सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
लिव्हरच्या आजारांचे निदान करण्यासाठी कोणत्या चाचण्या ठरतात उपयुक्त, जाणून घ्या तज्ज्ञांनी दिलेली सविस्तर माहिती
शरीरातील अतिशय महत्वाचा अवयव म्हणजे लिव्हर. शरीरातील विषारी घाण बाहेर काढून टाकणे, रक्त शुद्ध करणे, शरीरात चांगले कोलेस्ट्रॉल तयार करणे, पित्त तयार करणे इत्यादी ५० पेक्षा जास्त कामे लिव्हर करते. पण जीवनशैलीतील बदल आणि आहारात होणाऱ्या बदलांमुळे लिव्हरचे आरोग्य बिघडते. लिव्हरच्या कार्यात अडथळे निर्माण झाल्यानंतर शरीरातील घाण बाहेर पडून न जाता शरीरात तशीच साचून राहते. यामुळे फॅटी लिव्हर, लिव्हर सोरायसिस किंवा लिव्हरसबंधित गंभीर आजारांची लागण होते. बऱ्याचदा शरीराला झालेल्या आजारांकडे वेळीच लक्ष दिले जात नाही. दुर्लक्ष केल्यामुळे आजार वाढतात आणि संपूर्ण आरोग्य कायमचे बिघडून जाते. लिव्हरच्या आजाराची लागण झाल्यानंतर सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये लिव्हरला सूज येणे, पोटात वेदना, डोळे पिवळे पडणे इत्यादी लक्षणे दिसू लागतात. पण कालातंराने लक्षणांमध्ये वाढ होते आणि आरोग्य बिघडते. चला तर जाणून घेऊया लिव्हरच्या समस्या उद्भवल्यानंतर कोणत्या चाचण्या केल्या जातात.(फोटो सौजन्य – istock)
View this post on Instagram
लिव्हरसबंधित आजाराची लागण झाल्यानंतर शरीरात असंख्य बदल जाणवू लागतात. या बदलांकडे गांभीर्याने लक्ष दिल्यास लिव्हरसबंधित आजाराची लक्षणे दिसू लागतात. लिव्हरची टेस्ट केल्यानंतर लिव्हरमध्ये किती प्रमाणात चरबी जमा आहे, लिव्हरचा आकार कसा आहे आणि लिव्हरमध्ये होणाऱ्या बदलांकडे लक्ष देऊन विविध चाचण्या करण्याचा सल्ला दिला जातो. लिव्हरच्या आजाराची लागण झाल्यानंतर रक्त चाचण्या करण्याचा सल्ला दिला जातो. त्यात ALT, AST , ALP, बिलीरुबिन, अल्ब्युमिन इत्यादी विविध तपासण्या करण्याचा सल्ला दिला जातो. याशिवाय फॅटी लिव्हरची चाचणी सुद्धा केली जाते. यामुळे लिव्हरमध्ये किती प्रमाणात फॅट जमा झाले इत्यादी गोष्टी समजणे सोपे होऊन जाते.
डॉक्टरांच्या मते, लिव्हर डिटॉक्स करणे ही अतिशय चुकीची संकल्पना आहे. लिव्हर स्वच्छ आणि निरोगी ठेवण्यासाठी जीवनशैली व्यवस्थित असणे फार आवश्यक आहे. वजन नियंत्रणात ठेवणे, हेल्दी आणि संतुलित आहार घेतल्यास लिव्हर निरोगी राहील. बाजारात लिव्हर स्वच्छ करण्यासाठी आणि वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी विविध पेय आणि सप्लिमेंट्स घेण्याचा सल्ला दिला जातो. पण अशा कोणत्याही गोष्टींना बळी न पडता डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य ते उपचार करावेत. पूर्वीच्या काळी सुद्धा लिव्हर निरोगी ठेवण्यासाठी संतुलित आहार घेतला जायचा. लिव्हर स्वच्छ ठेवण्यासाठी लिंबू पाण्याचे सेवन, आल्याचा चहा इत्यादी पदार्थांचा आहारात समावेश असतो. त्यामुळे लिव्हर स्वच्छ ठेवण्यासाठी कोणतेही डिटॉक्स घेण्याची गरज नाही.
Ans: लिव्हरच्या आजारांचे निदान रक्त चाचण्या (LFT), अल्ट्रासाऊंड, CT स्कॅन, MRI आणि बायोप्सी यांच्या मदतीने केले जाते.
Ans: थकवा, भूक न लागणे, त्वचा पिवळी होणे (जॉन्डिस), पोटात सूज, उलट्या, वजन घटणे ही सामान्य लक्षणे आहेत.
Ans: जर पोटात त्रास, थकवा, जॉन्डिसची लक्षणे किंवा डॉक्टरांचा सल्ला असेल तर लिव्हर टेस्ट करावी.
