मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
अश्विन महिन्यातील पौर्णिमेला येणारी ही जयंती अतिशय पवित्र आणि विशेष मानली जाते. या दिवशी शरद पौर्णिमा देखील साजरी केली जाते. ही महर्षी वाल्मिकींची जयंती देखील आहे. महर्षी वाल्मिकी हे जगातील पहिले कवी मानले जातात. त्यांनी रामायण रचले. हे हिंदू धर्माचे एक महत्त्वाचे महाकाव्य आहे. ते भगवान रामाच्या जीवनावर आधारित आहे.
महर्षी वाल्मिकी यांनी रचलेले रामायण वाल्मिकी रामायण म्हणून ओळखले जाते. या ग्रंथांमध्ये महर्षी वाल्मिकींच्या जीवनाबद्दल आणि ज्ञानाबद्दल अनेक प्रेरणादायी अंतर्दृष्टी आहेत. यावेळी महर्षी वाल्मिकी जयंती कधी साजरी केली जाणार आहे ते जाणून घ्या
पंचांगानुसार, अश्विन महिन्यातील पौर्णिमा तिथीची सुरुवात सोमवार, 6 ऑक्टोबर रोजी दुपारी 12.24 वाजता सुरू होत आहे. या तिथीची समाप्ती मंगळवार, 7 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 9.17 वाजता होणार आहे. यावेळी पौर्णिमा तिथी दोन दिवस आहे. काही जण यावेळी उपवास देखील करतात. यंदा मंगळवार 7 ऑक्टोबर रोजी वाल्मिकी जयंती साजरी केली जाणार आहे.
रामायणाचे लेखक महर्षी वाल्मिकी यांचा जन्म एका ब्राह्मण कुटुंबात झाला. त्यांनी अगदी लहान वयातच आपले घर सोडले आणि संन्यासाचे जीवन स्वीकारले. वाल्मिकी यांचे खरे नाव रत्नाकर होते. एकदा ते नारद महर्षी नारदांना भेटले त्यांनी आत्मज्ञान आणि सत्याचा मार्ग दाखवला. नारदांनी त्याला “राम-राम” जप करायला शिकवले. आणि तेव्हापासून त्याचे जीवन बदलले.
या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून स्नान करावे. त्यानंतर देव्हारा स्वच्छ करुन घ्यावा. नंतर वाल्मिकीची मूर्ती किंवा चित्राची स्थापना करावी. या दिवशी दिवसाची सुरुवात करताना रामायण किंवा रामचरितमानसाच्या पठणाने करावी. तसेच या दिवशी गरजू व्यक्तींना अन्न, कपडे किंवा पैसे दान करा.
लोककथेनुसार, महर्षी वाल्मिकी एके दिवशी नारदांना भेटले. नारदांनी त्यांना विचारले की त्यांच्या पापांचे फळ त्यांच्या कुटुंबाला भोगावे लागेल का? तेव्हा वाल्मिकीने घटनेबद्दल त्याच्या कुटुंबाला सांगितले त्यावेळी त्यांनी जबाबदारी स्वीकारण्यास नकार दिला. हे ऐकून त्यांचे हृद्य बदलले आणि त्याने पापाचा मार्ग सोडून तपस्या स्वीकारली. अशा प्रकारे, नारदांनी त्याला आत्मसाक्षात्कार आणि सत्याचा मार्ग दाखवला. त्यांनी केलेल्या कठोर तपश्चर्येनंतर ब्रह्मदेवांनी त्यांना दर्शन दिले आणि त्यांना भगवान रामाच्या जीवनावर एक ग्रंथ लिहिण्याची आज्ञा दिली. त्यानंतर त्यांनी रामायण रचले आणि जगातील पहिले कवी म्हणून ते ओळखले जाऊ लागले. नंतर, ज्यावेळी माता सीतेला वनात पाठवण्यात आले, त्यावेळी ऋषी वाल्मिकी यांनीच तिला आपल्या आश्रमात आश्रय दिला. लव आणि कुश यांचा जन्म ऋषींच्या आश्रमात झाला. दोघांनीही त्यांचे शिक्षण घेतले आणि ऋषींकडून युद्धकला शिकली.
महर्षी वाल्मिकींनी रामायण हे महाकाव्य लिहिले. ज्यामध्ये भगवान रामाचे जीवन, संघर्ष, आदर्श आणि धर्माची स्थापना यांचा उल्लेख करण्यात आलेला आहे. ज्यावेळी सीतेला वनवासात पाठवण्यात आले त्यावेळी वाल्मिकींनीच तिला आपल्या आश्रमात आश्रय दिला. त्यांचे दोन पुत्र, लव आणि कुश यांचा जन्मही याच आश्रमात झाला. रामायणामध्ये अंदाजे 24 हजार श्लोक आहेत. हे सर्वात जुन्या संस्कृत महाकाव्यांपैकी एक आहे. त्यांना आदि कवी म्हणूनही ओळखले जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
