चीनचं कपट कारस्थान! नेपाळला विमाने दिली की कर्जाचा फास? एअरलाईन्सच्या विनाशाची गोष्ट ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
MA-60 and Y-12E planes Nepal status : निसर्गरम्य नेपाळ सध्या एका अशा संकटात सापडला आहे, ज्याचे मूळ शेजारील देश चीनच्या ‘कर्जसापळ्यात’ (Debt Trap) दडलेले आहे. नेपाळची सरकारी विमान कंपनी ‘नेपाळ एअरलाईन्स’ (Nepal Airlines) आज अस्तित्वाच्या लढाईला सामोरी जात आहे. चीनकडून घेतलेली विमाने नेपाळसाठी मदतीचा हात ठरण्याऐवजी गळ्याचा फास बनली आहेत. तब्बल ५० अब्ज रुपयांचे कर्ज आणि विमानांची दुरवस्था यामुळे काठमांडू विमानतळावर चिनी बनावटीची ही विमाने आज केवळ ‘पांढरा हत्ती’ म्हणून उभी आहेत.
या वादाची सुरुवात सुमारे एका दशकापूर्वी झाली. २०१४ मध्ये चीनने नेपाळला आपले MA-60 आणि Y-12E ही विमाने देण्याचे आमिष दाखवले. सुरुवातीला काही विमाने अनुदान म्हणून दिली गेली, परंतु उर्वरित विमानांसाठी नेपाळला कोट्यवधी युआनचे कर्ज घेण्यास भाग पाडले गेले. नेपाळने आपल्या देशांतर्गत विमानसेवेला बळकटी मिळेल या आशेने हे कर्ज स्वीकारले, पण लवकरच ड्रॅगनचा खरा चेहरा समोर आला. आज हे कर्ज व्याजासह इतके वाढले आहे की केवळ एका वर्षात व्याजाचा बोजा ६८० दशलक्ष रुपयांनी वाढला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Peace Talks Fail : शांतता चर्चेमागे मोठा कट! JD Vance ना नेतान्याहूंचा फोन अन् चर्चा फिसकटली; इस्लामाबादमध्ये नक्की काय घडले?
सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे ही विमाने गेल्या पाच वर्षांपासून जमिनीवरच आहेत. तांत्रिक बिघाड, सुट्या भागांची कमतरता आणि नेपाळच्या भौगोलिक रचनेनुसार ही विमाने सक्षम नसल्याने नेपाळ एअरलाईन्सने २०२० मध्येच ती सेवेतून काढून टाकली. मात्र, ही विमाने उडत नसली तरी त्यांचा खर्च थांबलेला नाही. विमा, पार्किंग आणि इंजिनची जुजबी देखभाल यासाठी नेपाळला दरवर्षी २०० दशलक्ष रुपये खर्च करावे लागत आहेत. नेपाळने ही विमाने भाड्याने देण्याचा प्रयत्न केला, परंतु जगातील एकाही कंपनीने ही ‘चिनी खेळणी’ घेण्यास रस दाखवला नाही.
Chinese planes continue to be a costly burden for Nepal Airlines Grounded for years, the aircraft continue to drain millions as efforts to sell, lease, or return them fail amid financial and diplomatic constraints.https://t.co/pkID6SDDpi —by @sangamprasai — The Kathmandu Post (@kathmandupost) April 13, 2026
credit – social media and Twitter
चीनने विमाने तर दिली, पण ती चालवण्यासाठी आवश्यक प्रशिक्षण नेपाळच्या वैमानिकांना दिले नाही. या विमानांचे सुटे भाग केवळ चीनमध्येच मिळतात आणि त्यांची किंमतही गगनाला भिडलेली आहे. जेव्हा कधी बिघाड होतो, तेव्हा चीनकडून मदत मिळण्यास महिनोन्महिने लागतात. यामुळे नेपाळ एअरलाईन्सचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. ५० अब्जांच्या कर्जाखाली दबलेली ही कंपनी आता ही विमाने ना विकू शकते, ना परत करू शकते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Atomic Threat : ‘अमेरिकाच जिंकेल!’ वाटाघाटी निष्फळ होताच ट्रम्पना राग अनावर; अणुबॉम्बवरून जगाला दिला युद्धाचा इशारा
तज्ज्ञांच्या मते, नेपाळला आपल्या पंखाखाली घेण्यासाठी चीनने रचलेला हा एक सुनियोजित कट होता. श्रीलंकेप्रमाणेच नेपाळलाही पायाभूत सुविधांच्या नावाखाली कर्ज देऊन आपले गुलाम बनवण्याचे धोरण चीन राबवत असल्याचे दिसून येते. आज नेपाळची जनता आणि सरकार या चिनी विमानांमुळे हतबल झाले आहेत. हे विमान संकट केवळ एका एअरलाईनचे नसून, ते एका राष्ट्राच्या सार्वभौमत्वावर आलेल्या आर्थिक संकटाचे प्रतीक बनले आहे.
Ans: नेपाळ एअरलाईन्सवर चिनी विमाने आणि इतर कारणांमुळे ५० अब्ज नेपाळी रुपयांहून अधिक कर्जाचा बोजा आहे.
Ans: तांत्रिक दोष, सुट्या भागांची टंचाई, प्रशिक्षित वैमानिकांची कमतरता आणि नेपाळच्या डोंगराळ भागासाठी ही विमाने अयोग्य असल्याने ती जमिनीवर आहेत.
Ans: विमाने उडत नसली तरी विमा आणि पार्किंगसाठी नेपाळला दरवर्षी अंदाजे २०० दशलक्ष रुपये खर्च करावे लागतात.
