बुधवार, 2 सप्टेंबर 2026
Vladimir Putin: 'ते मला फाशी देतील...'; पुतिन यांच्या अशा विधानाने युद्धाच्या मैदानात खळबळ; जगाची नजर रशियावर ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
रशिया आणि युक्रेन दरम्यान सुरू असलेले महायुद्ध आता अशा टप्प्यावर पोहोचले आहे, जिथे केवळ दोन देशांचे भविष्य नाही, तर रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन (Vladimir Putin) यांचे स्वतःचे अस्तित्व पणाला लागले आहे. एका बाजूला बिश्केक येथील एससीओ (SCO) शिखर परिषदेच्या आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावरून पुतिन जगाला सांगत आहेत की, रशियाचा विजय निश्चित आहे. परंतु दुसऱ्या बाजूला, आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यम ‘द इकॉनॉमिस्ट’ने प्रकाशित केलेल्या एका अहवालाने क्रेमलिनच्या बंद दाराआडचे चित्र उघडे पाडले आहे. या अहवालानुसार, पुतिन यांना रशिया हे युद्ध हरेल याची जितकी भीती नाही, त्यापेक्षा कितीतरी जास्त भीती ही आहे की संपूर्ण डॉनबास ताब्यात न घेता युद्ध थांबवले तर रशियन सत्तेचे अंतर्गत वर्तुळ आणि शक्तिशाली उच्चभ्रू वर्ग त्यांना सोडणार नाही आणि थेट “फाशी” देईल.
क्रेमलिनमधील अत्यंत खाजगी आणि अत्यंत निकटवर्तीयांसोबत झालेल्या गुप्त बैठकीत पुतिन यांनी स्वतःच्या तोंडून “ते मला फाशी देतील” असे उद्गार काढल्याचा दावा अहवालात करण्यात आला आहे. रशियन राजकीय व्यवस्थेचे अत्यंत कठोर आणि क्रूर नियम आहेत. या व्यवस्थेत हिंसेला स्थान आहे, मात्र कमजोरी आणि अपयशाला कोणताही माफीचा मार्ग नाही. पुतिन यांना पूर्ण जाणीव आहे की, रशियन सत्तावर्तुळात एकदा का नेत्याची कमजोरी दिसली, की त्याचे राजकीय अस्तित्व तर संपतेच, पण त्याचा भौतिक जीवनालाही मोठा धोका निर्माण होतो. यामुळेच डॉनबासवर पूर्ण ताबा मिळवणे ही पुतिन यांच्यासाठी केवळ लष्करी मोहीम नसून स्वतःचे प्राण वाचवण्याची शेवटची ढाल बनली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Israel Iran War: अमेरिकेचे इराणवर भीषण हवाई हल्ले! चाबहार अन् बंदर अब्बासमध्ये महाभयंकर स्फोट; ट्रम्प यांच्या इशाऱ्याने खळबळ
युक्रेनमधील डोनेत्स्क आणि लुहान्स्क या दोन प्रमुख औद्योगिक प्रदेशांना मिळून डॉनबास म्हटले जाते. हा भाग रशियन भाषिक लोकसंख्येचा बालेकिल्ला मानला जातो आणि युद्ध सुरू झाल्यापासूनच तो रशियाच्या मुख्य निशाण्यावर राहिला आहे. सध्या या प्रदेशातील सुमारे ९०% भाग रशियन सैन्याच्या नियंत्रणाखाली आहे. उरलेला अवघा १०% भाग जिंकणे रशियासाठी सोपे मानले जात होते, पण युक्रेनियन सैन्याच्या प्रतिकारामुळे तोच १०% भाग पुतिन यांच्या गळ्यातील तावीज बनला आहे. रशियन उच्चभ्रू वर्ग आणि लष्करी अधिकाऱ्यांच्या मते, हा उर्वरित भाग ताब्यात घेतल्याशिवाय युद्ध थांबवणे म्हणजे रशियाचा पराभव मानला जाईल.
