बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
Israel Election: 'लक्ष अमेरिकेवर, इस्रायलवर नाही' उपराष्ट्रपती JD Vance यांचा नेतान्याहूंना पाठिंबा देणास नकार; ट्रम्प सोबत मतभेद ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
विश्व राजकारणात आणि मुत्सद्दी वर्तुळात सध्या एका मोठ्या घडामोडीने सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. इस्रायलमध्ये येत्या २७ ऑक्टोबर (Israel Election) रोजी सार्वत्रिक निवडणुका पार पडणार असून, या निवडणुकांच्या ऐन तोंडावर अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्या पुनर्निवडणुकीला थेट पाठिंबा देण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. गाझा पट्ट्यात हमाससोबत सुरू असलेले घनघोर युद्ध, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाढणारा दबाव आणि इस्रायलमध्येच सुरू असलेली तीव्र जनआंदोलने यामुळे नेतान्याहू यांच्यासाठी ही निवडणूक अत्यंत कठीण मानली जात आहे. अशा अत्यंत नाजूक वळणावर अमेरिकेच्या उपराष्ट्रपतींनी घेतलेल्या या भूमिकेमुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.
विशेष म्हणजे, या विषयात अमेरिकन प्रशासनामध्ये आणि रिपब्लिकन पक्षात उघड उघड दोन गट पडल्याचे चित्र दिसत आहे. एकीकडे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी बेंजामिन नेतान्याहू यांना आपला जिवलग मित्र मानत त्यांच्या पाठीशी उघडपणे उभे राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. सध्याच्या युद्धजन्य आणि तणावाच्या परिस्थितीत इस्रायलला नेतान्याहू यांच्यासारख्या खंबीर आणि कठोर निर्णय घेणाऱ्या नेत्याचीच गरज आहे, असा ठाम विश्वास ट्रम्प यांनी व्यक्त केला आहे. मात्र, दुसरीकडे उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी या भूमिकेपासून पूर्णपणे काढता पाय घेतला आहे, ज्यामुळे अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणावर आणि इस्रायलसोबतच्या ऐतिहासिक संबंधांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : National Day of Writing: लेखन म्हणजे केवळ शब्द नव्हे तर भावनांचा आविष्कार; जाणून घ्या ‘या’ खास दिवसाचे काय आहे महत्त्व?
एका प्रमुख माध्यम मुलाखतीत जेव्हा व्हान्स यांना ट्रम्प यांनी नेतान्याहू यांना दिलेल्या पाठिंब्याबद्दल विचारण्यात आले, तेव्हा त्यांनी अतिशय मुत्सद्दी पण कठोर शब्दांत उत्तर दिले. व्हान्स म्हणाले की, अध्यक्षांना आंतरराष्ट्रीय आणि अमेरिकन राजकीय इतिहासातील सर्वात प्रभावी पाठीराखा लाभला आहे. परंतु वैयक्तिक भूमिकेचा विचार करता, ते फक्त अमेरिकन उमेदवारांच्या प्रचारावर आणि सहकार्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. आगामी नोव्हेंबर महिन्यात अमेरिकेत होणाऱ्या मध्यावधी निवडणुका त्यांच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असून, परदेशी निवडणुकांमध्ये ढवळाढवळ करण्यापेक्षा अमेरिकन राजकारणावर लक्ष केंद्रित करणे त्यांना अधिक गरजेचे वाटते.
Vice President JD Vance declined to back Benjamin Netanyahu in Israel’s coming elections, a break from President Trump who has given the Israeli prime minister his backing https://t.co/hKU9FoeAUW — The Wall Street Journal (@WSJ) October 20, 2026
credit – social media and Twitter
जरी व्हान्स यांनी आंतरराष्ट्रीय निवडणुकांपासून दूर राहण्याचा दावा केला असला, तरी त्यांच्या भूतकाळातील राजकीय हालचालींमुळे या विधानावर राजकीय वर्तुळात शंका उपस्थित केली जात आहे. गेल्या वर्षी हंगेरीमध्ये झालेल्या संसदीय निवडणुकांपूर्वी व्हान्स यांनी तत्कालीन पंतप्रधान व्हिक्टर ऑर्बान यांच्यासाठी सक्रिय प्रचार केला होता. त्यामुळे आताच इस्रायलच्या निवडणुकांबाबत त्यांनी तटस्थतेची भूमिका का घेतली, असा सवाल विचारला जात आहे. रिपब्लिकन ज्यू कम्युनिटी आणि ज्यू अमेरिकन नागरिकांमध्ये व्हान्स यांच्या या भूमिकेबद्दल तीव्र नाराजी आणि शंका व्यक्त केली जात आहे.
