बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
India-US Deal : 'महिने नाही, तर आठवड्यांत होणार करार'; अमेरिकेच्या परराष्ट्र सचिवांचा भारताबाबत मोठा खुलासा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
भारत आणि अमेरिका (India US Trade Deal) या जगातील दोन मोठ्या लोकशाही देशांमधील आर्थिक आणि व्यापारी संबंधांना आता एक नवी आणि अभूतपूर्व दिशा मिळताना दिसत आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन्ही देशांमधील बहुप्रतिक्षित द्विपक्षीय व्यापार कराराबाबत (Bilateral Trade Deal) अत्यंत महत्त्वाचे विधान केले आहे. मंगळवारी आयोजित एका विशेष पत्रकार परिषदेत बोलताना ट्रम्प यांनी स्पष्ट संकेत दिले की, अमेरिका आणि भारत यांच्यातील हा करार आता अंतिम टप्प्यात आला असून, दोन्ही देश या ऐतिहासिक कराराच्या अतिशय जवळ पोहोचले आहेत.
पत्रकारांनी जेव्हा ट्रम्प यांना भारतासोबतचा करार लवकरच मार्गी लागणार का असा प्रश्न विचारला, तेव्हा त्यांनी अतिशय सकारात्मक प्रतिसाद दिला. ट्रम्प म्हणाले, “आम्ही भारतासोबत एक उत्तम करार करणार आहोत. होय, आम्ही या कराराच्या खूप जवळ आहोत. मला एक गोष्ट आवर्जून सांगावीशी वाटते की, हा करार भूतकाळात झालेल्या कोणत्याही पारंपारिक करारांपेक्षा पूर्णपणे वेगळा आणि दोन्ही देशांसाठी परस्पर फायदेशीर असणारा असेल.” ट्रम्प यांच्या या निवेदनामुळे जागतिक बाजारात आणि व्यापारी वर्गात मोठ्या घडामोडींचे संकेत मिळाले आहेत.
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो हे सध्या भारताच्या महत्त्वपूर्ण दौऱ्यावर आहेत. या दौऱ्यादरम्यान त्यांनी दोन्ही देशांमधील राजनैतिक आणि आर्थिक संबंध मजबूत करण्यावर भर दिला आहे. वॉशिंग्टनमध्ये राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी दिलेले हे वक्तव्य प्रत्यक्षात मार्को रुबियो यांनी भारताबाबत मांडलेल्या भूमिकेलाच अधिक बळकटी देणारे ठरले आहे. रुबियो यांनीही नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत स्पष्ट केले होते की, भारत-अमेरिका व्यापार करार अंतिम स्वरूपाच्या अगदी जवळ आला आहे.
आपल्या निवेदनात रुबियो यांनी सांगितले की, जरी ते थेट व्यापार वाटाघाटींचा (Trade Negotiations) भाग नसले कारण हे काम अमेरिकेच्या व्यापार प्रतिनिधींच्या (USTR) माध्यमातून चालते तरीही ते या संपूर्ण घडामोडींवर आणि चर्चेच्या प्रत्येक टप्प्यावर अत्यंत बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. हा करार मार्गी लागण्यासाठी आता महिने वाट पाहावी लागणार नाही, तर येत्या काही आठवड्यांतच यावर अंतिम स्वाक्षरी होऊ शकते, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला आहे.
आंतरराष्ट्रीय करारांचे गांभीर्य स्पष्ट करताना अमेरिकेच्या प्रशासनाने अत्यंत मुत्सद्देगिरीची भूमिका घेतली आहे. परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी स्पष्ट केले की, भारत आणि अमेरिका यांच्यातील संबंध हे अत्यंत संवेदनशील आणि धोरणात्मक स्वरूपाचे आहेत. त्यामुळे अशा महत्त्वाच्या करारांची अधिकृत सार्वजनिक घोषणा करण्यापूर्वी प्रत्येक बारीक-सारीक तपशिलावर (Details) आणि अटींवर पूर्ण स्पष्टता असणे गरजेचे असते.
