मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
गुरु नानक जयंती, कार्तिक पौर्णिमेला साजरी केली जाते, हा शीख समुदायाचा सर्वात पवित्र सण आहे. याला नानक देवाचे प्रकाश पर्व असेही म्हणतात, कारण या दिवशी गुरु नानकजींनी समाजात ज्ञानाचा प्रकाश पसरवला. दिवाळीच्या 15 दिवसांनंतर येणारा हा सण 15 नोव्हेंबर रोजी साजरा केला जाईल आणि गुरु नानक देवजींची 555 वी जयंती असेल.
1469 मध्ये कार्तिक पौर्णिमेला गुरु नानक देवजींचा जन्म झाला. ते शीख धर्माचे संस्थापक आणि पहिले गुरु होते, ज्यांना एक महान तत्वज्ञानी, समाजसुधारक, धार्मिक सुधारक, खरे देशभक्त आणि योगी म्हणून स्मरण केले जाते. त्यांनी आयुष्यभर समाजात बंधुता, ईश्वरप्रेम आणि सत्याच्या मार्गावर चालण्याचा संदेश दिला. पौर्णिमा 15 नोव्हेंबर रोजी सकाळी 6:19 पासून सुरू होईल आणि 16 नोव्हेंबर रोजी दुसऱ्या दिवशी पहाटे 2:58 पर्यंत असेल.
हेदेखील वाचा- कार्तिक पौर्णिमेला घडत आहे आश्चर्यकारक योगायोग, या शुभ मुहूर्तावर करा पूजा
गुरु नानक जयंतीच्या दिवशी शीख समुदाय गुरुद्वारांमध्ये भजन-कीर्तन आणि लंगर आयोजित करतो. या दिवशी भक्ती आणि सेवा यांचा अद्भुत संगम पाहायला मिळतो. लोक गुरु नानकजींच्या शिकवणीचे स्मरण करतात आणि त्यांनी दाखवलेल्या मार्गावर चालण्याचे व्रत घेतात. लंगरमध्ये सर्वांसाठी जेवणाची व्यवस्था आहे, त्यात कोणताही भेदभाव नाही.
गुरु नानकजींनी समाजातील अज्ञान आणि अन्याय दूर करण्यासाठी ज्ञानाचा दिवा लावला. म्हणूनच या सणाला ‘प्रकाश पर्व’ असे म्हणतात. गुरु नानक देवजींच्या संदेशांचा प्रकाश आजही लोकांना योग्य मार्ग दाखवण्याचे काम करतो.
हेदेखील वाचा- शनिची ग्रहस्थिती होणार सरळ, ‘या’ राशींच्या लोकांना राहावे लागणार सावध
गुरु नानक देवजींनी तीन मुख्य शिकवण दिल्या, ज्याचे अनुसरण प्रत्येक शीखसाठी आवश्यक मानले जाते.
भगवंताचे नामस्मरण खऱ्या मनाने केले पाहिजे.
तुम्ही तुमचे काम प्रामाणिकपणे आणि कठोर परिश्रमाने करावे.
तुम्ही जे काही कमावले आहे ते तुम्ही इतरांना वाटून घ्या आणि गरजूंना मदत करा.
गुरु नानकजींच्या या शिकवणी प्रत्येक व्यक्तीला प्रेम, एकता, सेवा आणि सत्याच्या मार्गावर चालण्यासाठी प्रेरित करतात.
गुरु नानक देवजींच्या प्रकाश पर्वावर तुम्ही काय करावे? सर्व प्रथम सकाळी स्नान करून ‘नीत नाम’ या पाच शब्दांचे पठण करावे. नंतर स्वच्छ वस्त्र परिधान करून गुरुद्वारात जावे, नमन करावे व सात संगतांचे दर्शन घ्यावे. गुरुवाणी आणि कीर्तन ऐका आणि गुरुंचा इतिहास जाणून घ्या.
प्रार्थना मनापासून ऐका, संगत आणि गुरुद्वारामध्ये सेवा करा. गुरूंच्या लंगरमध्ये जाऊन सेवा करा आणि तुमच्या कमाईचा एक दशांश धार्मिक कारणांसाठी आणि गरिबांच्या मदतीसाठी दान करा.
गुरु नानक देवजींच्या जयंतीनिमित्त प्रभातफेरीलाही खूप महत्त्व आहे. गुरुनानक जयंतीच्या काही दिवस अगोदर पहाटे प्रभातफेरी निघण्यास सुरुवात होते, परंतु गुरु नानक जयंतीच्या दिवशी पंज प्यारे यांच्या नेतृत्वाखाली एक विशाल नगर कीर्तनही केले जाते. फुलांनी सजवलेल्या पालखीत श्री गुरु ग्रंथ साहिब शहराभोवती नेले जाते आणि शेवटी गुरुद्वारात आणले जाते. या प्रभातफेरींमध्ये, भक्त भजन आणि कीर्तन गाऊन गुरु नानक देवजींच्या शिकवणीचा प्रचार करतात. वाटेत ठिकठिकाणी भाविकांचे स्वागत होत आहे. सकाळच्या मिरवणुकीबरोबरच घरोघरी कीर्तनही केले जाते. कीर्तन करणाऱ्यांचे लोकांच्या घरी फुले व फटाके देऊन स्वागत केले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
