रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
हवाई उड्डाणादरम्यान भारतीय हवाई दलाच्या विमानावर सायबर हल्ला? (फोटो सौजन्य-X)
Cyber attack on IAF aircraft In Marathi : भारताकडून म्यानमारमध्ये भूकंपग्रस्तांना मदत करण्यासाठी तैनात असलेल्या भारतीय हवाई दलाच्या विमानाला खाली उतरवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. पण भारतीय वैमानिकांनी सायबर हल्लेखोरांचे मनसुबे उधळून लावले आणि विमान सुरक्षित ठिकाणी उतरवले. दरम्यान, भारताने म्यानमारमधील भूकंपग्रस्तांना मदत करण्यासाठी ‘ऑपरेशन ब्रह्मा’ सुरू केले आहे. या कारवाईत भारतीय हवाई दलाच्या विमानांनी मदत साहित्य वाहून नेले. पण याच भारतीय हवाई दलाच्या विमानावर सायबर हल्ल्याचा प्रयत्न करण्यात आला.
म्यानमारच्या हवाई हद्दीत भारतीय हवाई दलाच्या विमानांवर सायबर हल्ला करण्यात आला. त्यांचा जीपीएस सिग्नल ‘नकली’ होता. याचा अर्थ चुकीची माहिती देऊन विमानाची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. जीपीएस स्पूफिंगमागे कोण आहे हे शोधणे कठीण आहे. म्यानमारमध्ये चीनचा प्रभाव वाढत आहे. तेथे अनेक बंडखोर संघटना देखील सक्रिय आहेत.
जीपीएस स्पूफिंग ही एक सामान्य समस्या आहे. यामुळे वैमानिकांना त्यांचे नेमके स्थान कळत नाही. त्यांना चुकीचे निर्देशांक मिळतात. हा एक प्रकारचा सायबर हल्ला आहे. यामध्ये बनावट जीपीएस सिग्नल तयार केले जातात. यामुळे स्थानाबद्दल चुकीची माहिती मिळते. यामुळे विमानाला गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो. या तंत्रामुळे विमान चुकीच्या दिशेने जाऊ शकते.
IAF वैमानिकांनी ताबडतोब बॅकअप सिस्टमचा वापर केला. त्यांच्या विमानांमध्ये इनर्शियल नेव्हिगेशन सिस्टम (INS) होती. ही प्रणाली अतिशय अचूक आहे. यासह वैमानिकांनी त्यांचे ध्येय पूर्ण केले. आयएनएस ही एक प्रणाली आहे जी विमानाचा वेग आणि दिशा मोजण्यासाठी जायरोस्कोप वापरते. जीपीएस स्पूफिंग खूप धोकादायक असू शकते. यामुळे विमान रस्ता चुकू शकते आणि अपघात होऊ शकतो. त्यामुळे आयएएफच्या वैमानिकांनी सतर्कतेने काम केले आणि त्यांचे काम सुरक्षितपणे पूर्ण केले. भारताने २९ मार्च रोजी पहिले C-१३० जे ‘सुपर हरक्यूलिस’ विमान पाठवले होते. त्यात १५ टन मदत साहित्य होते. हे विमान हिंडन एअरबेसवरून यंगूनला गेले. यानंतर, C-130J आणि C-17 ग्लोबमास्टर-III विमानांनीही अनेक उड्डाणे केली. या विमानांमध्ये मदत साहित्यासह एक फील्ड मिलिटरी हॉस्पिटल देखील पाठवण्यात आले.
