शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
आचार्य चाणक्य यांना भारतीय इतिहासातील एक महान मुत्सद्दी आणि अर्थशास्त्रज्ञ मानले जाते. त्यांनी आपल्या नीतीशास्त्राच्या पुस्तकामध्ये अनेक गोष्टींबद्दल सांगितले आहे. चाणक्यांचे विचार हजारो वर्षांनंतरही सुसंगत आहेत. त्यांच्या सखोल अनुभवामुळे आणि दूरदृष्टीमुळे त्यांनी ‘चाणक्य नीती’ची रचना केली. जीवनात कोणत्याही प्रकारे मार्ग भरकटलेल्या लोकांना दिशा दाखवते, असे चाणक्यांचे मत आहे.
चाणक्याच्या मते, यश हे केवळ कठोर परिश्रमाचे फळ नाही, तर योग्य वेळी योग्य प्राधान्यक्रम समजून घेण्याचाही तो परिणाम आहे. जरी आचार्य चाणक्यांनी त्यांच्या धोरणात अनेक महत्त्वाच्या गोष्टी सांगितल्या आहेत. कोणत्याही गोष्टींकडे दुर्लक्ष करण्याची किंमत माणसाला त्याच्या भविष्याला मोजावी लागते. चाणक्य नीतीनुसार कोणत्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष करू नये ते जाणून घ्या
आचार्य चाणक्यांनी त्यांच्या एका प्रसिद्ध श्लोकात काळाचे महत्त्व सांगितले आहे. ते म्हणतात, “कालः पचति भूतानि कालः संहरते प्रजाः, कालः सुप्तेषु जागृति कालो हि दुरतिकारमः।” याचा अर्थ असा आहे की, काळापेक्षा अधिक मौल्यवान काहीही नाही. सर्वजण झोपलेले असतानाही वेळ पुढे जातच असते. कोणीही काळाच्या गतीला मागे टाकू शकत नाही, म्हणून वेळेकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. जे असे करतात ते प्रगतीचा मार्ग अडवतात. वेळेचा गैरवापर करणे म्हणजे आत्मनाशाला आमंत्रण देण्यासारखे आहे.
ज्ञान हे असे शस्त्र आहे जे माणसाला अत्यंत कठीण परिस्थितींवरही मात करण्यास मदत करू शकते. ज्ञानी व्यक्तीचा सर्वत्र आदर केला जातो. जे स्वतःला अद्ययावत ठेवत नाहीत आणि शिक्षणाला हलके घेतात, ते मागे पडतात. चाणक्याच्या म्हणण्यानुसार माणसाची खरी शक्ती त्याची बुद्धी आणि ज्ञान यात असते. चाणक्याच्या मते, माणसाचे खरे सामर्थ्य त्याच्या संपत्तीत नसून त्याच्या बुद्धी आणि ज्ञानात असते.
मनुष्य हा एक सामाजिक प्राणी आहे. तो अनेक नात्यांनी बांधलेला असतो. चाणक्याच्या म्हणण्यानुसार नात्यांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. जो माणूस कुटुंब आणि खऱ्या मित्रांचे महत्त्व समजत नाही, तो यशाच्या शिखरावरही एकटा राहतो. करिअर आणि पैशाच्या हव्यासापोटी आपण आपल्या प्रियजनांना वेळ द्यायला विसरतो. चाणक्य म्हणतात की, नात्यांना कधीही गृहीत धरू नये.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: वेळेचे महत्त्व, योग्य संगत, आर्थिक शिस्त आणि निर्णयक्षमता यांसारख्या गोष्टींकडे दुर्लक्ष करू नये असे सांगितले आहे.
Ans: अडचणी वाढतात, नुकसान होते आणि जीवनातील प्रगती मंदावते.
Ans: शिस्त, संयम, योग्य विचार आणि सतर्कता ठेवून जीवनातील समस्यांवर मात करता येते.
