Climate Change: 2026 हे ठरणार इतिहासातील सर्वात उष्ण वर्ष; शास्त्रज्ञ म्हटले जगासमोर उभं ठाकलं ‘हे’ सर्वात मोठं हवामान संकट

दुसरे सर्वात चिंताजनक कारण म्हणजे महासागरांचे अभूतपूर्व वाढलेले तापमान. जगभरातील सागरी पृष्ठभागाचे तापमान दररोज नवनवीन धोकादायक विक्रम प्रस्थापित करत आहे. ऑगस्ट आणि सप्टेंबर २०२६ मधील सागरी पृष्ठभागाचे सरासरी तापमान हे इतिहासातील आजवरचे सर्वाधिक नोंदवले गेलेले तापमान ठरले आहे. मे महिन्यात पॅसिफिक महासागरात तयार होणाऱ्या ‘एल निनो’चा खरा प्रभाव साधारणपणे दोन ते चार महिन्यांच्या विलंबाने दिसून येतो. त्यामुळेच या वर्षी ऑगस्ट महिना हा आजवरचा सर्वात उष्ण महिना नोंदवला गेला.

१.५°C ची सुरक्षित मर्यादा धोक्यात: पॅरिस करारावर प्रश्नचिन्ह

जागतिक हवामान संघटनेच्या (WMO) आकडेवारीनुसार, २०२६ मध्ये पृथ्वीचे सरासरी तापमान औद्योगिक युगाच्या (१८५०-१९००) सरासरीपेक्षा १.४९°C ते १.५°C ने जास्त राहण्याची शक्यता आहे. ही तीच १.५°C ची धोकादायक मर्यादा आहे, जी पॅरिस हवामान कराराने (Paris Climate Agreement) जागतिक हवामान स्थिर ठेवण्यासाठी कमाल मर्यादा म्हणून निश्चित केली होती. काही वेगवेगळ्या डेटासेटनुसार हे प्रमाण १.४°C ते १.५°C दरम्यान दाखवले जात असले, तरी २०२४ चा अपवाद वगळता २०२६ हे वर्ष मागील इतर सर्व वर्षांपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त उष्ण असेल, यावर सर्व आंतरराष्ट्रीय शास्त्रज्ञांचे एकमत झाले आहे.

Scientists warn that the unprecedented strength of the emerging El Niño may cause permanent changes to global weather patterns and ecosystems. A monumental climate shift is underway in the Pacific Ocean as one of the most powerful El Niño events on record continues to gather strength. According to researchers at the National Oceanic and Atmospheric Administration, rising ocean surface temperatures have surpassed historical benchmarks, compounding the effects of ongoing global warming. This extraordinary intensity is destabilizing atmospheric cycles around the globe, driving severe rainfall and flooding in some regions while plunging others into prolonged droughts that threaten water security and agriculture. What makes this climate anomaly particularly alarming is its potential for irreversible ecological and economic consequences. Experts emphasize that cascading impacts—ranging from widespread marine ecosystem destruction to disrupted global commodity supply chains—will likely linger long after ocean temperatures stabilize. As communities worldwide scramble to prepare for heightened weather extremes, meteorologists warn that the planet may be crossing environmental thresholds from which a return to previous climate norms is no longer possible. source: National Oceanic and Atmospheric Administration. (2026). ENSO Diagnostic Discussion: Global Climate Impacts and Ocean Temperature Anomalies. Climate Prediction Center. — Smart Science (@SmartScience) October 13, 2026

credit – social media and Twitter

वर्षभरातील शेवटचे महिने, म्हणजेच ऑक्टोबर ते डिसेंबर, हे वर्ष एकूण किती उष्ण ठरेल याचा अंतिम फैसला करणार आहेत. १.५°C ची सीमा पार करण्यासाठी आता अत्यंत कमी उष्णतेची गरज आहे आणि एल निनोचा सध्याचा वेग पाहता ही मर्यादा ओलांडली जाणे अत्यंत सोपे वाटत आहे. उत्तर गोलार्धातील थंड किंवा हिवाळ्याच्या महिन्यातही तापमान सतत वाढत असल्यामुळे सरासरी वार्षिक तापमान १.५°C च्या पार जाण्याचा नवा भयानक विक्रम प्रस्थापित होऊ शकतो.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pope Leo Health Update : पोप लिओ यांना फुफ्फुसाचा कर्करोग; शस्त्रक्रियेनंतर व्हॅटिकनने जारी केले मेडिकल बुलेटिन

भारतावर आणि आशियाई देशांवर होणारा संभाव्य विघातक परिणाम

प्रख्यात शास्त्रज्ञ जेम्स हॅन्सेन यांच्यासह इतर हवामान तज्ज्ञांनी इशारा दिला आहे की, जर १.५°C ची ही मर्यादा कायमस्वरूपी किंवा सलग ओलांडली गेली, तर जगभरात नैसर्गिक आपत्तींचा आणि विघातक हवामानाचा एक नवा टप्पा सुरू होईल. विशेषतः भारत, पाकिस्तान आणि इतर दक्षिण आशियाई देशांमध्ये येत्या काळात जीवघेण्या उष्णतेच्या लाटा (Heatwaves), भीषण दुष्काळ आणि मान्सूनच्या मूळ चक्रात धोकादायक बदल पाहायला मिळू शकतात. पावसाच्या अनियमिततेमुळे शेती, अन्न सुरक्षा आणि पाणी पुरवठ्यावर अत्यंत विपरीत परिणाम होण्याची मोठी भीती व्यक्त केली जात आहे.