जे.डी. व्हान्स यांनी केवळ पाठिंबा नाकारण्यावरच थांब न राहता, इस्रायली सरकारच्या काही धोरणांवर आणि सदस्यांवर अत्यंत तीक्ष्ण शब्दांत हल्लाबोल केला. विशेषतः ट्रम्प प्रशासनाने इराणसोबत सुरू केलेल्या राजनैतिक चर्चांना आणि सुरुवातीच्या करारांना इस्रायली अधिकाऱ्यांनी केलेल्या जाहीर विरोधावर व्हान्स यांनी तीव्र नापसंती व्यक्त केली. त्यांनी इस्रायली नेतृत्वाला स्पष्ट शब्दांत इशारा दिला की, जगातील सर्वात मोठ्या महासत्तेसोबतचे संबंध धोक्यात घालून इस्रायली अधिकारी स्वतःचेच मोठे नुकसान करत आहेत.
आपल्या वक्तव्यात व्हान्स यांनी इस्रायलला वास्तवतेची आठवण करून दिली. त्यांनी स्पष्ट केले की, सध्याच्या संपूर्ण जगात डोनाल्ड ट्रम्प हे एकमेव असे मोठे राष्ट्रप्रमुख आहेत जे इस्रायल राष्ट्राबद्दल खरी सहानुभूती बाळगून आहेत. त्यामुळे ट्रम्प प्रशासनाला किंवा अमेरिकेला समस्या मानणे ही इस्रायली अधिकाऱ्यांची मोठी चूक ठरेल. इस्रायलच्या सुरक्षेसाठी वापरली जाणारी दोन-तृतीयांश (Two-Thirds) शस्त्रास्त्रे आणि लष्करी मदत ही अमेरिकन बनावटीची असून ती अमेरिकेच्या करदात्यांच्या पैशातून पाठवली जाते, हे इस्रायली मंत्रिमंडळाने विसरता कामा नये.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : National Apple Day : ‘हृदयाचे आरोग्य ते मजबूत प्रतिकारशक्ती…’ जाणून घ्या सफरचंद का आहे आरोग्याचे खरे प्रतीक?
या अंतर्गत मतभेदांमुळे अमेरिकेतील पक्षांतर्गत राजकारण अधिकच पेटले आहे. रिपब्लिकन पक्ष या मुद्द्यावरून स्वतःच्याच अंतर्गत संघर्षात अडकलेला दिसत असताना, विरोधी डेमोक्रॅटिक पक्षाने या परिस्थितीचा राजकीय फायदा घेण्यास सुरुवात केली आहे. विशेषतः मिशिगनमधील डेमोक्रॅटिक सिनेट उमेदवार अब्दुल अल-सईद यांनी या घडामोडींवरून रिपब्लिकन पक्षाच्या परराष्ट्र धोरणावर आणि ज्यू धोरणांवर जोरदार निशाणा साधला आहे.
या सर्व घडामोडींमुळे केवळ २५ ते २७ ऑक्टोबर दरम्यान होणाऱ्या इस्रायली निवडणुकांवरच परिणाम होणार नाही, तर नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या अमेरिकन मध्यावधी निवडणुकांवरही याचा खोल प्रभाव पडण्याची शक्यता आहे. अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील दशकांपासूनचे धोरणात्मक संबंध एका नव्या आणि गुंतागुंतीच्या मोडकळीवर येऊन ठेपले आहेत, हेच यावरून स्पष्ट होते.
Ans: न्स यांनी स्पष्ट केले की त्यांचे पूर्ण लक्ष अमेरिकेतील आगामी मध्यावधी निवडणुकांवर असून, ते परदेशी निवडणुकांमध्ये सहभाग घेत नाहीत.
Ans: ट्रम्प नेतान्याहू यांना उघडपणे पाठिंबा देत आहेत, तर व्हान्स यांनी पाठिंबा देण्यापासून स्वतःला दूर ठेवले आहे.
Ans: इस्रायलची दोन-तृतीयांश शस्त्रास्त्रे अमेरिकन करदात्यांच्या पैशातून येतात, त्यामुळे अमेरिकेसोबतचे संबंध धोक्यात घालणे चुकीचे ठरेल, असा इशारा त्यांनी दिला.
