बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
Iran US Conflict: '१ ग्रॅम युरेनियमही देणार नाही'; इथिओपिया अन् पाकला इराणचे सडेतोड उत्तर ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक राजकारणात आणि मध्य पूर्व आशियातील तणावात एक मोठी राजकीय घडामोडी समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण (US-Iran War) यांच्यात दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या वादावर तोडगा काढण्यासाठी आणि मध्यस्थी करण्यासाठी तेहरानमध्ये पोहोचलेले पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांना इराणकडून कडक आणि स्पष्ट शब्दांत उत्तर मिळाले आहे. इराणचे सुरक्षा प्रमुख मोहसेन रझाई यांनी आसिम मुनीर यांच्याशी झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत स्पष्ट केले की, इराण आपल्या संवर्धित युरेनियमचा (Enriched Uranium) एक ग्रॅम भागही देशाबाहेर निर्यात करणार नाही.
इराणची ही ठाम भूमिका अशा वेळी समोर आली आहे, जेव्हा अमेरिका आणि पश्चिम देश इराणवर त्यांच्या अणुकार्यक्रमावर निर्बंध आणण्यासाठी दबाव टाकत आहेत. पाकिस्तान या दोन्ही महासत्तांमधील तणाव कमी करून शांतता चर्चा सुरू करण्यासाठी पुढाकार घेत होता. परंतु इराणच्या या आक्रमक पवित्र्यामुळे पाकिस्तानच्या मध्यस्थीच्या प्रयत्नांना मोठा सुरुंग लागला असून, अमेरिका आणि इराणमधील संवाद आणखी खडतर बनला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Israel Election: ‘लक्ष अमेरिकेवर, इस्रायलवर नाही’ उपराष्ट्रपती JD Vance यांचा नेतान्याहूंना पाठिंबा देणास नकार; ट्रम्प सोबत मतभेद
इराणचे सुरक्षा प्रमुख मोहसेन रझाई यांनी ‘एक्स’ (ट्विटर) आणि सरकारी प्रसारमाध्यमांद्वारे आपल्या या निर्णयाची अधिकृत पुष्टी केली. बैठकीदरम्यान त्यांनी पाकिस्तानच्या लष्करप्रमुखांना सांगितले की, इराणचा अणुकार्यक्रम आणि संवर्धित युरेनियम हा केवळ एखादा वैज्ञानिक प्रकल्प नसून, तो इराणी जनतेचा हक्क आणि देशाची सर्वोच्च ‘राष्ट्रीय संपत्ती’ आहे. त्यामुळे ही संपत्ती देशांतर्गतच वापरली जाईल आणि ती कोणत्याही तिसऱ्या देशाकडे सुपूर्द करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही.
Iran’s security chief Mohsen Rezaei took a tough line with Pakistan’s Asim Munir today: “Not even a particle of enriched nuclear material will leave Iran.” He also ruled out talks until the US builds trust by meeting Tehran’s previously stated 7 conditions. https://t.co/VCwmr2fz50 — Sina Toossi (@SinaToossi) October 20, 2026
credit – social media and Twitter
अमेरिकेचे असा दावा होता की, शांतता करारासाठी इराणने आपले सर्व संवर्धित युरेनियम परदेशात पाठवावे किंवा त्याची क्षमता कमी करावी. परंतु इराणने या मागणीला साफ केराची टोपली दाखवली आहे. रझाई यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, अमेरिकेच्या अशा धमक्यांना किंवा दबावाला इराण कधीही बळी पडणार नाही.
या बैठकीदरम्यान इराणने अमेरिकेवर पूर्णपणे अविश्वास व्यक्त केला आहे. मोहसेन रझाई यांनी नमूद केले की, आज इराणच्या जनतेचा किंवा सरकारच्या मनामध्ये अमेरिकेबद्दल कोणतीही विश्वासाची भावना उरलेली नाही. इतिहास साक्षी आहे की, जेव्हा जेव्हा इराणने संवादाचा मार्ग स्वीकारला, तेव्हा अमेरिकेने विश्वासाला तडे देऊन नवीन निर्बंध किंवा लष्करी दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला आहे.
इराणने अमेरिकेसोबत पुन्हा चर्चा सुरू करण्यासाठी अतिशय कडक अटी मांडल्या आहेत. यामध्ये मुख्यत्वे इराणी बंदरांवरील अमेरिकेची नाकाबंदी तात्काळ उठवणे, इराणच्या तेल निर्यातीवरील सर्व आर्थिक निर्बंध मागे घेणे आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील लष्करी आक्रमकता थांबवणे या अटींचा समावेश आहे. जोपर्यंत अमेरिका या सर्व अटी पूर्ण करत नाही, तोपर्यंत कोणतीही शांतता चर्चा पुढे सरकू शकत नाही, असे इराणने स्पष्ट केले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : National Day of Writing: लेखन म्हणजे केवळ शब्द नव्हे तर भावनांचा आविष्कार; जाणून घ्या ‘या’ खास दिवसाचे काय आहे महत्त्व?
पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख आसिम मुनीर हे अमेरिकेचे प्रतिनिधी किंवा मध्यस्थ म्हणून इराण दौऱ्यावर आले होते, असे मानले जात आहे. त्यांनी इराणचे अध्यक्ष मसूद पेझेश्कियन आणि संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाकेर कलीबाफ यांच्याशीही भेट घेऊन चर्चा केली होती. पाकिस्तानला आशा होती की, या मध्यस्थीमुळे ते प्रादेशिक राजकारणात आपले वर्चस्व सिद्ध करू शकतील.
परंतु इराणच्या या थेट आणि कठोर भूमिकेनंतर पाकिस्तानच्या मुत्सद्देगिरी मर्यादा उघड्या पडल्या आहेत. जागतिक घडामोडींच्या विश्लेषकांच्या मते, अमेरिका आणि इराण यांच्यातील मतभेद इतके खोलवर आहेत की, पाकिस्तानसारख्या आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या देशाला यामध्ये मध्यस्थी करणे अत्यंत कठीण जाणार आहे. आता सर्वांचे लक्ष याकडे लागले आहे की, इराणच्या या सडेतोड उत्तरावर अमेरिका काय प्रतिक्रिया देते.
Ans: इराणने आपल्या संवर्धित युरेनियमचा १ ग्रॅम भागही देशाबाहेर पाठवण्यास स्पष्ट नकार दिला असून त्याला आपली राष्ट्रीय संपत्ती म्हटले आहे.
Ans: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता तणाव कमी करण्यासाठी व शांतता चर्चेसाठी मध्यस्थी करण्याच्या उद्देशाने ते तेहरानला गेले होते.
Ans: इराणने तेलावरील निर्बंध उठवणे, बंदरांवरील अमेरिकन नाकाबंदी संपवणे आणि लष्करी आक्रमकता थांबवणे या प्रमुख अटी ठेवल्या आहेत.
