सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- gemini
हिंदू धर्मात प्रत्येक अमावस्येला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. त्यापैकी पिठोरी अमावस्या ही विशेष महत्त्वाची मानली जाते. महाराष्ट्रात ही अमावस्या श्रावण अमावस्या म्हणूनही ओळखली जाते. या दिवशी माता आपल्या मुलांच्या दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि सुख-समृद्धीसाठी व्रत आणि पूजा करतात. पिठोरी अमावस्येला ६४ योगिनींची पूजा करण्याची परंपराही आहे. पिठोरी अमावस्येला काही ठिकाणी कुशाग्रहणी किंवा कुशोत्पाटिनी अमावस्या असेही म्हटले जाते. या दिवशी कुशा गवत गोळा करण्याची धार्मिक परंपरा काही भागांत आहे. यंदा कधी आहे पिठोरी अमावस्या, ६४ योगिनींची पूजा करण्याची काय आहे परंपरा आणि महत्त्व जाणून घेऊया
यंदा पिठोरी अमावस्या गुरुवार, १० सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाणार आहे. अमावस्या तिथीची सुरुवात बुधवार, १० सप्टेंबर रोजी सकाळी १० वाजून ३३ मिनिटांनी होणार आहे आणि शुक्रवार ११ सप्टेंबर रोजी सकाळी ८ वाजून ५६ मिनिटांनी संपणार आहे. त्यामुळे पिठोरी अमावस्येचे व्रत आणि पूजा १० सप्टेंबर रोजी केली जाणार आहे.
पिठोरी अमावस्या प्रामुख्याने संततीच्या सुखासाठी आणि मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी केली जाते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. या दिवशी मुलांसाठी आई उपवास करून पिठोरी देवीची पूजा करतात. मुलांचे आरोग्य चांगले राहावे, त्यांच्यावर कोणतेही संकट येऊ नये आणि कुटुंबात सुख-शांती नांदावी, अशी प्रार्थना केली जाते.
पिठोरी अमावस्येची एक खास परंपरा म्हणजे ६४ योगिनींची पूजा. काही परंपरांमध्ये पीठ किंवा कणकेपासून देवींच्या प्रतिकात्मक मूर्ती तयार करून त्यांची पूजा केली जाते. ‘पिठोरी’ हे नाव पिठापासून प्रतिमा तयार करण्याच्या या परंपरेशी जोडले जाते.
सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ कपडे परिधान करावेत. त्यानंतर घरातील पूजेची जागा स्वच्छ करून पिठोरी देवीची स्थापना करावी. परंपरेनुसार ६४ योगिनींचे स्मरण आणि पूजन केले जाते. देवीला फुले, हळद-कुंकू, तांदूळ, नैवेद्य अर्पण करून संततीच्या आरोग्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना केली जाते. काही ठिकाणी पिठोरी अमावस्येची पूजा प्रदोषकाळात करण्याची परंपरा आहे.
सकाळी स्नान करून स्वच्छता राखावी.
पिठोरी देवी आणि ६४ योगिनींचे पूजन करावे.
संततीच्या आरोग्य आणि दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करावी.
आपल्या श्रद्धेनुसार उपवास किंवा व्रत करावे.
गरजू व्यक्तींना अन्न, वस्त्र किंवा इतर वस्तूंचे दान करावे.
घरात शांतता आणि सकारात्मकतेसाठी धार्मिक पठण किंवा नामस्मरण करावे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
