Ocean Economy: 'समुद्रात ड्रॅगनची भिंत!' आता चीनने रोखले दक्षिण चीन समुद्राचे प्रवेशद्वार; जगाचा ३३% व्यापार संकटात ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
China barrier South China Sea Scarborough Shoal : जगाची अर्थव्यवस्था ज्या सागरी मार्गावर अवलंबून आहे, त्या ‘दक्षिण चीन समुद्रात’ (South China Sea) चीनने आतापर्यंतचे सर्वात घातक पाऊल उचलले आहे. मिळालेल्या ताज्या माहितीनुसार आणि उपग्रहाद्वारे घेतलेल्या छायाचित्रांनुसार, चीनने या समुद्राच्या प्रवेशद्वारावरच अडथळे उभे करण्यास सुरुवात केली आहे. ही केवळ साधी नाकेबंदी नसून, जागतिक व्यापाराची गळा आवळण्याचा हा एक सुनियोजित कट असल्याचे संरक्षण तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. फिलीपिन्स आणि जपानसोबत सुरू असलेल्या वादात आता चीनने आपला आक्रमक चेहरा जगाला दाखवला आहे.
रॉयटर्सने प्रसिद्ध केलेल्या व्हेंटर उपग्रहाच्या छायाचित्रांनी सर्वांचे धाबे दणाणले आहेत. चीनने स्कारबोरो शोलजवळ एक विशाल अडथळा, एक मुख्य युद्धनौका आणि चार मोठ्या मासेमारी बोटींची तैनाती केली आहे. फिलीपिन्स तटरक्षक दलाचे प्रवक्ते जय टॅरिएला यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, चीनने ३५२ मीटर लांबीचा एक भौतिक अडथळा समुद्रात उभारला आहे. या नाकेबंदीमुळे चीनच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही देशाला किंवा जहाजाला या मार्गावरून जाणे आता अशक्य होणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3: ‘एक सैनिक = 1 अब्ज डॉलर्स’, मोजतबा खामेनीचे लष्करी सल्लागार मोहसेन रझाई गर्जले; दिले थेट ट्रम्पना चॅलेंज
चीनने केवळ पृष्ठभागावरच नाही, तर समुद्राच्या तळाशीही आपली पकड मजबूत केली आहे. या भागात चीनने सहा आधुनिक पाणबुड्या तैनात केल्या असून, तेथील प्रत्येक हालचालीवर बीजिंगची नजर आहे. कृत्रिम बेटे बांधून झाल्यानंतर आता नैसर्गिक प्रवेशद्वारं रोखण्याचे चीनचे हे धोरण शेजारील देशांसाठी धोक्याची घंटा आहे. २०१६ मध्ये आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने फिलीपिन्सच्या बाजूने निकाल दिला असला, तरी चीनने या कायद्याला केराची टोपली दाखवत आपली मुजोरी सुरूच ठेवली आहे.
Satellite images appear to show Chinese vessels and a floating barrier at the entrance to the disputed Scarborough Shoal in the South China Sea, according to Reuters. pic.twitter.com/4PqZazDvnG — TaiwanPlus News (@taiwanplusnews) April 15, 2026
credit – social media and Twitter
दक्षिण चीन समुद्र हा जगातील सर्वात व्यस्त सागरी मार्ग आहे. संपूर्ण जगाच्या एकूण व्यापारापैकी ३३ टक्के व्यापार याच मार्गातून होतो. सिंगापूर, जपान, तैवान आणि फिलीपिन्स यांसारख्या विकसित देशांची अर्थव्यवस्था याच समुद्रावर अवलंबून आहे. जर चीनने हे प्रवेशद्वार कायमचे बंद केले किंवा त्यावर स्वतःचे नियंत्रण मिळवले, तर जागतिक बाजारपेठेत वस्तूंच्या किमती गगनाला भिडतील. पुरवठा साखळी विस्कळीत झाल्यामुळे अनेक देशांमध्ये महागाईचा आगडोंब उसळू शकतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Oil Sanctions : जागतिक तेल बाजारात भूकंप? इराणच्या तेल खरेदीवरून अमेरिका आणि चीनमध्ये जुंपली, वाचा सविस्तर अपडेट
अनेकांना वाटते की होर्मुझची सामुद्रधुनी ही तेल व्यापारासाठी महत्त्वाची आहे, पण दक्षिण चीन समुद्राचे महत्त्व त्यापेक्षाही कैक पटीने जास्त आहे. येथे केवळ ऊर्जाच नाही, तर अन्नधान्य, तंत्रज्ञान आणि औद्योगिक कच्च्या मालाची वाहतूक होते. चीनने आता या मार्गाचा ‘पोलीस’ होण्याचे ठरवले आहे. अमेरिकेने यावर अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया दिली नसली, तरी या भागात अमेरिकन नौदलाची उपस्थिती वाढण्याची शक्यता आहे. येत्या काळात हा भाग तिसऱ्या महायुद्धाचे केंद्र ठरतो की काय, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
Ans: चीनने दक्षिण चीन समुद्राच्या प्रवेशद्वारावर (स्कारबोरो शोल) ३५२ मीटरचा अडथळा उभारला असून, तिथे युद्धनौका आणि सहा पाणबुड्या तैनात केल्या आहेत.
Ans: जगाच्या एकूण व्यापारापैकी ३३% व्यापार याच मार्गावरून होतो. जपान, सिंगापूर आणि तैवानसारख्या देशांसाठी हा मार्ग अतिशय महत्त्वाचा आहे.
Ans: २०१६ मध्ये आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाने फिलीपिन्सचा दावा मान्य करत हा भाग चीनचा नसल्याचा निकाल दिला होता, मात्र चीनने तो मान्य करण्यास नकार दिला आहे.
