मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
Pic credit : social media
कैरो : अत्याधुनिक रडारचा वापर करून चिनी शास्त्रज्ञांनी इजिप्शियन पिरॅमिड्स आणि मिडवे बेटांवर एकाच वेळी प्लाझ्मा फुगे शोधून काढले आहेत. लो अक्षांश लाँग रेंज आयनोस्फेरिक रडार (एलएआरआयडी) म्हणून ओळखले जाणारे रडार चायनीज अकादमी ऑफ सायन्सेसच्या अंतर्गत भूविज्ञान आणि भूभौतिकी संस्थेने विकसित केले होते आणि ते गेल्या वर्षी स्थापित करण्यात आले होते. असे साऊथ चायना मॉर्निंग पोस्टने वृत्त दिले आहे. LARID रडार प्लाझ्मा बुडबुडे शोधू शकतो ही एक असामान्य हवामान घटना जी आयनोस्फियरच्या चार्ज कणांमध्ये हस्तक्षेप करून उपग्रह संप्रेषण आणि GPS मध्ये व्यत्यय आणते. म्हणजे या फुग्यांमुळे सॅटेलाईट कोणताही प्रकारचे फोटो कॅप्चर करू शकणार नाही.
सर्वात मोठा रडार शोध
(दि. 27 ऑगस्ट ) चीनच्या जिओलॉजी आणि जिओफिजिक्स इन्स्टिट्यूटने गेल्या नोव्हेंबरमध्ये सौर वादळामुळे सुरू झालेल्या प्लाझ्मा बुडबुड्यांचा आजपर्यंतचा सर्वात मोठा रडार शोध जाहीर केला. उत्तर आफ्रिकेपासून मध्य पॅसिफिकपर्यंत शोधता येण्याजोग्या रडार सिग्नलमुळे शास्त्रज्ञांना प्लाझ्मा फुगे तयार होणे आणि त्यांची हालचाल पाहणे शक्य झाले.
Pic credit : social media
LARID रडारची श्रेणी
हैनान बेटावर स्थित LARID रडारची श्रेणी 9,600 किमी आहे, जी हवाई ते लिबिया कव्हर करते. पारंपारिक रडारच्या विपरीत, LARID उच्च-शक्तीच्या इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक लाटा वापरते जे आयनोस्फियर आणि जमिनीच्या दरम्यान उसळतात, क्षितिजाच्या पलीकडे लक्ष्य शोधतात. त्याची रडार प्रणाली, 8-22MHz वर कार्य करते, प्लाझ्मा फुगे शोधण्यासाठी 48 ट्रान्सीव्हर अँटेना वापरते, तर तिची पूर्णपणे डिजिटल टप्प्याटप्प्याने ॲरे सिस्टीम रिअल-टाइम समायोजन सक्षम करते.
हे देखील वाचा : प्राचीन नंदा देवींच्या मंदिरात दडले आहे ‘युरेनियमचे’ रहस्य; याच ठिकाणी भारत आणि अमेरिकेच्या गुप्तचरांनी चीनवर ठेवली होती नजर
रडारचा विकास
सुरुवातीला LARID ची शोध श्रेणी 3,000 किमी होती. ऑपरेशनल अनुभव आणि नवीन सिग्नल कोडिंग आणि जिओफिजिकल सिम्युलेशन मॉडेल्स सारख्या प्रगतीमुळे रडारची शोध श्रेणी अर्ध्या वर्षापेक्षा कमी कालावधीत 9,600 किमी पर्यंत तिप्पट झाली आहे.प्लाझ्मा फुगे शोधण्यासाठी अशा रडारचा विकास महत्त्वाचा आहे कारण ते आधुनिक युद्धासाठी धोका निर्माण करतात. तथापि महासागरांवर मोठ्या प्रमाणावर, दीर्घकालीन निरीक्षण सुविधांच्या कमतरतेमुळे आपली समज आणि पूर्व चेतावणी क्षमता बाधित झाली आहे. यावर उपाय म्हणून, चिनी शास्त्रज्ञांनी जगभरातील कमी-अक्षांश प्रदेशांमध्ये तीन ते चार LARID-सदृश ओव्हर-द-हॉरिझन रडारचे नेटवर्क स्थापित करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे.
हे देखील वाचा : पुद्दुचेरीमधील ‘या’ ठिकाणी आहे गणेशाची अत्यंत दिव्य मूर्ती; दर्शनानंतर सर्वच मनोकामना होतात पूर्ण
ओव्हर-द-हॉरिझन रडार
चीनच्या सैन्याने LARID प्रमाणेच ओव्हर-द-हॉरिझन रडार देखील तैनात केले आहेत. ज्यांनी F-22 स्टेल्थ फायटरसारखे लक्ष्य शोधले आहे. जे लष्करी वापरासाठी उच्च रिझोल्यूशनसह अधिक प्रगत रूपे सुचवतात.
