सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
दिवाळीला शेअर बाजारात मुहूर्त ट्रेडिंगची वेळ बदलणार? एक्सचेंजकडून प्रस्तावाचा विचार सुरू
स्टॉक ब्रोकरांनी ‘ब्रोकर्स इंडस्ट्री स्टँडर्ड्स फोरम’ (BISF) च्या माध्यमातून स्टॉक एक्सचेंजकडे यासंदर्भातील प्रस्ताव सादर केला आहे. यंदा दिवाळीच्या शुभ मुहूर्ताची वेळ दुपारी 1:47 ते 3:12 या कालावधीत असल्याचे नमूद करत, ब्रोकर्सनी दुपारी 2 ते 3 या वेळेत मुहूर्त ट्रेडिंग आयोजित करण्याची विनंती केली आहे.
Atal Pension Yojana: ४० वयानंतरही पेन्शन मिळवण्याची संधी! सरकारी योजनेत दरमहा भरा ‘इतके’ पैसे
मिळालेल्या माहितीनुसार, एक्सचेंज या प्रस्तावाचा विचार करत आहेत. प्राथमिक नियोजनानुसार, मुहूर्त ट्रेडिंगचे सत्र दुपारी 2:20 ते 3:20 या वेळेत आयोजित केले जाऊ शकते. त्यापूर्वी दुपारी 1:50 ते 2:05 या वेळेत ब्लॉक डील विंडो आणि 2:05 ते 2:20 या वेळेत प्री-ओपन सत्र आयोजित करण्याची शक्यता आहे. मात्र, या वेळापत्रकाला अद्याप अधिकृत मान्यता मिळालेली नाही. एक्सचेंजमधील चर्चा आणि आवश्यक नियोजन पूर्ण झाल्यानंतरच अंतिम वेळ जाहीर होण्याची अपेक्षा आहे.
‘असोसिएशन ऑफ NSE मेंबर्स ऑफ इंडिया’ (ANMI) नेदेखील मुहूर्त ट्रेडिंगचे सत्र दुपारी आयोजित करण्याच्या प्रस्तावाला पाठिंबा दिला आहे. परंपरा जपण्यासोबतच कर्मचाऱ्यांना काम आणि वैयक्तिक आयुष्य यामध्ये संतुलन राखता यावे, हा या मागणीमागील प्रमुख उद्देश आहे. ANMI चे राष्ट्रीय अध्यक्ष कमलेश श्रॉफ यांच्या मते, दुपारच्या सत्रामुळे ब्रोकर्स, कर्मचारी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना उशिरापर्यंत काम करण्याचा ताण न घेता दिवाळी साजरी करता येईल.
‘धन’ (Dhan) या ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मचे संस्थापक जय प्रकाश गुप्ता यांनीदेखील यंदा मुहूर्त ट्रेडिंग दुपारी आयोजित करण्याची मागणी केली आहे. मुहूर्त ट्रेडिंग ही शेअर बाजारातील महत्त्वाची परंपरा असली, तरी त्यानंतर पूर्ण कराव्या लागणाऱ्या विविध प्रशासकीय आणि अनुपालन प्रक्रियांमुळे कर्मचाऱ्यांना अनेकदा उशिरापर्यंत काम करावे लागते, असे त्यांनी नमूद केले.
मुहूर्त ट्रेडिंग संपल्यानंतरही ब्रोकरेज कंपन्या, स्टॉक एक्सचेंज, क्लिअरिंग कॉर्पोरेशन, डिपॉझिटरी, कस्टोडियन आणि बँकांमधील कर्मचाऱ्यांना अनेक प्रक्रिया पूर्ण कराव्या लागतात. यामध्ये सिक्युरिटीजचे अर्ली पे-इन, फंड ॲलोकेशन आणि इतर आवश्यक अनुपालन प्रक्रियांचा समावेश होतो. या प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करण्यासाठी कर्मचाऱ्यांना दिवाळीच्या दिवशीही उशिरापर्यंत कार्यालयात थांबावे लागते. ब्रोकर्सच्या मते, मुहूर्त ट्रेडिंगचे सत्र दुपारी घेतल्यास या प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा वेळ मिळू शकतो. परिणामी, कर्मचाऱ्यांना संध्याकाळी कुटुंबासोबत सण साजरा करण्याची संधी मिळेल.
