सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
कार्तिक शुक्ल पक्षातील अष्टमीला गोपाष्टमीचे आयोजन केले जाते. मुख्यतः हा गाईपूजेशी संबंधित सण आहे. या दिवशी गाईची पूजा केली जाते. या दिवसापासून भगवान श्रीकृष्णाने गाई चरण्यास सुरुवात केली असे म्हणतात. याआधी ते फक्त गाईचे वासरु चरायचे. यंदा गोपाष्टमी 9 नोव्हेंबरला म्हणजेच आज साजरी होत आहे. या दिवशी गाई आणि त्यांच्या वासरांना सजवून आरती केली जाते. गायीच्या अंगात अनेक देव वास करतात असे मानले जाते. त्यामुळे गाईची पूजा केल्याने त्या देवांचीही आपोआप पूजा होते. गाय परिक्रमेचाही फायदा होतो. जाणून घेऊया या सणाशी संबंधित श्रद्धा आणि या दिवशी काय करावे…
गोपाष्टमी हा सण गोवर्धन पर्वताशी संबंधित आहे. द्वापार युगात भगवान श्रीकृष्णाने कार्तिक शुक्ल प्रतिपदेपासून सप्तमीपर्यंत गायी आणि सर्व गोप-गोपींचे रक्षण करण्यासाठी आपल्या एका बोटात गोवर्धन पर्वत धारण केला होता. गोवर्धन पर्वत वाहून नेत असताना गोप आणि गोपिकांनीही त्यावर आपल्या काठ्या विसविल्या, त्यामुळे आपणच गोवर्धन पर्वत वाहणारे आहोत याचा त्यांना अभिमान वाटू लागला. त्याचा अहंकार दूर करण्यासाठी देवाने आपले बोट थोडेसे वाकवले आणि डोंगर खाली येऊ लागला. मग सर्वांनी मिळून शरण येण्याचे आवाहन केले आणि भगवंताने पुन्हा पर्वत धारण केला.
हेदेखील वाचा- बेडरूममध्ये कोणत्या देवाचा फोटो लावणे शुभ आहे? जाणून घ्या
देवराज इंद्राला सुद्धा अहंकार होता की श्रीकृष्ण आणि त्यांचे गोपाळ माझ्या विनाशकारी ढगांच्या मुसळधार पावसाला तोंड देऊ शकणार नाहीत. परंतु सलग 7 दिवस प्रलयकारी पावसानंतरही श्रीकृष्ण स्थिर राहिले, तेव्हा आठव्या दिवशी इंद्राचे डोळे उघडले आणि त्यांचा अहंकार निघून गेला. मग तो भगवान श्रीकृष्णाकडे आला आणि त्याने क्षमा मागितली आणि त्यांची स्तुती केली. कामधेनूने परमेश्वराला अभिषेक केला आणि त्या दिवसापासून परमेश्वराला ‘गोविंद’ असे नाव पडले. कार्तिक शुक्ल अष्टमीचा दिवस होता. त्या दिवसापासून गोपाष्टमीचा उत्सव सुरू झाला, जो आजतागायत सुरू आहे.
या दिवशी गाईंना स्नान घालावे. टिळकांची पूजा करून गोग्रास द्यावा. गायींना योग्य असे अन्नपदार्थ खायला द्यावे, सात प्रदक्षिणा व प्रार्थना करावी व गोमूत्र डोक्यावर लावावे. यामुळे इच्छा पूर्ण होतात आणि सौभाग्य वाढते.
हेदेखील वाचा- लक्ष्मीची पूजा करताना आरती करा, धनदेवतेचा आशीर्वाद राहील कायम
गोपाष्टमीच्या दिवशी संध्याकाळी गाई चरून परत येतात, त्या वेळीही त्यांचा पाहुणचार करून, त्यांना नमस्कार करून, पंचोपचार-पूजा करून, त्यांना काहीतरी खाऊ घालावे आणि कपाळावर त्यांच्या पायांचे रक्त लावावे. सौभाग्य वाढवते.
भारतात गोपाष्टमीचा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. विशेषतः गोठ्यासाठी हा सण खूप महत्त्वाचा आहे. या दिवशी गोशाळांमध्ये जत्रेचे आयोजन केले जाते. गाईची कीर्तन-यात्रा काढल्या जातात. प्रत्येक घरात आणि गावात साजरा होणारा हा सण आहे. या दिवशी प्रत्येक गावात भंडारा आयोजित केला जातो.
