गुरुवार, 17 सप्टेंबर 2026
HIV साठी उपाय (फोटो सौजन्य - iStock)
उपचारांमध्ये झालेल्या प्रगतीमुळे एचआयव्हीसह जगणाऱ्या व्यक्तींचे आयुर्मान वाढले आहे. त्यामुळे आता एचआयव्हीच्या उपचारांसोबतच वाढत्या वयात उद्भवणाऱ्या इतर आरोग्यविषयक गरजांकडेही लक्ष देणे आवश्यक झाले आहे. डॉ. अरविंद बडिगर, टेक्निकल डायरेक्टर, BDR Pharmaceuticals International Pvt. Ltd. यांनी अधिक माहिती दिली आहे.
वय वाढत असताना हृदयाचे आरोग्य जपणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. उच्च रक्तदाब, वाढलेले कोलेस्टेरॉल, मधुमेह आणि इतर चयापचयाशी संबंधित समस्या यामुळे हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो. एचआयव्हीशी संबंधित दीर्घकालीन दाह (inflammation) देखील या जोखमीमध्ये भर घालू शकतो. त्यामुळे प्रतिबंधात्मक आरोग्य तपासण्यांकडे गांभीर्याने पाहणे आवश्यक आहे.
वेळेवर निदान हाच उपाय! HIV ची सुरुवात, लक्षणं आणि बचाव; जाणून घ्या
योग्य आणि पौष्टिक आहार, वजनाचा भार सहन करणारे व्यायाम (weight-bearing exercises) तसेच स्नायूंची ताकद आणि आरोग्य टिकवून ठेवणे यामुळे हाडांचे आरोग्य चांगले राखण्यास मदत होऊ शकते. व्यक्तीच्या आरोग्याच्या जोखमींनुसार डॉक्टर आवश्यक त्या अतिरिक्त तपासण्या किंवा उपचारांचा सल्ला देऊ शकतात.
वाढत्या वयासोबत संज्ञानात्मक (cognitive) आणि मानसिक आरोग्याकडे लक्ष देणेही आवश्यक आहे. एचआयव्हीसह जगणाऱ्या काही व्यक्तींमध्ये स्मरणशक्ती, लक्ष केंद्रित करणे किंवा इतर संज्ञानात्मक कार्यांशी संबंधित समस्या उद्भवू शकतात. अशा समस्या सातत्याने जाणवत असतील आणि त्यांचा दैनंदिन जीवनावर परिणाम होत असेल, तर त्यांना केवळ वय वाढण्याची सामान्य लक्षणे समजून दुर्लक्ष करू नये.
पुरेशी आणि चांगली झोप, नियमित शारीरिक व्यायाम, सामाजिक संवाद आणि उच्च रक्तदाब तसेच मधुमेहासारख्या आजारांवर नियंत्रण ठेवणे यामुळे निरोगी वृद्धत्वाला मदत होऊ शकते. मानसिक आरोग्यालाही तितकेच महत्त्व देणे आवश्यक आहे.
कोणी सांगितले फक्त शारीरिक संबधातूनच AIDS पसरतो, ‘या’ कारणांमुळे व्हाल संक्रमित, असा करा बचाव
आज एचआयव्हीवरील उपचार अधिक प्रभावी झाले आहेत. त्यामुळे निदान झाल्यानंतर अनेक रुग्ण दीर्घकाळ आयुष्य जगत आहेत. मात्र वय वाढत असताना केवळ एचआयव्हीवरील उपचारांपुरते आरोग्य व्यवस्थापन मर्यादित न राहता इतर आरोग्यविषयक बाबींकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे.
हृदयाचे आरोग्य, रक्तातील साखर, मूत्रपिंड आणि यकृताचे कार्य, हाडांचे आरोग्य तसेच संज्ञानात्मक आरोग्य यांची नियमित तपासणी करणे महत्त्वाचे ठरते. एखाद्या व्यक्तीला इतर आजारांसाठी अनेक औषधे सुरू असतील, तर त्या औषधांचा वेळोवेळी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आढावा घेणेही आवश्यक आहे.
त्यामुळे एचआयव्हीविषयी जनजागृती करताना केवळ आजार आणि त्यावरील उपचारांपुरते लक्ष केंद्रित न करता, एचआयव्हीसह जगणाऱ्या व्यक्तींच्या एकूण आरोग्याची आणि निरोगी वृद्धत्वाचीही काळजी घेणे गरजेचे आहे.