मुहूर्त ट्रेडिंगच्या वेळेत बदल करण्याबरोबरच ब्रोकर्सनी काही प्रक्रियांमध्ये लवचिकता देण्याची मागणी केली आहे. सिक्युरिटीजचे अर्ली पे-इन आणि फंड ॲलोकेशन यांसारख्या काही प्रक्रिया पुढील कारोबारी दिवशी पूर्ण करण्याची परवानगी द्यावी, अशी त्यांची सूचना आहे. याशिवाय, पीक मार्जिनमधील कमतरतेसाठी आकारल्या जाणाऱ्या दंडाबाबत सवलत देणे आणि दिवसअखेरचे (EOD) ॲलोकेशन पुढील कारोबारी दिवशी सकाळी 9 वाजण्यापूर्वी पूर्ण करण्याची मुभा देणे, अशा सूचनांचाही प्रस्तावात समावेश आहे. या मागण्यांचा उद्देश नियमांचे पालन टाळणे नसून, आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करताना कर्मचाऱ्यांवरील अतिरिक्त कामाचा ताण कमी करणे हा आहे.
मुहूर्त ट्रेडिंग ही भारतीय शेअर बाजारातील अनेक दशकांपासून चालत आलेली परंपरा आहे. बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजने (BSE) 1957 मध्ये या विशेष सत्राची सुरुवात केली. तेव्हापासून दिवाळीच्या दिवशी शुभ मुहूर्तावर शेअर्सची खरेदी-विक्री करण्याची परंपरा कायम आहे. हिंदू धर्मपरंपरेत दिवाळी आणि लक्ष्मीपूजनाला संपत्ती, समृद्धी आणि नव्या सुरुवातीचे प्रतीक मानले जाते. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार मुहूर्त ट्रेडिंगमध्ये सहभागी होतात. विक्रम संवत या पारंपरिक दिनदर्शिकेनुसार नवीन वर्षाच्या प्रारंभाशीही या सत्राचा संबंध आहे.
गेल्या वर्षी मुहूर्त ट्रेडिंगचे पारंपरिक संध्याकाळचे वेळापत्रक बदलून सत्र दुपारी 1:45 ते 2:45 या वेळेत आयोजित करण्यात आले होते. यंदाही दुपारच्या वेळेचा पर्याय चर्चेत आहे. एकंदरीत, मुहूर्त ट्रेडिंगच्या वेळेत बदल करण्याचा प्रस्ताव सध्या विचाराधीन आहे. एक्सचेंजकडून अधिकृत परिपत्रक प्रसिद्ध झाल्यानंतरच यंदाच्या मुहूर्त ट्रेडिंगची निश्चित वेळ स्पष्ट होईल. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी अंतिम वेळापत्रकासाठी NSE आणि BSE यांच्या अधिकृत घोषणांकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.
Ans: मुहूर्त ट्रेडिंगची वेळ बदलण्याची शक्यता आहे. ब्रोकर्सनी दुपारी 2 ते 3 या वेळेत विशेष ट्रेडिंग सत्र आयोजित करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. मात्र, एक्सचेंजकडून अद्याप अधिकृत वेळापत्रक जाहीर झालेले नाही.
Ans: ब्रोकर्सनी दुपारी 2 ते 3 या वेळेत ट्रेडिंग सत्र घेण्याची मागणी केली आहे. प्राथमिक नियोजनानुसार, मुहूर्त ट्रेडिंग दुपारी 2:20 ते 3:20 या वेळेत होऊ शकते. ही वेळ अद्याप अधिकृतपणे निश्चित झालेली नाही.
Ans: मुहूर्त ट्रेडिंग हे दिवाळीच्या दिवशी आयोजित केले जाणारे शेअर बाजारातील विशेष ट्रेडिंग सत्र आहे. हिंदू परंपरेनुसार, या दिवशी लक्ष्मीपूजन करून नवीन आर्थिक वर्षाची सुरुवात शुभ मानली जाते. त्यामुळे अनेक गुंतवणूकदार या सत्रात प्रतीकात्मक स्वरूपात शेअर्सची खरेदी-विक्री करतात.
