शुक्रवार, 28 ऑगस्ट 2026
सोनिया गांधींच्या 'बिलॉन्गिंग' पुस्तकावरून वाद; पेंग्विनचा भारतात प्रकाशनास नकार, काय आहे खरं कारण
मिळालेल्या माहितीनुसार, लेखिकेने सोनिया गांधी यांच्याकडे सुचवलेले संपादकीय बदल आणि हस्तलिखितातील काही भाग काढून टाकण्याची मागणी केली होती. पण सोनिया गांधी यांनी ही मागणी नाकारल्यामुळे पेंग्विनने या करारातून माघार घेतल्याचे स्पष्टीकरण दिले आहे.
‘माझ्याकडे बघू नका बरं का भुजबळ साहेब…’; गिरीश महाजनांचा छगन भुजबळांना मिश्किल टोला
वृत्तानुसार, पुस्तकाचे प्रकाशक आणि लेखक यांच्यात हस्तलिखिताच्या काही भागांवर मतभेद झाले. पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने पुस्तकाच्या काही भागातील मजकूर बदलून काढून टाकण्याचा प्रस्ताव दिला होता . पण सोनिया गांधी यांनी हे बदल करण्यास नकार दिल्यामुळे पीआरएचआयने (PRHI) या प्रकल्पातून माघार घेतली.
पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने या प्रकल्पातून माघार घेतल्यानंतर, अनेक भारतीय प्रकाशक आता सोनिया गांधी यांचे पुस्तक प्रकाशित करण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. वृत्तानुसार, हार्परकॉलिन्स इंडिया भारतात पुस्तकाच्या प्रकाशन आणि वितरणासाठी करार करण्याच्या अंतिम निर्णयापर्यंत पोहचल्याचेही बोलले जात आहे. पण याबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही. असे असले तरी पुस्तकाच्या प्रकाशनाची तारीख १० नोव्हेंबर निश्चित करण्यात आल्याचेही बोलले जात आहे. पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाचा एक भाग असलेली अल्फ्रेड ए. नॉफ (Alfred A. Knopf) ही कंपनी अमेरिकेत हे पुस्तक प्रकाशित करणार असल्याचेही म्हटले आहे. नॉफने अंदाजे १,००,००० प्रतींच्या पहिल्या आवृत्तीची घोषणा केली आहे.
सोनिया गांधींनी यापूर्वी अनेक पुस्तके लिहिली आणि संपादित केली आहेत. पण या पुस्तकाशी संबंधित असलेल्यांच्या मते, ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ हे त्यांच्या आयुष्याचे आजपर्यंतचे सर्वात वैयक्तिक आणि तपशीलवार वर्णन आहे. नॉफने या पुस्तकाचे वर्णन एका प्रमुख महिला नेत्याची वैयक्तिक कहाणी असे केले असून, हे पुस्तक प्रेम, कुटुंब आणि भारतासोबतच्या त्यांच्या दीर्घ नात्याची कहाणी उलगडेल, असे म्हटले आहे.
पुस्तकाच्या घोषणेवेळी सोनिया गांधी म्हणाल्या की, त्यांच्या कुटुंबाबद्दल बरेच काही लिहिले गेले असले तरी, त्यांच्या मते, फार कमी ठिकाणी कुटुंबाचे हेतू, कृती आणि मानवी कमकुवतपणा अचूकपणे मांडले आहेत. त्यांची कहाणी गेल्या सहा दशकांत झालेल्या सामाजिक आणि राजकीय बदलांवर एक वेगळा दृष्टिकोन देईल, असेही म्हटले आहे.
पेंग्विन रँडम हाऊस इंडिया अलीकडे इतर अनेक पुस्तकांमुळे चर्चेत राहिले आहे. या वर्षी, कंपनीने माजी लष्करप्रमुख जनरल एम. एम. नरवणे यांचे ‘फोर स्टार्स ऑफ डेस्टिनी’ हे पुस्तक प्रकाशित करण्यास नकार दिला. पण काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी संसदेत या पुस्तकाची एक हार्ड कॉपी दाखवली होती. या पुस्तकातील काही उतारे माध्यमांमध्येही प्रसिद्ध झाले, ज्यात भारत आणि चीन यांच्यातील गलवान खोऱ्यातील संघर्ष आणि अग्निपथ योजनेवरील जनरल नरवणे यांच्या मतांचा समावेश होता.
जूनमध्ये, मुझफ्फरनगर दंगलीवर आधारित प्रसिद्ध ग्राफिक कादंबरीकार जो सॅको यांच्या ‘द वन्स अँड फ्युचर रायट’ या पुस्तकाच्या प्रकाशनामुळे पीआरएचआय (PRHI) पुन्हा एकदा चर्चेत आले होते. त्यावेळी, कायदेशीर चौकशीदरम्यान, पुस्तकातील काही मजकुराबाबत लेखकावर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले होते, ज्यात भारताच्या चुकीच्या नकाशाचा मुद्दाही होता.
