रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात भगवान शिव यांना सृष्टीचे संहारक आणि पुनर्निर्माता मानले जाते. त्यांच्या उपासनेचे सर्वात पवित्र रूप म्हणजे ज्योतिर्लिंग. भारतभर विखुरलेली १२ ज्योतिर्लिंगे ही शिवभक्तांसाठी अत्यंत श्रद्धास्थाने मानली जातात. १२ ज्योतिर्लिंगामागे एक अद्भुत कथा दडलेली आहे, काय आहे ती कथा, जाणून घेऊया
देशात विविध ठिकाणी भगवान शिवाचे ज्योतिशिवलिंग आहे. ज्योतिशिवलिंग हे साधे शिवलिंग नसून भगवान शिव यांच्या अनंत आणि निरागार स्वरुपाचं प्रतीक मानलं जातं. ज्योती म्हणजेच दिव्यप्रकाश आणि लिंग म्हणजे त्या परम शक्तीचं चिन्ह. त्यामुळे ज्योतिर्लिंग म्हणजे अनंत प्रकाश रुपातील शिव.
शिवपुराणानुसार, एका ब्रम्हा आणि विष्णू यांच्यामध्ये श्रेष्ठत्वाचा वाद झाला. यामुळे अचानक एक असुर तेजस्वी अग्नी स्तंभ म्हणजे प्रकाशाचा खांब प्रकट झाला. या स्तंभाचा ना आरंभ दिसत होता ना शिव. ब्रम्ह देव वरच्या टोकाचा शोध घ्यायला गेले तर विष्णू पाताळात खालचा टोक शोधायला गेले. पण दोघांनाही या स्तंभाचा अंत काही सापडेना. तेव्हा प्रकाशातून भगवान शिव प्रकट झाले आणि त्यांनी सांगितलं की, मीच या सृष्टीचा आधी आणि अंत आहे. याच अनंत ज्योतीच्या रुपाला ज्योतिर्लिंग असं म्हटलं जातं.
ज्योतिर्लिंग हे स्वयंभू मानलं जातं. ते सृष्टीच्या सुरुवात आणि अनंताचं प्रतीक आहे. भक्तांसाठी ते मोक्ष म्हणजे मुक्ती देणारं मानलं जातं. भारतामध्ये एकूण १२ प्रमुख ज्योतिर्लिंग आहेत. ज्यांना अतिशय पवित्र मानली जातात. येथे वर्षभर भाविकांची गर्दी असते. प्रत्येक ज्योतिर्लिंग विशेष कारणांसाठी प्रसिद्ध आहे. हिंदू धर्मानुसार, ज्योतिर्लिंगाचं दर्शन हे अत्यंत पवित्र आणि पुण्यदायी मानलं जातं. भगवान शिवाच्या या तेजस्वी रुपाचं दर्शन घेतल्याने आध्यात्मिक आणि मानसिक अशा दोन्ही पातळ्यावरती फायदा होतो. भूतकाळातील पाप कमी होतात आणि आत्मशुद्धी होते. मंदिरातील शांत वातावरण आणि शिवभक्तीमुळे मन शांत होते. ताण कमी होतो आणि सकारात्मक ऊर्जा वाढते. भक्ताने मनापासून प्रार्थना केल्यास त्याच्या इच्छा देखील पूर्ण होतात. शिवपुराणानुसार, ज्योतिर्लिंगाचे दर्शन हे जन्म मृत्यूच्या चक्रातून मुक्त होण्याचा मार्ग मानले जाते. त्यामुळे ज्योतिर्लिंगाना आवश्यक भेट देईला हवी.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: ज्योतिर्लिंग म्हणजे भगवान शिव यांचे अनंत प्रकाशस्वरूप, जे त्यांच्या दिव्य शक्तीचे प्रतीक मानले जाते.
Ans: पौराणिक कथेनुसार ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या वादातून एक दिव्य अग्निस्तंभ प्रकट झाला, त्यातून शिव प्रकट झाले आणि त्यालाच ज्योतिर्लिंग म्हणतात.
Ans: ज्योतिर्लिंग हे सृष्टीच्या अनंत शक्तीचे प्रतीक असून त्याचे दर्शन अत्यंत पुण्यदायी मानले जाते.
