रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
चुकीचे खाणे, बिघडलेली जीवनशैली किंवा योग्य वेळी न खाणे यांमुळे लठ्ठपणा नक्कीच वाढतो, पण प्रत्येकाच्या लठ्ठपणामागे हे एकमेव कारण नाही. योग्य आहार आणि व्यायाम करूनही वजन वाढत असेल तर ते चिंतेचे कारण ठरू शकते. कारण, वजन वाढण्यामागे आजारांचे लक्षण असू शकते.
कधीकधी वजन वाढण्याचे कारण म्हणजे बद्धकोष्ठता, तणाव, एखाद्या विशिष्ट औषधाचा दुष्परिणाम. शरीरात वजन वाढण्याचे दोन प्रकार आहेत. कालावधी दरम्यान, काही काळ वजन झपाट्याने वाढते, परंतु नंतर वजन कमी होते. जसे गरोदरपणात. तर, रॅपिडमधील काही औषधांमुळे साइड इफेक्ट्समुळे वजन झपाट्याने वाढते. शरीरातील अनेक हार्मोनल बदलांमुळे शरीराचे वजन झपाट्याने वाढू लागते. पण याशिवाय कोणत्या आजारांमुळे वाढते वजन, जाणून घेऊया.
जेव्हा शरीरात थायरॉक्सिन हार्मोनची कमतरता असते तेव्हा हायपोथायरॉडीझम होतो. यामध्ये वजन वाढू लागते आणि शरीरावर सूज येऊ लागते. हायपोथायरॉईडीझममुळे शरीरात थकवा, अशक्तपणा, धाप लागणे आदी समस्या उद्भवतात.
तुमच्या झोपेशी लठ्ठपणाचाही संबंध आहे. जर तुम्हाला पुरेशी झोप मिळाली नाही किंवा येत नसेल तर तुमचे वजन नक्कीच वाढेल. योग्य स्पीड सायकल नसल्यामुळे असे घडते, ज्यामुळे असे अनेक हानिकारक हार्मोन्स सक्रिय होतात जे केवळ वजनच खराब करत नाहीत तर तुमचा मूड देखील खराब करतात. झोपेच्या कमतरतेमुळे शरीराला अतिरिक्त ऊर्जा लागते. अशा स्थितीत एखादी व्यक्ती भरपूर कर्बोदके घेते. त्यामुळे त्यांचे वजन झपाट्याने वाढू लागते.
ज्या महिलांना PCOD ची समस्या आहे त्यांनाही वजन वाढण्याची समस्या असते. PCOD असणा-या महिलांमध्ये पुरुष लैंगिक संप्रेरकांचा असामान्य स्राव जास्त असतो. अनियमित मासिक पाळी, ओटीपोटात दुखणे, स्तनांच्या आकारात बदल, शरीरावर जास्त केस येणे ही या आजाराची सुरुवातीची लक्षणे आहेत. PCOD असलेल्या महिलांना त्यांच्या शरीरात इन्सुलिन बनवण्यास त्रास होतो.
कुशिंग सिंड्रोम हा एक हार्मोनल रोग आहे ज्यामध्ये शरीरात कोर्टिसोल हार्मोनची पातळी वाढते. या आजारात चेहरा, पाठीचा वरचा भाग, मान आणि कंबरेभोवती चरबी वाढू लागते. दमा, संधिवात आणि ल्युपस यांसारख्या गंभीर आजारांनी ग्रस्त असलेल्यांना हा आजार होण्याची अधिक शक्यता असते.
शरीरात सूज येणे हे किडनीच्या आजाराचे लक्षण आहे. किडनी फेल्युअर किंवा नेफ्रोटिक सिंड्रोममुळेही व्यक्तीचा लठ्ठपणा वाढतो. या समस्येने त्रस्त असलेल्या व्यक्तीच्या किडनीवर खूप वाईट परिणाम होतो. किडनी नीट काम करत नसल्यामुळे शरीरात जास्त प्रमाणात द्रव जमा होऊ लागतो, त्यामुळे शरीराचे वजन झपाट्याने वाढते.
फुशारकी आणि वजन वाढणे हे देखील गर्भाशयाच्या कर्करोगाचे लक्षण आहे. यामध्ये महिलांमध्ये ओटीपोटात दुखणे, वेगाने वजन वाढणे, ओटीपोटात दुखणे, झोप न लागणे, भूक न लागणे, वारंवार लघवी होणे ही लक्षणे दिसतात. सामान्यतः गर्भाशयाचा कर्करोग शेवटच्या टप्प्यातच आढळून येतो. अशा परिस्थितीत महिलांना ओटीपोटात दुखत असेल तर त्यांनी तातडीने डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.
ताणतणाव आणि चिंता हेही वजन वाढण्यास कारणीभूत आहेत. तणावामुळे शरीरात स्ट्रेस हार्मोन्स बाहेर पडतात, ज्यामुळे तुम्हाला गोड पदार्थ खावेसे वाटतात. जास्त चरबीयुक्त पदार्थ खाल्ल्याने तणाव कमी होतो आणि त्यामुळे वजन वाढते.
लिव्हर सिरोसिस हे देखील वजन वाढण्याचे प्रमुख कारण असू शकते. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचे यकृत कोणत्याही कारणाने योग्यरित्या कार्य करू शकत नाही, तेव्हा जखमेच्या ऊतींना इजा होऊ लागते. यकृताच्या या खराब टिश्यूजमुळे शरीरात जास्तीचे पदार्थ जमा होऊ लागतात, त्यामुळे यकृताची कार्य करण्याची क्षमता हळूहळू संपते. या कारणांमुळेही आपल्या शरीराचे वजन झपाट्याने वाढते.
