मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
Obesity and Back Pain: मणक्यांची काळजी घ्या! (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
डॉ. सिद्धार्थ काटकडे, कन्सल्टंट स्पाईन सर्जन, बॉम्बे स्पाईन क्लिनिक
Lifesystle News: पाठदुखी ही आजच्या काळातील सामान्य आरोग्य समस्या बनली आहे. त्याचबरोबर लठ्ठपणाचे प्रमाणही वाढत आहे.लठ्ठपणामुळे मधुमेह, हृदयरोग आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढतो, हे अनेकांना माहीत आहे.मात्र, अतिरिक्त वजनामुळे मणक्यावरही मोठा ताण पडतो आणि त्याची झीज वेगाने होऊ शकते.आज ३०–४० वयोगटातील अनेकांमध्येही मणक्याच्या समस्या दिसून येत आहेत.यामागे वाढते वजन, कमी हालचाल आणि चुकीची जीवनशैली ही कारणे असू शकतात. वजन नियंत्रणात ठेवल्यास मणक्याचे आरोग्य चांगले राखण्यास आणि भविष्यातील समस्या कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
अतिरिक्त वजनाचा मणक्यावर कसा परिणाम होतो?
मणका शरीराचे वजन पेलतो आणि हालचालींना आधार देतो. वजन वाढल्याने मणक्याची हाडे, डिस्क, सांधे आणि स्नायूंवर अतिरिक्त ताण पडतो. हा ताण सतत राहिल्यास मणक्याची झीज वाढू शकते आणि पाठदुखीची समस्या निर्माण होऊ शकते. लठ्ठपणामुळे होणाऱ्या सामान्य मणक्याच्या समस्या..Obesity and Back Pain:
• सतत कंबरदुखी किंवा कळ येणे
• सकाळी उठल्यावर कंबर आखडणे
• जास्त वेळ उभे राहण्यास त्रास होणे
• जास्त वेळ किंवा अंतर चालता न येणे
• हालचाल करताना पाठ किंवा कंबरेत वेदना होणे
मणक्याच्या डिस्कची झीज – मणक्यातील डिस्क शरीराचा ताण कमी करण्याचे काम करते. वजन जास्त असल्यास डिस्कवर अधिक दबाव पडतो आणि तिची झीज वेगाने होऊ शकते. त्यामुळे डिस्कची उंची कमी होणे आणि पाठदुखीची समस्या निर्माण होऊ शकते.
स्लिप डिस्क – मणक्यावर सतत जास्त ताण पडल्यास डिस्कला इजा होऊन तिचा काही भाग बाहेर येऊ शकतो. त्यामुळे नसांवर दबाव येऊन सायाटिका, पायात वेदना, मुंग्या, बधिरपणा किंवा अशक्तपणा जाणवू शकतो. लठ्ठपणा हे स्लिप डिस्कचे एक कारण किंवा जोखीम घटक असू शकतो.
स्पायनल कॅनाल अरुंद होणे – मणक्यातून नसा जाण्यासाठी असलेली जागा अरुंद झाल्यास कंबरदुखी, चालताना पायात वेदना किंवा सुन्नपणा आणि जास्त वेळ उभे राहण्यास त्रास होऊ शकतो. वजन जास्त असल्यास मणक्याची झीज वाढून हा त्रास अधिक जाणवू शकतो.
मणक्याच्या छोट्या सांध्यांची झीज – वजन वाढल्यामुळे मणक्याच्या छोट्या सांध्यांवर अतिरिक्त भार पडतो. त्यामुळे त्यांची झीज, सूज आणि दीर्घकाळ पाठदुखी होऊ शकते. मात्र, लठ्ठपणा हा मणक्याच्या समस्यांचा एकमेव कारण नाही. वाढते वय, आनुवंशिकता, कमी शारीरिक हालचाल, कामाचे स्वरूप, धूम्रपान आणि शरीराची तंदुरुस्ती यांसारखे इतर घटकही महत्त्वाचे असतात.
वजन कमी केल्याचे फायदे – वजन नियंत्रणात ठेवल्याने मणक्यावरील अतिरिक्त ताण कमी होण्यास, हालचाल सुधारण्यास आणि शरीराची तंदुरुस्ती वाढण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, गंभीर मणक्याच्या समस्यांमध्ये केवळ वजन कमी करणे पुरेसे नसते. अशावेळी डॉक्टरांचा सल्ला आणि योग्य उपचार आवश्यक असतात.
लठ्ठपणामुळे होणाऱ्या पाठदुखीवर केवळ वेदनाशामक औषधे घेणे पुरेसे नाही. चालणे, नियमित व्यायाम, कोअर स्नायू मजबूत करणे आणि योग्य आहार यामुळे मणक्याचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होऊ शकते. गरजेनुसार डॉक्टर किंवा फिजिओथेरपिस्टच्या सल्ल्याने फिजिओथेरपीही फायदेशीर ठरू शकते.
अंजीर की खजूर? दोघांपैकी कोणत्या ड्रायफ्रूटमध्ये असतात जास्त पोषक घटक, जाणून घ्या सविस्तर
अनेक रुग्णांना व्यायाम, फिजिओथेरपी आणि जीवनशैलीतील बदलांमुळे आराम मिळू शकतो. मात्र, गंभीर समस्या असल्यास औषधे किंवा शस्त्रक्रियेची गरज भासू शकते. उपचार रुग्णाच्या वजनावर नव्हे, तर मणक्याची समस्या आणि तिची तीव्रता यावर ठरवले जातात.
एक घास ३२ वेळा चावून खाण्यामागचे रहस्य काय? जाणून घ्या पचनक्रियेवर होणारे परिणाम
मणक्याची काळजी समस्या गंभीर होण्यापूर्वीच घेणे महत्त्वाचे आहे. निरोगी वजन राखणे, नियमित व्यायाम करणे, योग्य आहार घेणे आणि पाठदुखीची सुरुवातीची लक्षणे दुर्लक्षित न करणे यामुळे भविष्यातील समस्या कमी करण्यास मदत होऊ शकते. वजनात सातत्याने होणारी थोडीशी घट आणि नियमित हालचाल यामुळे पाठदुखी कमी होण्यास, हालचाल सुधारण्यास आणि दैनंदिन कामे सहज करण्यास मदत होऊ शकते. निरोगी वजनासोबत निरोगी मणक्याची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
