रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
RBI ला सोन्याचं घबाड नक्की मिळालं कुठून (फोटो सौजन्य - iStock)
देशातील सर्वात मोठा सोन्याचा साठा रिझर्व्ह बँकेकडे आहे, हे सर्वांना माहिती आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे का की गेल्या आर्थिक वर्षात आरबीआयला ३.४ टन सोने मोफत मिळाले. आश्चर्य वाटलं ना? इतकंच नाही तर ते सोनं खरेदी करण्यासाठी आरबीआयला एकही पैसा खर्च करावा लागला नाही.
किंमतीबद्दल बोलायचे झाले तर, या सोन्याचे बाजारमूल्य सुमारे ३,५५१.४० कोटी रुपये असल्याचे सांगितले जाते. प्रश्न असा आहे की, रिझर्व्ह बँकेला कोट्यवधी रुपयांचे सोने मोफत कुठून मिळाले? याबाबत आता अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी खुलासा केलाय.
अर्थमंत्र्यांचा खुलासा
अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण म्हणाल्या आहेत की २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात ३.४ मेट्रिक टन सोने रिझर्व्ह बँकेकडे सोपवण्यात आले आहे. हे सोने देशात तस्करी करताना पकडले गेले होते आणि आता ते आरबीआयकडे सोपवण्यात आले आहे. सोन्याच्या तस्करीवर लक्ष ठेवणाऱ्या संस्थेच्या एसपीएमसीआयएलच्या नवीन मुख्यालयाच्या उद्घाटनप्रसंगी अर्थमंत्र्यांनी हा खुलासा केला.
अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की तस्करी केलेल्या सोन्याचे शुद्धीकरण आणि शुद्धीकरण केल्यानंतर एसपीएमसीआयएलने ते रिझर्व्ह बँकेकडे सोपवले आहे. ते म्हणाले की, सरकार देशाच्या हितासाठी तस्करी केलेल्या सोन्याचा वापर करते.
Todays Gold-Silver Price: सोन्याच्या दरात मोठी घसरण, काय आहेत आजच्या किंमती? जाणून घ्या
तस्करीत किती किलो सोनं केलं जप्त
सरकारी संस्थांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, २०२३-२४ या आर्थिक वर्षात अधिकाऱ्यांनी सुमारे ४,८६९ किलो तस्करी केलेले सोने जप्त केले. तस्करीचा सर्वात मोठा मार्ग म्हणजे म्यानमार सीमा आहे. महसूल गुप्तचर संचालक (डीआरआय) आणि कस्टम्स यांनी संयुक्तपणे तस्करीविरुद्ध ही कारवाई केली आहे.
या दोन्ही संस्था सीमेवर तस्करी केलेले सोने जप्त करतात आणि ते एसपीएमसीआयएलकडे सोपवतात. एसपीएमसीआयएल हे सोने शुद्धीकरण आणि शुद्धीकरण करते आणि रिझर्व्ह बँकेकडे सोपवते. अशाप्रकारे, तस्करी केलेले सोने देखील अर्थव्यवस्थेत सामील होते.
सोन्याचीच तस्करी का
अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, कर टाळण्यासाठी सोने बेकायदेशीरपणे देशात आणले जाते. सरकार अशा आर्थिक गळतीविरुद्ध कठोर कारवाई करत आहे आणि त्याशी संबंधित मालमत्तादेखील जप्त केल्या जात आहेत. हे जप्त केलेले सोने थेट केंद्रीय बँकेकडे चलनीकरणासाठी सुपूर्द केले जाते. यामुळे केवळ बेकायदेशीर व्यापार रोखण्यास मदत होत नाही तर सरकारचा सोन्याचा साठाही मजबूत होतो.
RBI च्या ‘या’ निर्णयाने सोने तारण कर्ज देणाऱ्या कंपनीचे शेअर्स तेजीत, जाणून घ्या
SPMCIL चे नक्की काम काय?
सरकार SPMCIL ला नवरत्न कंपनीचा दर्जा देण्याचा विचार करत आहे. ही कंपनी केवळ सोने शुद्धीकरणाचे काम करत नाही तर नोटा छापते आणि नाणी तयार करते. गेल्या आर्थिक वर्षात SPMCIL ने सुमारे १,२०० कोटी रुपयांच्या बँक नोटा छापल्या. कंपनी आता नफ्यात आली आहे आणि गेल्या आर्थिक वर्षात ३६४ कोटी रुपयांचा लाभांशही दिला आहे. सध्या, कंपनीला मिनी-रत्नचा दर्जा आहे आणि जसजसे ती विस्तारत जाईल तसतसे कंपनी नवरत्नचा दर्जादेखील प्राप्त करेल.