मुदतीचा खेळ आणि सैन्यातील अंतर्गत अस्वस्थता देखील आता चव्हाट्यावर आली आहे. ‘फायनान्शिअल टाइम्स’च्या अहवालानुसार, १३ मे २०२६ रोजी रशियन लष्करी कमांडरांनी पुतिन यांना आश्वासन दिले होते की २०२६ च्या हिवाळ्यापर्यंत पूर्ण डॉनबास ताब्यात घेतला जाईल. परंतु ही मुदत आधीच सुमारे १५ वेळा पुढे ढकलण्यात आली आहे. युक्रेनच्या अध्यक्षांच्या कार्यालयातील माहितीनुसार, रशियन कमांडर आता ही अंतिम मुदत थेट ३१ मार्च २०२७ पर्यंत वाढवण्यासाठी अंतर्गत लॉबिंग करत आहेत. एस्टोनियन गुप्तचर यंत्रणेचे प्रमुख कौपो रोझिन यांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की, रशियातील शक्तिशाली व्यापारी आणि लष्करी गट आता ‘संपूर्ण विजया’पेक्षा युद्ध कसे संपवायचे यावर चर्चा करत आहेत. हा अंतर्गत बदल पुतिन यांच्या दृष्टीने अत्यंत धोक्याचा इशारा आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Egypt News : इजिप्तमधील दक्षिण सिनाईमध्ये भीषण रस्ता अपघात; दहाब-नुवैबा रस्त्यावर बस उलटून 16 जणांचा मृत्यू, 28 जखमी
स्वतःचे स्थान आणि जीव वाचवण्यासाठी पुतिन यांनी युद्ध थांबवण्याऐवजी ते अधिक आक्रमक आणि भयानक करण्याचा मार्ग निवडला आहे. अहवालानुसार, क्रेमलिनने यासाठी एक अत्यंत धोकादायक आणि त्रिस्तरीय योजना आखली आहे:
१. ४,००,००० अतिरिक्त सैनिकांची नवी भरती:
‘कीव पोस्ट’ने दिलेल्या वृत्तानुसार, पुतिन रणांगणावर आणखी तब्बल ४ लाख सैनिकांना उतरवण्याच्या तयारीत आहेत. यासाठी त्यांना कोणत्याही नवीन अधिकृत आदेशाची गरज नाही, कारण सप्टेंबर २०२२ मध्ये लागू केलेला लष्करी जमवाजमवीचा (Mobilization) आदेश अजूनही रशियात अमलात आहे. रशियाच्या पेन्झा प्रदेशात या पद्धतीची चाचणी सुरू झाली असून, तेथे पुरुषांना रस्त्यावरून पकडून थेट लष्करी छावण्यांमध्ये आणि युद्धाच्या आघाडीवर पाठवले जात आहे.
२. युरोपविरुद्ध संकरित युद्ध (Hybrid Warfare) आणि घातपात:
पाश्चात्य गुप्तचर संस्थांच्या मतानुसार, रशिया आता युक्रेनला मदत करणाऱ्या युरोपीय देशांविरुद्ध अप्रत्यक्ष युद्ध तीव्र करणार आहे. यामध्ये युरोपातील संरक्षण उत्पादन प्रकल्प, पुरवठा साखळी आणि सायबर नेटवर्क्सवर गुप्त हल्ले घडवून आणण्याचा प्लॅन आहे. अर्थात, पुतिन यांना नाटो (NATO) देशांशी थेट लष्करी संघर्ष टाळायचा आहे, परंतु युरोपमध्ये अंतर्गत गोंधळ निर्माण करून दबाव आणण्याचा त्यांचा प्रयत्न असेल.
३. युक्रेनच्या ऊर्जेवर भीषण हिवाळी हल्ले आणि सीआयए दौरा:
आगामी हिवाळ्यात युक्रेनची हिवाळी ऊर्जा यंत्रणा पूर्णपणे उद्ध्वस्त करण्यासाठी रशिया मोठ्या क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ल्यांची नवी लाट आणण्याच्या तयारीत आहे. तसेच, अमेरिकन सीआयए (CIA) संचालक जॉन रॅटक्लिफ यांच्या मॉस्को दौऱ्याला पुतिन यांनी अमेरिकेची “कमजोरी” समजले आहे. जसे २०२२ च्या आक्रमणापूर्वी विल्यम बर्न्स यांच्या दौऱ्याकडे क्रेमलिनने पाहिले होते, तसाच गैरसमज करून घेऊन पुतिन हे युद्ध अधिक चिघळवण्याची शक्यता तज्ञांनी वर्तवली आहे.
एकंदरीत, रशियाच्या तिजोरीवर आणि अर्थव्यवस्थेवर पडणारा तणाव अत्यंत मोठा आहे. युद्ध अशाच माघारीच्या स्थितीत चालू ठेवणे क्रेमलिनला परवडणारे नाही, परंतु युद्ध थांबवणे हे पुतिन यांच्यासाठी स्वतःच्या मृत्यूच्या वॉरंटवर सही करण्यासारखे आहे. त्यामुळे येत्या काळात रशिया-युक्रेन युद्ध अधिक हिंसक आणि निर्णायक वळणावर पोहोचणार हे निश्चित आहे.
