'water fasting' म्हणजे काय? वाढलेले वजन कमी करण्यासाठी फायदेशीर ठरेल वॉटर फास्टिंगचा वेगाने ट्रेंड
जगभरात वाढलेल्या वजनाने अनेक लोक त्रस्त आहेत. शरीरावर अनावश्यक चरबीचा घेर वाढल्यानंतर आरोग्याचे नुकसान होते. याशिवाय शरीराला गंभीर आजारांची लागण होण्याची जास्त शक्यता असते. वजन वाढल्यानंतर ते कमी करण्यासाठी महिला बाजारात उपलब्ध असलेले महागडे डाएट, सप्लिमेंट, तासनतास जिम इत्यादी अनेक गोष्टी केल्या जातात. पण तरीसुद्धा वाढलेले वजन कमी होत नाही. वजन कमी करण्यासाठी चुकीचा डाएट किंवा हानिकारक सप्लिमेंट्स घेण्याऐवजी घरगुती उपाय करावेत. याशिवाय वजन कमी करण्यासाठी ‘वॉटर फास्टिंग’ वेगाने ट्रेंड बनत चालले आहे. फक्त पाणी पिऊन काही दिवसांत वजन वेगाने कमी करता येते. प्रत्यक्षात वॉटर फास्टिंग हा शरीरासाठी एक मोठा मेटाबॉलिक असतो, जो वर परिणाम करतो.(फोटो सौजन्य – istock)
सतत आंबट ढेकर येतात? जेवताना केलेली एक चूक शरीरासाठी ठरेल धोक्याची, अपचनाच्या समस्येवर करा ‘हे’ उपाय
वॉटर फास्टिंग म्हणजे एका ठराविक काळासाठी फक्त पाणी पिणे आणि कोणत्याही प्रकारचे घन किंवा द्रवयुक्त अन्नाचे सेवन न करणे. हा काळ २४ तासांपासून ते अनेक दिवसांपर्यंत असू शकतो. शरीराची ऊर्जा कमी होऊ लागते. सुरुवातीला शरीर साठवलेल्या बदल ऊर्जेचा (ग्लायकोजेन) वापर करते. शरीरा हा ग्लुकोजचा साठा यकृत आणि खोलवर स्नायूंमध्ये असतो. जसजसा हा साठा संपतो, तसतसे तुम्हाला भूक लागणे, चिडचिड होणे, डोकेदुखी आणि अशक्तपणा जाणवू शकतो.
दोन ते तीन दिवस : शरीर ‘कीटोसिस’मध्ये जाते जेव्हा ग्लायकोजेन संपते, तेव्हा शरीर ऊर्जेसाठी चरबी जाळण्यास सुरुवात करते. या प्रक्रियेला ‘कीटोसिस’ म्हणतात. या काळात वजन वेगाने कमी होताना दिसते, पण त्यातील मोठा हिस्सा हा पाणी आणि स्नायूंचा असतो. या दरम्यान चक्कर येणे, थकवा आणि तोंडाला दुर्गंधी येणे अशा समस्या जाणवू शकतात.
तीन दिवसांनंतर स्नायू कमकुवत होऊ लागतात दीर्घकाळ फास्टिंग केल्यामुळे शरीर आपली ऊर्जा वाचवू लागते.डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय वॉटर फास्टिंग करणे घोकादायक ठरू शकते. यामुळे शरीरात पौषक तत्वांची कमतरता, इलेक्ट्रोलाइट असंतुलन, डिहायड्रेशन, चक्कर येणे आणि हार्मोनल बदल होऊ शकतात.वॉटर फास्टिंगमुळे वजन नक्कीच कमी होते, पण ते कायमस्वरूपी नसते. जसे तुम्ही पुन्हा सामान्य जेवण सुरू करता, तसे वजन परत वाढू शकते.
Ans: वॉटर फास्टिंग म्हणजे काही काळ फक्त पाणी पिणे आणि कोणतेही घन अन्न न घेणे अशी उपवास पद्धत आहे.
Ans: वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय दीर्घकाळ वॉटर फास्टिंग करणे धोकादायक ठरू शकते. सामान्यतः 24-48 तासांपेक्षा जास्त काळ टाळावा.
Ans: गर्भवती महिला, मधुमेह रुग्ण, कमी वजन असलेले लोक, हृदयविकार किंवा किडनी समस्या असलेले रुग्ण यांनी टाळावे.
