शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- istock
हिंदू धर्मात प्रदोष व्रताला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. हे व्रत भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांच्या पूजेसाठी समर्पित आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार प्रदोष काळात योग्य विधींनी शिव परिवाराची पूजा केल्याने भक्तांना देवाचा आशीर्वाद मिळतो, तसेच सुख, शांती, समृद्धी आणि सुदैवाची कामना केली जाते. जेव्हा त्रयोदशी तिथी शुक्रवारी येते तेव्हा त्याला शुक्र प्रदोष व्रत म्हणतात. शुक्रवार 23 ऑक्टोबर रोजी प्रदोष व्रत आहे.
प्रदोष उपवासादरम्यान संध्याकाळी भगवान शिवाची पूजा करण्याला विशेष महत्त्व आहे. सूर्यास्ताच्या वेळचा प्रदोष काळ शिवपूजेसाठी शुभ मानला जातो. या काळात भक्त शिवलिंगाची पूजा करतात, दिवे लावतात आणि सुखी जीवनासाठी भगवान शिव व देवी पार्वती यांची प्रार्थना करतात.
त्रयोदशी तिथीची सुरुवात 23 ऑक्टोबर रोजी दुपारी 2.35 वाजता होणार आहे आणि त्रयोदशी तिथीची समाप्ती 24 ऑक्टोबर रोजी दुपारी 1.36 वाजता होणार आहे. प्रदोष व्रताच्या दिवशी पूजा करण्यासाठी मुहूर्त संध्याकाळी 5.44 ते रात्री 8.16 वाजेपर्यंत आहे. पूजा करण्यासाठी कालावधी 2 तास 33 मिनिट मिळणार आहे.
शुक्र प्रदोष व्रताच्या दिवशी सकाळी स्नान करून उपवास करण्याचा संकल्प करत भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांचे स्मरण करा. संध्याकाळी, पूजास्थळ स्वच्छ करा, शिवलिंगाला जल अर्पण करा आणि बेलपत्र, फुले व उदबत्त्या अर्पण करा. त्यानंतर, ‘ॐ नमः शिवाय’ मंत्राचा जप करा आणि शिव चालिसा किंवा प्रदोष व्रताची कथा म्हणा. देवी पार्वतीची पूजा करा आणि सुख, समृद्धी व सुखी वैवाहिक जीवनासाठी प्रार्थना करा. शेवटी, शिव आणि पार्वतीची आरती करून पूजा पूर्ण करा.
प्रदोष काळात शिवलिंगाला शुद्ध जल अर्पण करा आणि ‘ओम नमः शिवाय’ या मंत्राचा जप करा. असे मानले जाते की शिवाची उपासना केल्याने मनाला शांती मिळते आणि भक्ताला कठीण परिस्थितीला सामोरे जाण्याची प्रेरणा मिळते.
भगवान शिवांसोबत देवी पार्वतीची उपासना करा. तुमच्या वैवाहिक जीवनात प्रेम, विश्वास आणि सामंजस्य नांदावे यासाठी प्रार्थना करा.
संध्याकाळी, आपल्या देव्हाऱ्याजवळ दिवा लावा. भगवान शिव आणि देवी पार्वती यांची आरती करा आणि आपल्या कुटुंबीयांच्या आरोग्यासाठी, सुखासाठी आणि शांतीसाठी प्रार्थना करा.
आपल्या ऐपतीनुसार गरजू लोकांना अन्न, वस्त्र किंवा जीवनावश्यक वस्तू दान करा. धार्मिकदृष्ट्या, दान आणि सेवा ही पुण्यकर्मे मानली जातात.
भगवान शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी आणि त्यांचा आशीर्वाद मिळवण्यासाठी प्रदोष व्रत पाळले जाते. असे मानले जाते की या दिवशी भक्तिभावाने उपवास आणि पूजा केल्याने मनाला शांती मिळते आणि जीवनात सकारात्मकता टिकवून ठेवण्याची प्रेरणा मिळते. धार्मिक श्रद्धेनुसार शुक्रवार हा आनंद, सौंदर्य, प्रेम आणि वैवाहिक सुसंवादाशी देखील संबंधित आहे. याच कारणामुळे, अनेक भक्त वैवाहिक सुख आणि कौटुंबिक समृद्धीच्या इच्छेने शुक्रवारी प्रदोष व्रत पाळतात. या दिवशी भगवान शिवाबरोबर देवी पार्वतीची पूजा करण्याची परंपरा आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: प्रदोष व्रताची पूजा प्रामुख्याने प्रदोष काळात करणे अत्यंत शुभ आणि फलदायी मानली जाते.
Ans: वैवाहिक जोडीदारासोबत प्रदोष कालावधीत शिवाला अभिषेक करावा आणि माता पार्वतीला शृंगाराचे साहित्य (विशेषतः लाल बांगड्या आणि कुंकू) अर्पण करावे, यामुळे पती-पत्नीमधील प्रेम वाढते.
Ans: हे व्रत स्त्री-पुरुष दोघेही करू शकतात. या दिवशी उपवास ठेवून दिवसभर सात्विक राहावे, शिवचरित्राचे किंवा महामृत्युंजय मंत्राचे पठण करावे आणि प्रदोष पूजेनंतरच अन्न ग्रहण करावे.
