गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
मुतखड्याच्या समस्येपासून आराम मिळवण्यासाठी 'या' पदार्थांचा आहारात करा समावेश
थंडीत किडनी स्टोन का होतो?
किडनी स्टोन होऊ नये म्हणून आहारात कोणते पदार्थ खावेत?
किडनीच्या आरोग्याची काळजी कशी घ्यावी?
राज्यासह संपूर्ण देशभरात सगळीकडे कडाक्याची थंडी पडली आहे. वातावरणात होणाऱ्या बदलांमुळे आरोग्यासंबंधित समस्या वाढू लागतात. त्यामुळे थंडीत आरोग्याची खूप जास्त काळजी घ्यावी. थंड वातावरणांमुळे मूत्रविकार होण्याची जास्त शक्यता असते. कारण कमी पाण्याच्या सेवनामुळे किडनीवर जास्त तणाव येतो, यामुळे शरीरातील विषारी घटक बाहेर पडून जाण्याऐवजी शरीरात तसेच साचून राहतात. ज्यामुळे किडनी स्टोन, किडनी खराब होणे किंवा किडनी कॅन्सरचा धोका वाढतो. जीवनशैलीत केलेल्या चुकांमुळे संपूर्ण आरोग्याचे गंभीर नुकसान होते. त्यामुळे थंडीच्या दिवसांमध्ये आहारात उष्ण पदार्थांचा सेवन करण्यासोबतच भरपूर पाणी प्यावे. किडनी स्टोन झाल्यानंतर ओटीपोटात वेदना होणे, पोटात दुखणे इत्यादी अनेक लक्षणे शरीरात दिसू लागतात. जसे तापमान कमी सुरू होतो, तसतसे मोठ्या संख्येने लोकांना मूत्रविकाराच्या समस्या उद्भवतात. हिवाळ्यात निर्जलीकरण, पाणी कमी पिणे, मूत्रमार्गाचा संसर्ग (यूटीआय), मूतखडा आणि मूत्राशयाच्या अस्वस्थतेचा धोका वाढतो.(फोटो सौजन्य – istock)
मूत्रमार्गाचा संसर्ग सामान्यत हिवाळ्याच्या दिवसात होतो. कारण, या दिवसांत लोक कमी पाणी पितात, ज्यामुळे लघवीचे प्रमाण कमी होते आणि मूत्राशयात बॅक्टेरियाचे प्रमाण वाढू शकते. त्याचप्रमाणे थंड हवामानात घट्ट कपडे घातल्यानेदेखील ओलावा टिकून राहू शकतो आणि बॅक्टेरियाची वाढ होऊ शकते. याकरिता डिहायड्रेशन टाळणे आणि निरोगी जीवनशैली बाळगणे योग्य ठरते. मूतखडा थंड हवामानामुळे शरीराला घाम कमी येतो आणि लघवी जास्त प्रमाणात होते, ज्यामुळे नकळत डिहायड्रेशन होऊ शकते. यामुळे लघवीमुळे मूतखड्याचा धोका वाढतो. मूत्रपिंडातील खड्यांमुळे जेव्हा वेदना होतात त्या असह्य असतात, म्हणूनच वेळीच वैद्यकीय मदत घेणे गरजेचे असते.
अतिक्रियाशील मूत्राशय बरेचजण या समस्येचा सामना करतात. थंड हवामानामुळे मूत्राशयाचे स्नायू अधिक संवेदनशील होतात. बऱ्याचजणांना वारंवार लघवी करणे हेहै लाजिरवाणे वाटते. बरेचजण हिवाळ्यात जास्त प्रमाणात शौचालयात जाण्याची गरज भासल्याचे सांगतात, जरी द्रव पदार्थाचे सेवन जास्त प्रमाणात करत नसले, तरीही वारंवार लघवीला होते. अशा समस्या जाणवल्यास वेळीच तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.प्रोस्टेट वाढलेल्या पुरुषांना हिवाळ्यात वारंवार लघवी होणे, लघवी करताना त्रास होणे किंवा मूत्राशय रिकामे न झाल्यासारखे वाटणे यासारखी लक्षणे वाढू शकतात. प्रत्येकाला हायड्रेटेड रहावे आणि तहान लागली नसली तरीही किमान 3 लिटर पाणी प्यावे. या शिवाय, हर्बल टी, सूप आणि अगदी कोमट पाणी पिण्याचा प्रयत्न करा.
हिवाळ्यातही व्हाल टॅन! ‘या’ गोष्टी करा दररोजच्या वापरातून बॅन, ‘हे’ घ्या फेस पॅक टिप्स
किडनीमधील स्टोन नष्ट होण्यासाठी दिवसभरात भरपूर पाण्याचे सेवन करावे. पाण्याच्या सेवनामुळे किडनीमधील स्टोन विरघळून जातो. याशिवाय लघवीद्वारे विषारी घटक बाहेर पडून जातात. रोजच्या आहारात आंबट फळांचे सेवन करावे. लिंबू, संत्री, मोसंबी इत्यादी फळांच्या सेवनामुळे किडनीमधील स्टोन नष्ट होऊन लघवीद्वारे बाहेर पडून जातो. याशिवाय आहारात मिठाचे सेवन अजिबात करू नये. जास्त मीठ खाल्ल्यामुळे किडनी स्टोन वाढण्याची शक्यता असते.
Ans: मुतखडा म्हणजे मूत्रपिंडात तयार होणारे खनिजे आणि क्षारांचे घट्ट स्फटिक.
Ans: पाठ किंवा पोटाच्या बाजूला तीव्र वेदना.
Ans: दिवसातून २-३ लिटर किंवा ८-१० ग्लास पाणी प्या. यामुळे मूत्रमार्गातून दगड बाहेर पडण्यास मदत होते आणि वेदना कमी होते.
