मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
भोपाळ, नवराष्ट्र न्यूज नेटवर्क
देशात सर्वाधिक बोलली जाणारी आणि समजली जाणारी भाषा हिंदी (Hindi Language) स्वातंत्र्याच्या ७५ वर्षांनंतर मध्य प्रदेशात (Madhya Pradesh) एमबीबीएसच्या अभ्यासाचे (MBBS Syllabus) पर्यायी माध्यम बनणार आहे. या संदर्भात दीर्घकाळ चाललेली महत्त्वाकांक्षी योजनाही सप्टेंबरच्या अखेरीस सुरू होणाऱ्या नवीन शैक्षणिक सत्रात (New Semister) प्रारंभ होण्याची शक्यता आहे.
राज्याच्या वैद्यकीय शिक्षण विभागाच्या एका अधिकाऱ्याने ही माहिती दिली. नवीन शैक्षणिक सत्रात देशातील प्रमुख हिंदी भाषिक प्रांतातील खासगी आणि सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयातील MBBS प्रथम वर्षाच्या एकूण ४,००० विद्यार्थ्यांना इंग्रजी तसेच हिंदी पुस्तकांमध्ये अभ्यास करण्याचा पर्याय मिळू शकेल, असे ते म्हणाले.
समितीचे सदस्य आणि फिजियोलॉजीचे माजी सहयोगी प्राध्यापक डॉ. मनोहर भंडारी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, राज्यातील वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये एमबीबीएस (MBBS) अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेणारे ६० ते ७०% विद्यार्थी हिंदी माध्यमातील आहेत. इंग्रजी पुस्तकांमुळे त्यांना सर्वाधिक अडचण पहिल्या वर्षातच होते.
राज्य सरकार तीन प्रस्थापित इंग्रजी लेखकांच्या एमबीबीएसच्या पहिल्या वर्षाच्या पुस्तकांचे हिंदीत रूपांतर करण्याचे काम पूर्ण करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत असून ही पुस्तके विद्यार्थ्यांसाठी उपलब्ध होणार आहेत. नव्या सत्रात हातात आल्याने वैद्यकीय शिक्षणाचा चेहरामोहरा बदलू शकतो, अशी माहिती वैद्यकीय शिक्षण विभागाच्या एका अधिकाऱ्याने दिली.
खासगी प्रकाशकांची ही पुस्तके शरीरशास्त्र, शरीरशास्त्र आणि बायोकेमिस्ट्री या विषयांशी संबंधित आहेत, जी ५५ तज्ज्ञ शिक्षकांच्या मदतीने मोठ्या प्रमाणावर प्रकाशित करून विद्यार्थ्यांना वितरित करण्यापूर्वी वेगळी करण्यात आली होती. विशेषत: एमबीबीएस अभ्यासक्रमाच्या वर्गात हिंदीच्या वापरास प्रोत्साहन देण्याचे आवाहन शिक्षकांना करण्यात आले असले तरी राज्यातील वैद्यकीय शिक्षण पूर्वीप्रमाणेच इंग्रजी माध्यमात सुरू राहणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
मध्य प्रदेश वैद्यकीय विज्ञान विद्यापीठाने उमेदवारांना लेखी परीक्षा, प्रात्यक्षिक परीक्षा आणि तोंडी परीक्षा ‘हिंग्लिश’ (हिंदी आणि इंग्रजीचे मिश्रण) मध्ये देण्याचा पर्याय आधीच उपलब्ध करून दिला आहे, ज्याचे उत्साहवर्धक निकाल मिळाले आहेत. दरम्यान, ही पुस्तके इंग्रजीतून हिंदीमध्ये रूपांतरित करताना काळजी घेतली असल्याचे एका अधिकाऱ्याने सांगितले.
समितीचे सदस्य आणि फिजियोलॉजीचे माजी सहयोगी प्राध्यापक भंडारी म्हणाले की, राज्यातील वैद्यकीय महाविद्यालयांमध्ये एमबीबीएस अभ्यासक्रमाला प्रवेश घेणारे विद्यार्थी हिंदी माध्यमातील असल्याने त्यांना भल्यामोठ्या इंग्रजी पुस्तकांमुळे सर्वाधिक त्रास सहन करावा लागतो.
