Hitler breakup Czechoslovakia : अॅडॉल्फ हिटलर हे नाव इतिहासातील सर्वात क्रूर, हुकूमशाही आणि वादग्रस्त नेत्यांपैकी एक म्हणून ओळखले जाते. १९३३ ते १९४५ या काळात त्याने जर्मनीवर अधिराज्य गाजवले. या काळात जगाला दुसऱ्या महायुद्धाच्या जाळ्यात ढकलणारा हिटलर केवळ रक्तपातासाठीच नव्हे तर त्याच्या धक्कादायक राजकीय निर्णयांसाठीही ओळखला जातो. त्याच्या अशाच एका निर्णयाने इतिहासात एक आगळीवेगळी नोंद झाली. जेव्हा हिटलरने संपूर्ण देशच ‘भेट’ म्हणून दिला होता.
हा देश होता स्लोवाकिया
१९३९ मध्ये युरोपमध्ये राजकीय अस्थिरतेचे वादळ उठले होते. नाझी जर्मनीच्या विस्तारवादी धोरणाने संपूर्ण खंड भयभीत झाला होता. याच दरम्यान, हिटलरने चेकोस्लोव्हाकिया हा देश दोन भागांमध्ये फोडला आणि त्यातील स्लोवाकिया या प्रदेशाला स्वतंत्र देशाचा दर्जा दिला. मात्र ही ‘स्वातंत्र्याची भेट’ नव्हती, तर एक सुपारी दिल्यासारखी सौदेबाजी होती. हिटलरने स्लोवाकियाला स्वतंत्र देश म्हणून जाहीर केले, पण अटी घातल्या की, हा देश जर्मनीचा निष्ठावान मित्र राहील, आणि त्याचे धोरण पूर्णपणे जर्मनीच्या आदेशानुसार चालवेल. त्यामुळे हे ‘स्वातंत्र्य’ खरे तर गुलामगिरीच होते.
हिटलरची कूटनीती आणि हेतू
या निर्णयामागे हिटलरचा खरा उद्देश होता. स्लोवाकियाचा वापर करून सोव्हिएत युनियन आणि पाश्चिमात्य शक्तींविरुद्ध एक बफर झोन तयार करणे. हिटलरला माहित होते की दुसरे महायुद्ध मोठ्या प्रमाणावर फोफावणार आहे, आणि त्यात आपला पराभव होऊ नये म्हणून राजकीय आणि भौगोलिक संरक्षण तयार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे स्लोवाकिया हिटलरसाठी एक रणनीतिक कठपुतळी राष्ट्र ठरले. या नव्याने उदयास आलेल्या देशाचे प्रमुख जोझेफ टिसो हे ख्रिश्चन पाद्री होते आणि त्यांनी नाझी धोरणांना बिनशर्त साथ दिली. टिसो यांच्या नेतृत्वाखालील सरकार हिटलरच्या प्रत्येक सूचनेनुसार काम करत होते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : आता जग भीतीच्या छायेत! अमेरिकेची इराणवर ‘First strike’ची तयारी? ‘Diego Garcia’वर बी-2 बॉम्बर्सची तैनाती
हिटलरचा ‘उदार’ चेहरा आणि खरा चेहरा
या कृतीमुळे हिटलरने जागतिक पातळीवर स्वतःचा एक ‘उदार आणि सहानुभूतीशील’ नेता म्हणून प्रचार केला. त्याने दाखवले की, तो छोट्या देशांना स्वातंत्र्य देतो आणि त्यांचा विकास करतो. पण प्रत्यक्षात त्याने हे सर्व स्वतःच्या सामरिक फायद्यासाठी केले होते. हिटलरने स्लोवाकियाला एक स्वतंत्र चेहरा दिला खरा, पण सर्व निर्णय बर्लिनमधून घेतले जात होते. स्लोवाकियाचे सैन्य, परराष्ट्र धोरण, आणि अर्थव्यवस्था पूर्णपणे जर्मनीच्या नियंत्रणात होती.
इतिहासातील एक धक्का देणारी भेट
ही घटना इतिहासातील एक अनोखी आणि धक्कादायक घटना म्हणून ओळखली जाते. संपूर्ण देशाला ‘भेट’ म्हणून देण्याचा निर्णय यामध्ये केवळ राजकीय नाट्य नव्हते, तर साम्राज्यवादाच्या भयंकर छायेत लपलेली धूर्तता होती. आजही स्लोवाकिया आणि चेक प्रजासत्ताक या दोन स्वतंत्र राष्ट्रांचा इतिहास पाहिला, तर त्यामागे हिटलरच्या छायेतून जन्मलेला हा कट लक्षात घेतल्याशिवाय समजून येत नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : फ्रान्सची आण्विक झेप; रशियाच्या अणुधमक्यांवर तोडगा, ‘Super Rafale’सह नवीन Airbase उभारणीचा निर्णय
एक गोष्ट स्पष्ट होते
हिटलरच्या या निर्णयाने एक गोष्ट स्पष्ट होते. त्याच्यासाठी देश, संस्कृती वा लोक यांना काहीच मूल्य नव्हते. त्याला गरज होती ती सत्ता, नियंत्रण आणि वर्चस्व यांची. स्लोवाकियाच्या ‘भेटी’च्या माध्यमातून त्याने जगाला भुलवायचा प्रयत्न केला, पण इतिहासाने मात्र त्याच्या या कृत्याचा खरा चेहरा उघड केला.