US Secretary of State Marco Rubio on trade agreement with India: “We are very, very close. We are about as close as you can be without having an executed agreement. There is a small number of items left to wrap up; I think that will happen shortly.” @SecRubio | @MEAIndia | @DrSJaishankar — All India Radio News (@airnewsalerts) October 20, 2026
credit – social media and Twitter
रुबियो म्हणाले, “माझा नेहमीच असा विश्वास राहिला आहे की, आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर जेव्हा दोन महासत्ता करार करतात, तेव्हा कोणतीही मतभिन्नता उरू नये म्हणून आधीच सर्व घटकांवर १००% एकमत असणे आवश्यक आहे. त्यामुळेच वाटाघाटी अत्यंत पारदर्शकपणे सुरू आहेत.” भारत आणि अमेरिका यांच्यातील शुलक (Tariffs) आणि व्यापार दरांबद्दल बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, या कराराचा एकूण परिपाक भारतासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरेल आणि यामुळे भारतातील उद्योग क्षेत्राला मोठे बळ मिळेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran War : ‘युरेनियमचा एक ग्रॅमही नाही’, पाकिस्तानी लष्करप्रमुख आसिम मुनीर यांच्या मध्यस्थीवर इराणचा बिनधास्त पवित्रा
आपल्या भारत दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या परराष्ट्र सचिवांनी भारताच्या विशाल आकाराचे आणि सांस्कृतिक विविधतेचे कौतुक केले. आंतरराष्ट्रीय राजकारणात भारताचे स्थान केवळ नवी दिल्लीतील प्रशासनापुरते मर्यादित नाही, तर भारतातील विविध राज्ये आणि प्रमुख आर्थिक शहरे या कराराच्या दृष्टीने महत्त्वाची आहेत, असे त्यांनी नमूद केले.
रुबियो म्हणाले, “भारत हा एक प्रचंड विशाल आणि आर्थिकदृष्ट्या गतिमान देश आहे. कोणत्याही मोठ्या देशाची खरी ताकद समजून घ्यायची असेल, तर राजनैतिक संबंध फक्त राजधानीपुरते मर्यादित ठेवून चालणार नाही. जसे अमेरिकेत न्यू यॉर्क किंवा शिकागोचे वेगळे महत्त्व आहे, तसेच भारताच्या दक्षिण भागांना, पश्चिम किनारपट्टीला आणि इतर प्रमुख शहरांना भेटी देणे आवश्यक आहे.” परराष्ट्र सचिव म्हणून आपल्या कार्यकाळात संपूर्ण भारत फिरणे शक्य नसले, तरी या महान देशाची विविधता समजून घेणे हे अमेरिकेच्या परराष्ट्र धोरणाचा महत्त्वाचा भाग असल्याचे त्यांनी आवर्जून सांगितले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Israel Election: ‘लक्ष अमेरिकेवर, इस्रायलवर नाही’ उपराष्ट्रपती JD Vance यांचा नेतान्याहूंना पाठिंबा देणास नकार; ट्रम्प सोबत मतभेद
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील या प्रस्तावित व्यापार करारामुळे दोन्ही देशांमधील आयात-निर्यात (Import-Export) प्रक्रियेला गती मिळणार आहे. तंत्रज्ञान, संरक्षण, ऊर्जा, कृषी आणि उत्पादन क्षेत्रातील सहकार्य वाढल्यामुळे भारतीय कंपन्यांना अमेरिकन बाजारपेठेत सोप्या अटींवर प्रवेश मिळू शकेल. तसेच, चीनवरील जागतिक अवलंबित्व कमी होत असताना, भारताला एक प्रमुख जागतिक उत्पादन केंद्र (Global Manufacturing Hub) बनवण्यात हा करार अत्यंत मोलाची भूमिका बजावेल असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
Ans: ट्रम्प यांनी सांगितले की दोन्ही देशांमधील व्यापार करार अगदी जवळ आला असून हा करार पूर्वीच्या करारांपेक्षा खूप वेगळा आणि फायदेशीर असेल.
Ans: मार्को रुबियो यांच्या मते हा व्यापार करार महिन्यांत नव्हे, तर येत्या काही आठवड्यांतच अंतिम होण्याची शक्यता आहे.
Ans: या करारामुळे भारतीय उद्योगांना अमेरिकन बाजारात सुलभ प्रवेश मिळेल, व्यापार शुल्क कमी होईल आणि आयात-निर्यातीला मोठा फायदा होईल.
