाढत आहेत, तिथे आपल्या मानसिक आरोग्याची काळजी घेणे यापूर्वी कधीही इतके आवश्यक नव्हते.(फोटो सौजन्य – istock)
मानसिक आरोग्यामध्ये आपले भावनिक, मनोवैज्ञानिक आणि सामाजिक कल्याण समाविष्ट असते. दैनंदिन जीवनात आपण कसे विचार करतो, कसे अनुभवतो आणि कसे वागतो यावर त्याचा परिणाम होतो. निरोगी मन आपल्याला तणाव संतुलित जीवनशैली राख्खा: पौष्टिक आहार घ्या, पुरेशी झोप घ्या आणि शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय राहा.
मानसिक आरोग्य ही केवळ वैयक्तिक समस्या नाही, तर ती एक सामाजिक समस्या आहे. कामाच्या ठिकाणी, शाळांमध्ये आणि समाजात असे वातावरण निर्माण केले पाहिजे, जिथे मानसिक आरोग्याला महत्त्व दिले जाईल आणि त्याला पाठिंबा दिला जाईल. नियोक्ते कार्य-जीवन संतुलनाला प्रोत्साहन देऊ शकतात, तर शाळा विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक आणि भावनिक तणावाचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करण्यासाठी मानसिक आरोग्य कार्यक्रम सुरू करू शकतात.
वाढत्या जागरूकतेनंतरही, मानसिक आरोग्याविषयीचा कलंक हा उपचारांमधील सर्वात मोठ्या अडथळ्यांपैकी एक आहे. लोकांकडून आपल्याबद्दल मत बनवले जाईल, या भीतीने अनेक लोक आपल्या समस्यांबद्दल बोलण्यास कचरतात. ही परिस्थिती बदलण्याची वेळ आली आहे. मानसिक आरोग्याबद्दल मोकळेपणाने बोलल्याने या विषयावरील चर्चा सामान्य होण्यास मदत होते आणि इतरांनाही त्यांचे अनुभव सांगण्यास प्रोत्साहन मिळते. करुणा, समज आणि सहानुभूती ही एक आधार देणारा समुदाय निर्माण करण्याच्या दिशेने पहिली पाऊले आहेत.
अधूनमधून सोशल मीडियापासून दूर राहा आणि प्रत्यक्ष जीवनातील संवादांवर लक्ष केंद्रित करा. जर तुम्हाला खूप दडपण जाणवत असेल, तर समुपदेशक, मानसशास्त्रज्ञ किंवा मानसोपचारतज्ज्ञांशी संपर्क साधा. थेरपी तुम्हाला बरे होण्यास आणि पुन्हा संतुलन मिळवण्यास मदत करू शकते.
Dental Health: रोजच्या ‘या’ सवयींमुळे दात होतात खराब; वेळीच टाळा, अन्यथा होऊ शकतं मोठं नुकसान
८८ मानसिक आजाराचे आजकाल अनेक जीवनात मानसिक आजाराने अनेकांना यादी ग्रस्त केलेले आहे. घरातील तणाव समाज माध्यमांचा अतिवापर अशी प्रमुख कारणे मानसिक आजाराला कारणीभूत आहे. त्याचा वेळेत उपचार करणे गरजेचे आहे. अन्यथा हा आजार बळावतो आणि गंभीरुप धारण करतो, अशी माहिती – डॉ. भीमराव गणवीर, निसर्गोपचार तज्ज्ञांनी दिली आहे.
Ans: मानसिक आरोग्य म्हणजे व्यक्तीची भावनिक, मानसिक आणि सामाजिक स्थिती. याचा आपल्या विचारांवर, भावना हाताळण्याच्या क्षमतेवर आणि दैनंदिन जीवनातील वागणुकीवर परिणाम होतो.
Ans: मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य यांचा एकमेकांशी जवळचा संबंध आहे. मानसिक तणावाचा झोप, भूक आणि एकूण आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे दोन्हींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
Ans: नियमित व्यायाम करणे, पुरेशी झोप घेणे, संतुलित आहार घेणे, आवडत्या छंदांसाठी वेळ काढणे आणि जवळच्या व्यक्तींशी संवाद साधणे या सवयी उपयुक्त ठरू शकतात.
